Përmbajtja


Temat e librit metodik online rreth Web 2.0:

Hyrje

Çfarë është Web 2.0?

Të mësuarit 2.0

Politika 2.0

Ekonomia 2.0

Shoqëria 2.0
 

Deficitet e diskutimit rreth Web 2.0 dhe politikës

Pikërisht kjo tendencë është në kundërshtim të dukshëm me situatën tek Politics 2.0 dhe Government 2.0 dhe trajtimit të këtyre fenomeneve nga disiplinat përkatëse – para së gjithash të shkencave politike. Shifrat këtu janë prova për këtë. Kjo ka bërë që pas Politics dhe Government të varet me shumë qejf një 2.0, por pjesa më e madhe e atyre që e bëjne këtë, kanë vështirësi të mëdha të shpjegojnë në radhë të parë, se ç'është në të vërtetë politika dhe qeverisja (pa 2.0).

Që kjo krijon konfuzion të madh dhe bën që të mos mund të realizohet asnjë diskutim i arsyeshëm (pasi askush nuk ia ka idenë, se për se është fjala), kjo nuk na befason. Shto këtu edhe faktin, që zakonisht edhe harrohet të përmendet niveli i referencës, që është në bazë të diskutimit. A është fjala për sisteme politike demokratike apo autoritare? A bëhet fjalë për një sistem presidencial të tipit SHBA me një ide të veçantë e të ankoruar në kulturën e vendit për rolin e  shtetit, apo për sisteme parlamentare si ato të Gjermanisë dhe Britanisë së Madhe? Apo flitet për forma të politikës dhe të qeverisjes përtej shtetit kombëtar, sikurse mund të jetë rasti i BE apo deri edhe rasti i global governance?

Një përshtypje të mirë rreth një perspektive të karakterizuar teknologjikisht, si reflektim implicit të idesë amerikane të një shteti mundësisht elegant përçon edhe ideja e Tim O'Reilly përshkruar në shumë artikuj të tij, për një  "Government as a Platform", ide kjo e cila në SHBA ka ngjallur një popullaritet të madh – dhe  jo pak për arsyen se O'Reilly gëzon respekt të konsiderueshëm si dikush, që ka ndikuar në mënyrë vendimtare formësimin e konceptit Web 2.0. Një përmbledhje të mirë të argumentimit bazë e gjeni në një Blog të O'Reilly, shtator 2009.

Shtojcë e kapitullit

Prej këtij inventarizimi të shkurtër rezulton, që fillimisht duhet të sqarohet, se çfarë do të thotë politikë dhe qeverisje  - një detyrë që mund të jetë gjithçka përveçse triviale. Në mbyllje duam të skicojmë, se ç'do të thotë për politikën dhe qeverisjen ekzistenca e Web 2.0 si platformë e re bashkëpunimi dhe komunikimi. Shfrytëzimi faktik i Web 2.0 në fushën e politikës është ende në fillimet e veta. Por mund të identifikohen përpjekje interesante aplikimi, të cilat do t'i diskutojmë në fund me anë shembujsh të përzgjedhur. Informacione të tjera, materiale për seminare dhe prezantime rreth temës „Web 2.0 dhe politika“ mund t'i gjeni në pjesë më vete të Faqes së Agora.

Koncepti i politikës

 

 Çfarë është politika / qeverisja?

Përgjigja e pyetjes se "ç'është politika" është e lashtë, dhe - sikurse e bën të qartë përmbledhja e përkufizimeve të ndryshme të politikës - qendra e rëndesës së përgjigjeve vazhdon të jetë e lëvizshme.
 

Politika = vendosje rregullash të detyrueshme për të gjithë






Sistem politik

Vetëkuptohet që ne këtu nuk mund të zhvillojmë një diskutim të hollësishëm politiko-shkencor rreth konceptit të politikës. Përkundrazi, ne kemi vendosur të nisemi nga një prej përkufizimeve më të përdorshme sot për politikën, i cili është veçanërisht i përshtatshëm për përpunimin e mëtejshëm të varësisë mes politikës dhe qeverisë nga njëra anë dhe Web 2.0 nga ana tjetër. Fjala është për përkufizimin e fundit në tabelë – atë të David Easton, që gjendet atje së bashku me një përkufizim të ngjashëm të Gerhard Lehmbruch. Thelbin e këtij përkufizimi e përbën ideja e politikës si zgjdhje konflikti përmes vendosjes së rregullave njësoj të detyrueshme për të gjithë anëtarët e një shoqërie (zhargon i fushës: "Ndërmarrje detyrash autoritative lidhur me vlerat").

Fiksimi formal i këtyre rregullave në formë ligjesh  - pra qeverisja – është çështje e sistemit qeveritar (resp. e sistemit politik në kuptimin e ngushtë të fjalës), i cili përmbledh para së gjithash qeverinë, parlamentin dhe administratën. Në sistemet demokratike qytetarët, sikurse edhe aktorë të tjerë, bashkëveprojnë në këtë proces në mënyra të shumëllojshme. Së pari, përmes faktit që qytetarët (ri)zgjedhin përfaqësuesit e tyre në distanca të rregullta kohore. Krahas kësaj ata mund të bëjnë pjesë të procesit politik edhe interesat e tyre të drejtpërdrejta duke u anëtarësuar në parti apo shoqata politike. Të gjithë këta – qytetarët, qeveria, administrata, parlamenti si dhe sistemi intermediar (partitë, shoqatat, mediat) përbëjnë atë, që në mënyrë të thjeshtuar quhet sistem politik (në kuptimin e gjerë të fjalës), gjë që tregohet edhe në ilustrimin e mëposhtëm.

Modeli i Ciklit Policy

Mënyra se si  një sistem i tillë politik i merr vendimet e veta mund të shihet në një model të thjeshtë, që në shkencën politike gjen përdorim të gjerë, pikërisht në modelin e Ciklit Policy. Natyrisht që ne e kemi një farë ideje,  se si rrjedhin proceset e vendimmarrjes në politikë – pra, kur është fjala, thënë shkurt, për të miratuar një ligj. Pikënisje për këtë shërben zakonisht identifikimi i një problemi, për shembull është vënë re që shpenzimet në sektorin e shëndetsisë po dalin jashtë kontrollit. Për këtë paraqiten propozime të ndryshme zgjidhjesh, të cilat  diskutohen më së shumti në mënyrë kontroverse dhe prej tyre zgjidhet në fund një zgjidhje ose arrihet në një zgjidhje kompromis, e cila përmban elemente nga disa zgjidhje të propozuara, dhe kjo miratohet si ligj me shumicë votash. Kjo mënyrë të kuptuari lë jashtë vëmendjes shumë aspekte të rëndësishme dhe nuk mjafton për një përpunim sistematik të tipareve të proceseve të vendimmarrjes dhe krahasimin e tyre me sisteme të tjera.

Kërkimet krahasimore në fushën e shkencave të politikës kanë zhvilluar për këtë qëllim modele, që do të ndihmonin shumë në këtë kontekst – pra, një qasje sistematike dhe krahasim. Njërin prej këtyre modeleve e paraqet edhe ilustrimi i mëposhtëm, i cili dallon me fazash të ndryshme idealo-tipike, nëpër të cilat duhet të kalojnë proceset e vendimmarrjes dhe që përmes termit „cikël“ na bëjnë të vëmendshëm rreth faktit, që këto procese në shumë raste përsëriten. Por nuk është kjo e vetmja epërsi e këtij modeli. Krahas kësaj, ai përçon një pamje jo vetëm më të plotë, por edhe më të saktë të fazave të ndryshme.

Fazat e Ciklit Policy

Kështu për shembull, në rastin e përkufizimit të problemit, ideja është që një problem i caktuar të perceptohet si i tillë në vetëdijen publike dhe nisur nga kërkesat e grupimeve të ndryshme  dhe sistemeve dominante të vlerave sociale të përkufizohet si një problem me relevancë veprimi politik. Në fazën e Agenda-Setting duhet të merret vendimi, se cili prej skenës politike, do të merret me këtë problem, si dhe kur do ta bëjë këtë. Pas kësaj gjen vend formulimi i politikës, shoqëruar nga përpjekjet për ndikim në kuadër të rregullave të lojës të sistemit përkatës dhe përmes aktorëve, që i përcaktojnë këto rregulla, në përfundim të të cilit zakonisht gjejmë miratimin e një ligji. Në fazën e e implementimit (=zbatimit) vijon zbatimi i ligjit të miratuar – gjë që rregullisht kryhet nga administrata. Rezultatet dhe efektet politike, që rezultojnë që këtej, shkaktojnë reagime miratimi apo refuzimi, të cilat do të çonin në vijimin, ndryshimin (riformulim i politikës) apo përfundimin e masës në fjalë.

Politika 2.0?

Si e ndryshon sistemin politik Web 2.0?

Nëse në kontekstin e Ciklit Policy dhe të prezantimit të shkurtër të sistemit politik, që sapo bëmë, pyesim se deri në ç'masë e ndryshon Web 2.0 politikën dhe qeverisjen, bëhet e qartë që të gjithë sektorët e politikës janë potencialisht të prekur. Dhe pikërisht ky fakt, e bën të vështirë të thuhet shukurt dhe prerë, se çfarë do të thotë Politikë 2.0 në të vërtetë. Web 2.0 ndryshon, shtrihet dhe ndikon në të gjithë elementët e sistemit politik.

Ndryshim në përçimin e interesave





Sistemi intermediar












agora virtuale

Partitë dhe dhoqatat humbasin pozicionin e tyre ekskluziv





Pjesëmarrje qytetare

Le të përpiqemi të ecim sipas radhës (pa ngritur pretendimin e plotësisë) dhe të fillojmë me një ndryshim thelbësor, që Web 2.0 mbart me vete. Ndërsa në Athinën antike – djepin e demokracisë- ishte e mundur, që qytetarët të mblidheshin në sheshin e tregut (agora), për të diskutuar dhe për të marrë vendime të rëndësishme për qytet-shtetin (polis), kjo nuk funksionon më sot në shtetet e sipërfaqeve aktuale. Në vend të kësaj ka një sistem përfaqësimi – që do të thotë se qytetarët zgjedhin përfaqësuesit e tyre për një afat të caktuar, të cilët do të marrin më pas në parlament, në emër të tyre, vendime të rëndësishme për komunitetin.

Kemi, pra, qytetarët nga njëra anë dhe sistemin qeverisës (parlamentin, qeverinë, administratën) nga ana tjetër. Mes tyre hapet një hendek, i cili duhet kapërcyer. Qytetarët duhet dhe duan të realizojnë interesat e veta, dhe qeverisësit varen nga informacionet e shoqërisë. Këtij qëllimi i shërbejnë zyrat e deputetëve në qarqe. Por kjo nuk mjafton si mekanizëm për Feedback. Dhe në këtë pikë hyn në skenë sistemi intermediar (partitë, shoqatat, mediat), pra, organizata të vendosura mes qytetarëve dhe sistemit qeverisës dhe që ndërmjetësojnë mes tyre.

Partitë dhe shoqatat shërbejnë për grumbullimin e interesave dhe furnizojnë me to procesin politik, pasi qytetari si individ nuk ka mundësinë për ta bërë këtë. Ky proces i përçimit të interesave zhvillohet kryesisht përmes masmediave. Të gjitha demokracitë e sotme janë demokraci mediash. Dhe pikërisht në procesin e përçimit të interesave ndizet edhe kritika më e ashpër më së shumti: Fjalët kyç në këtë kontekst janë të tilla si „Sundimi i shoqatave“ (lobistët ushtrojnë shumë ndikim dhe dominojnë kështu politikën), „Shtet partish“ (partitë kanë shumë ndikim dhe e ndajnë shtetin si të ishte „preja“ e tyre) apo „Mediokraci“ (mediat përcaktojnë politikën).

Dhe tani me Web 2.0 vjen një platformë, e cila për herë të parë në histori ka mundësi të ngrejë një agora në hapësirën virtuale dhe të aplikojë modelin e demokracisë së Athinës edhe në shtetet moderne të sipërfaqeve aktuale. Në këtë mënyrë organizatat intermediare e humbin pozicionin e tyre ekskluziv në kontekstin e përçimit të interesave. Qeverisësit kanë mundësi përmes konsultimeve online dhe brainstoming online të hyjnë në ndërveprim direkt me qytetarët (e interesuar). Cdo qytetar  ka kështu mundësinë të bëjë të ditura personalisht informacionet dhe interesat e veta.

Këto janë mundësi shumë tërheqëse, realizimi (i ngurruar) i të cilave sapo ka filluar. Eshtë ende herët për të bërë vlerësime. Duhet të presim për të parë se si instrumentat e reja për shfrytëzimin e inteligjencës kolektive (shih faqen Urtësia e masës) do të ndryshojnë sistemin politik. Nëse shohim se si ndikimi i perceptuar shpesh si i tepruar i partive, shoqatave dhe masmediave është në qendër të kritikave, atëherë prej instrumentave të reja të Web 2.0 mund të presim zhvillime. E njëjta gjë vlen edhe për një pikë tjetër të kritikës, pikërisht mëvetësinë në rritje të sistemit politik, përkatësisht, mungesën e lidhjeve mes këtij sistemi dhe qytetarit. E thënë shkurt: Web 2.0 ofron shansin për më shumë pjesëmarrje qytetare.

Kultura e komunikimit demokratik

"Interneti i ndryshon strukturat publike, ndryshon mënyrën e funksionimit të proceseve të komunikimit shoqëror dhe politik, ia bën më të thjeshtë individit të marrë pjesë në debate politike, i bën kufijtë institucionalë më të depërtueshëm dhe proceset e vendimmarrjes më transparente dhe, ndryshe nga masmediat, ai është interaktiv e në këtë mënyrë edhe përdoret: Interneti ka potencialin teknik për një shfrytëzim demokratik të mediave në bashkëpjesëmarrje (...). Mënyra se si përdoruesit ndërveprojnë në kontekstin e Web 2.0  dhe se si mundësitë e mediave të reja dixhitale përhapen edhe më tej përmes bashkëpjesëmarrjes së përdoruesve – ky është imazhi më i afërt - nga gjithë sa kemi përjetuar deri tani - me idenë, që mendimtarët e kohëve moderne kanë krijuar lidhur me kulturën e komunikimit demokratik."

[Stefan Münker (2009), Emergjenca e opinioneve publike dixhitale. Mediat sociale në Web 2.0, Frankfurt/Main, fq. 53-54, 76]

Përkufizim:
Qeverisja sipas 2.0











Dallim me e-government









Me rastin e 10-vjetorit të "Cluetrain Manifesto" doli në qarkullim një version i zgjeruar i librit origjinal:

"Ridiculously easy group-forming matters because the desire to be part of a group that shares, cooperates, or acts in concert is a basic human instinct that has always been constrained by transaction costs. Now that group-forming has gone from hard to ridiculously easy, we are seeing an explosion of experiments with new groups and new kinds of groups." (fq. 54)

Dhe këto eksperimente me grupe të reja e të llojeve të reja nuk duhen nënvlerësuar. Ato janë arsyeja përse Barack Obama, një politikan pa pushtet bazë u zgjodh presidenti i parë afro-amerikan i SHBA (shih poshtë). Ato bënë të mundur lëvizjet e protestave në mbarë botën, dëshmitarë të të cilave jemi vetë ne: duke nisur me protestat e Twitter-it pas zgjedhjeve në Iran (2009), në Tunizi dhe Egjipt (2011) e deri në të gjithë hapësirën arabe. Popullsia tanimë mund të krijojë rrjet, pa qenë të varur domosdoshmërisht nga organizata tradicionale. "Every Webpage is a latent community" (fq. 102). Dhe do të pasojnë edhe shumë eksperimente të tjera me grupe të reja e të llojeve të reja...

"The increase in the power of both individuals and groups, outside traditional organizational structures, is unprecedented." (fq. 107)

"The power to coordinate otherwise dispersed groups will continue to improve; new social tools are still being invented, and however minor they may seem, any tool that improves shared awareness or group coordination can be pressed into service for political means, because the freedom to act in a group is inherently political. The progression (...) to increasingly social and real-time uses of text messaging from Beijing to Cairo shows us that we adopt those tools that amplify our capabilities, and we modify our tools to improve that amplification." (fq. 186-187)

[Të gjitha citatet nga: Clay Shirky (2008), Here Comes Everybody. The Power of Organizing Without Organizations, Penguin]

Fushata zgjedhore e Obamës

Shembuj për Politikën 2.0 dhe Qeverisjen 2.0

Shembulli më i spikatur nga të gjithë, sa herë që është fjala për politikë, është fushata elektorale e Barack Obamës në vitin 2008, i cili e bëri atë president (shumë thonë: presidenti i parë 2.0). Dhe në fakt fushata ishte mbresëlënëse (dhe shërben që atëherë si shembull edhe në rrethet ekonomike). Gjatë zhvillimit të saj u morën të gjithë regjistrat e Web 2.0, derisa presidenti i sapozgjedhur mbajti të shumënjohurën "Victory Speech" në Cikago më  4 nëntor 2008, e cila tregohet në videon e mëposhtme.

Shfrytëzim i mediave sociale, koordinuar në mënyrë perfekte

Fakte rreth fushatës












Të gjitha mediat Web 2.0 janë, sipas Clay Shirky në "Here Comes Everybody" (fq. 136), "... a hybrid of tool and community".

Përmes aktivitetit online Obama mundi të mobilizonte 3 milionë donatorë online, të cilët dhuruan 6,5 milionë herë. E gjitha kjo rezultoi në një shumë prej më shumë se 500 milionë dollarësh dhuratë, ku vlera mesatare e shumave të dhuruara për një dërgim online ishte rreth 80 dollarë. Komentatorët sjellin në vëmendje, që pikërisht për këtë arsye fushata e Obamas nuk ishte e varur as nga grupe të fuqishme lobingu dhe as nga partia e tij, çka i siguroi atij një  masë pavarësie të panjohur kurrë më parë.

Ai ishte përfaqësuar në 15 rrjetet sociale më të rëndësishme dhe kishte atje më shumë se 5 milionë "miq", prej të cilave tre milionë vetëm në rrjetin më të rëndësishëm, Facebook. Ekipi i tij vendosi në YouTube Channel pothuaj 2000 video, të cilat u panë 80 milionë herë. Krahas kësaj në YouTube u vendosën edhe 442.000 video të Obamës, të realizuar nga përdoruesit. Të gjitha këto aktivitete u bënë pjesë të rrjetit, ku MyBO – pothuaj si një seli qendrore dixhitale – përbënte qendrën e rrjetit.

Ekipi i fushatës elektorale krijoi gjithashtu një komunitet online të vetin të jashtëzakonshëm: MyBarackObama.com – quajtur ndryshe MyBO me nota simpatie. Kjo faqe interneti kishte në pikun e vet 8,5 milionë vizitorë në muaj. 2 milionë njerëz kishin hapur aty profilin e tyre dhe kishin shkruar 400.000 kontribute-Blog. Përmes komunitetit online u krijuan 35.000 grupë vullnetarësh dhe u organizuan 200.000 evente elektorale në botën reale.

Kjo na bën të vëmendshëm rreth një pike vendimtare. Edhe përdorimi më i sofistikuar i cilësdo teknikë nuk do të fitonte zgjedhjet. Sigurisht, që të gjithë elementët e përmendur ishin të rëndësishëm për suksesin e Obamës. Por vendimtar ka qenë gjithsesi fakti, që qytetarët e ndjenë këtë proces si të tyrin dhe u angazhuan (edhe në Web me mundësitë e reja të Web 2.0) në një mënyrë të panjohur kurrë më parë: Yes we Can. Ky sllogan dëshmon një afërsi mjaft të madhe me atë, që është thelbi i rrejtit në bashkëkrijim. Kjo kongruencë përmbajtësore dhe koincidencë kohore e „filozofive“ mund të ketë qenë një variabël vendimtar, për ta bërë të përligjur fitoren e Obamës (fillimisht të konsideruar gjithçka tjetër përveçse të mundshme).

Mësimet e nxjerra nga fushata e Obamës për Politikën 2.0






"The ideal democratic process is participatory and the Web 2.0 phenomenon is about democratizing digital technology."

[Jennifer Granick: Saving Democracy With Web 2.0, Wired]

Ç'do të thotë kjo për politikën 2.0? Si shpjegohet kontrasti mes aktivistëve, që kemi patur mundësi të vëzhgojmë gjatë fushatës elektorale të Obamës, nga njëra anë, dhe të rënies pjesërisht dramatike të pjesëmarrjes në zgjedhje dhe rrethanave të tilla sikurse është mërzitja nga politika, prej të cilës vuajnë një sërë demokracish? Kjo ka të bëjë ndoshta me faktin, që në demokracitë moderne deri më tani ka qenë tejet e vështirë, deri edhe e pamundur për qytetarin si individ, që të gjejë vesh për zërin e tij. Atëherë, kur ai nuk do ta pranojë këtë, refuzon votën e tij ditën e zgjedhjes një herë në katër apo pesë vjet.

Tani Web 2.0 ka krijuar mundësinë për tu përzierë shumë më lehtë, për të kontribuuar dhe për t'i vënë gjërat në lëvizje. Dhe gjithë sa duhet për këtë është një lidhje me internetin. Cilat janë pasojat e këtyre rrethanave të reja? Nëse nisemi nga shembulli ynë – fushata zgjedhore e Obamës – atëherë marrim konfirmimin, se masmediat tradicionale po humbasin rëndësi në procesin politik. Kjo bëhet veçanërisht e qartë, nëse krahasohen fushata elektorale e Obamës me atë të presidentëve të mëparshëm, si për shembull John F. Kennedy. Në kohën e këtij të fundit, gjatë fushatës kundër Richard Nixon 1960, ishte televizioni ai, që kishte para së gjithash një rol të spikatur e vendimtar për zgjedhjet – në informimin e njëanshëm nga kadidatët tek qytetarët.

Në ndryshim nga kjo, masmediat në fushatën elektorale të Obamës kanë luajtur vetëm një rol anësor. Mediat sociale i mundësuan ta përçonte mesazhin e tij në një mënyrë krejt tjetër, më direkte dhe të vërtetë. Përveç kësaj – dhe ky është një dallim tjetër i madh – prej rrugës njëkalimshme nga kandidati tek qytetarët, u bë një rrugë me dy kalime, plotësuar përmes një komunikimi intensiv mes vetë qytetarëve.

Një pasojë tjetër e kushteve të reja qëndron në faktin, se – thënë shkurt – me më pak para mund të arrihen më shumë qytetarë. Kështu sipas raporteve të ndryshme Obama duhet të ketë shpenzuar më pak se 8 milionë dollarë për aktivitetet e tij online, ku fushata televizive që zhvillohej paralelisht me të duhet të këtë gllabëruar shifrën e frikshme prej 236 milionë dollarësh.

Web 2.0 është, pra, sikurse thonë amerikanët, një medium low-cost but high-reach, duke qenë kështu ideal për fushata të ndryshme dhe përmes kësaj cilësie të veçantë duhet t'u mundësojë shumë më tepër grupimeve se deri më tani të zhvillojnë fushata të këtij lloji. Çka e bën këtë mundësi edhe më atraktive, pasi në Web ndeshen qarqe personash potencialisht tejet aktivë. Prej këtej mund të rezultojnë edhe platforma të lëvizjes qytetare në kuptimin më të gjerë të fjalës, që do ta bënin më të larmishme skenën politike dhe sigurisht do të nxisnin dhe zhvillonin më tej në masë të konsiderueshme angazhimin qytetar – një aspekt ky i rëndësishëm edhe për edukimin politik.

Konkluzioni: Përvoja nga fushata e Obamës inkurajon të mendojmë, se në kushtet e reja të Web 2.0 demokracia e pjesëmarrjes me qytetarë aktivë në proceset politike nuk duhet të mbetet utopi. Autorët e "Throwing Sheep in the Boardroom" e mbyllin kapitullin e tyre rreth "Democracy 2.0: friends in low places" me vlerësimin e mëposhtëm:

"Given the power of Web 2.0 - socially, commercially and organizationally - there can be no doubt that it will, inevitably, produce an e-ruptive impact on our political institutions. And if the values of democracy prevail, we can be reassured that it will bring about a better world."

[Matthew Fraser / Soumitra Dutta (2009), Throwing Sheep in the Boardroom. How Online Social Networking Will Transform Your Life, Work and World, Chichester, fq. 276]

Qeverisja 2.0 në praktikë



Memorandum:
"Transparency and Open Government"




Objektivat




Afatet




Brainstoming online




Diskutim online

Më pak i njohur, por assesi më pak interesant, është fakti që administrata e Obamës është përpjekur, që parimet e fushatës elektorale t'i bëjë të frutshme edhe për punën e qeverisë. Kjo i bën SHBA rastin më të përparuar të aplikimit të qeverisjes 2.0. Për këtë arsye tani dëshirojmë të trajtojmë aspektin se si Obama, që prej marrjes së detyrës si president më 20.01.2009, është përpjekur të projektojë përvojën e tij aq pozitive me  politikën 2.0 në ushtrimin e postit presidencial dhe politikën 2.0 ta shndërrojë në qeverisje 2.0.

Se sa i rëndësishëm ishte kalimi i instrumentave të përdorura gjatë fushatës elektorale në punën qeverisëse, e tregon qartë fakti, se ai që prej ditës së parë pas marrjes së detyrës publikoi një memorandum me titullin „Transparencë dhe qeverisje e hapur“ adresuar drejtuesve të administratës së tij, në të cilin formulonte tre objektiva qendrore lidhur me konceptin e tij të qeverisjes 2.0 si dhe hapat që duheshin ndjekur drejt atyre objektivave. Objektivat ishin si më poshtë:

(1) ) Qeverisja transparente, e cila duhet të mbështetej në informacione përmbledhëse për qytetarët. (2) Qeverisje me një pjesëmarrje të gjerë të qytetarëve, çka do të përmirësonte në mënyrë rrënjësore efektivitetin dhe cilësinë e vendimmarrjes. (3) Qeverisje në bazë të bashkëpunimit intensiv mes ministrive si dhe mes ministrive dhe shoqërisë civile në kuptimin më të gjerë të fjalës (shoqata, OJQ, ekonomi etj.).

Propozimet për realizimin e tyre duhet të përpunohen nga Chief Technology Officer (CTO), i cili duhej të emërohej rishtas, në bashkëpunim me departamentet e tjera. Gjatë këtij procesi qytetarët duhet të jenë sa më shumë pjesë aktive duke përdorur  Web 2.0-Tools. Planifikimi i afateve për arritjen e objektivave parashikonte fillimisht një fazë një-javore si Brainstorming (fund-maji  2009), dhe në mbyllje një fazë diskutimi, që do të vijohej më pas nga formulimi i propozimeve.

Gjatë fazës së Brainstorming-online në faqen "Open Government Dialogue" u diskutua rreth pyetjes, se si mund të përforcohet demokracia dhe të përmirësohet eficenca e punës së qeverisë me më shumë transparencë, pjesëmarrje dhe bashkëpunim. Për të krijuar një përshtypje rreth cilësisë së kontributeve ia vlen të vizitosh këtë faqe për të parë shembullin e njërit apo tjetrit postim.

Në fillim të muajit korrik një postim në Office of Science and Technology Policy Blog (OSTP) hapi etapën e dytë, fazën e diskutimeve. Në plan të parë qëndrojnë përpjekjet për të precizuar dhe konkretizuar idetë e grumbulluara në fazën e parë: "Now tell us your detailed suggestions". Edhe kjo fazë karakterizohej prej angazhimit të instrumentave të Web 2.0 të një niveli të lartë. Në këtë mënyrë pjesëmarrësve në debatin online do t'u bëhej e mundur të shihnin kontributet ekzistuese në kontekst si dhe të shtonin kontributet  dhe komentet e veta apo të bënin Ratings (një shembull mund ta gjeni këtu).

Propozimet agregohen

Në dimensionin e përmbajtjes u procedua në mënyrë të tillë, që autorët e Blog-ut OSTP, që udhëhiqte gjithë procesin, bënin një përmbledhje të kontributeve të panumërta nga faza e Brainstorming në tre apo katër blog-e të përgjithshme për të patur kështu një strukturë fillestare të diskutimit. Në fazën e tretë e të fundit, atë të përpunimit dhe formulimit të propozimeve konkrete për realizimin e Open Government Initiative, këto propozime agregoheshin sërish me Software të rafinuar.

Open Government Directive




Shembull për transparencë: Recovery.gov

Në datën 8 dhjetor 2009 u shpall Open Government Directive. Paralelisht me këtë proces nisën edhe shumë projekte të tjera, "ushering in a new era of open and accountable government meant to bridge the gap between the American people and their government", sikurse thuhet edhe në faqen e internetit të Open Government Initiative. Përmes kësaj faqeje qendrore mund të përftosh akses në këto projekte. Qëllimi i të gjitha këtyre masave është transparenca, pjesëmarrja dhe bashkëpunimi (collaboration).

Ndërsa  për shumë e shumë masa të tjera sillet në vëmendje faqja Recovery.gov, e cila është tipike për faktin se përdor tekologji të reja për të mundësuar informimin e shpejtë dhe komod të qytetarëve. Në këtë rast mund të nxjerrësh brenda pak sekondash, përmes një karte interaktive, shpenzimet e qeverisë prej programit të asistencës prej 800 miliardë dollarësh, pas krizës financiare, për projekte në të gjithë anët e vendit: "See where the money is going", është motoja, dhe me të vërtetë këtë mund ta kontrollosh deri në detajin më të vogël – më shumë transparencë se kaq, nuk bëhet.

Politika 2.0:
WikiLeaks




radikal transparency







 

Apo edhe mundet? Ky është të paktën mendimi i WikiLeaks, një shembull krejt tjetër e i ndryshëm për politikën 2.0: Një grup i vogël personash, me në krye Julian Assange, shkakton me ndihmën e një aplikimi Web 2.0 – në këtë rast të një Wiki – kaos në botën politike. Në thelb bëhet fjalë për një përballje të hidhur mes WikiLeaks, nga njëra anë, dhe kryesisht SHBA, nga ana tjetër, për kufijtë e transparencës. Në një intervistë me CNN Obama e kishte vendosur kufirin pikërisht atje, ku mund të viheshin në rrezik siguria kombëtare apo ajo e qytetarëve.

Julian Assange – përkundrazi – ndjek parimin e  "radical transparency". Me publikimin e dokumentave të Ministrisë së Jashtme dhe mesazhesh sekrete (ndër të tjera rreth luftës në Afganistan) WikiLeaks hedh dyshimin, nëse veprimtaritë e ndryshme sekrete të qeverisë janë të përligjura. Argumenti bazë ishte ky: zbulimi i vërtetë i veprimtarisë së qeverisë nuk mund dhe nuk duhet të kontrollohet nga vetë qeveria. WikiLeaks mbështet, pra, zbulimin e plotë të të gjitha proceseve politike (ushtarake, diplomatike etj.), ndërsa Open Government Directive e Obamës kërkon t'i lejojë qytetarit (vetëm) të shohë dhe të bashkëveprojë ca më shumë, ndaj edhe bën publike informacione të caktuara, të cilat më parë konsideroheshin për përdorim të brendshëm e të fshehtë administrativ.

Edhe objektivat, që ndjekin ata të dy, janë të ndryshme: Ndërsa Open Government kërkon të përmirësojë veprimin politik dhe ta bëjë atë më të kuptueshëm, WikiLeaks ka për qëllim zbulimin e gabimeve të shkuara të qeverive dhe organeve të tyre ekzekutive. Mbrojtja e informacionit, ruajtja e sekreteve apo siguria publike luajnë këtu – nëse luajnë -një rol krejtësisht dytësor (më shumë rreth kësaj mund të gjeni në një artikull të Chris Wohlwill në blog-un tonë "Edukimi politik dhe Web 2.0".  Në këtë artikull bazohen edhe shpjegimet tona rreth WikiLeaks).

Viedoja e mëposhtme tregon pjesën e parë (nga katër gjithsej) të një dokumentari pothuaj 60-minutësh "WikiRebels" rreth WikiLeaks, të cilin ia vlen vërtet ta shohësh:




Politika 2.0 dhe Qeverisja 2.0 është ende në hapat e parë. Përballjet si ato rreth WikiLeaks do të na shoqërojnë edhe për një kohë të gjatë, përpara se mundësitë dhe kufijtë e instrumentave të reja të jenë eksploruar të gjitha. Mbetet të shpresojmë, që shkencat politike të bëhen pjesë e frutshme e këtij debati, pas tërësia e instrumentave politiko-shkencore  do të jetë e domosdoshme për të kategorizuar shembujt e shumtë dhe për t'i trajtuar ata në mënyrë sistematike.

Hapat e parë të administratës Obama në drejtim të Qeverisjes 2.0 ofrojnë materiale ilustruese interesante. Don Tapscott dhe Anthony Williams tregojnë në librin e tyre "MacroWikinomics. Rebooting Business and the world" (Penguin 2010) edhe shembuj të tjerë për politikën në epokën e Web 2.0. Ata që dëshirojnë të thellohen në këtë temë, i rekomandojmë leximin e këtij libri. Rekomandimet e tjera të literaturës përkatëse rreth temës Politika 2.0 / Qeverisja 2.0 i gjeni këtu, ndërsa ato të përgjithshmet rreth Web 2.0 këtu...

Videoja e mëposhtme përmbledh aspekte të rëndësishme të Politikës 2.0 në tre minuta:




[Autorët: Dr. Ragnar Müller / Prof. Dr. Wolfgang Schumann]
 

1998-2011 D@dalos - Edukimi politik, Edukimi me parimet e demokracisë, Edukimi me të drejtat e njeriut, Pedagogjia e paqes (Projekt i Pharos e.V.), Web: Agora