Posebni organi Ujedinjenih nacija
Posebne organe utemeljuje
Generalna skupština, a oni joj (dijelom direktno, a dijelom preko
Vijeća za ekonomska i socijalna pitanja)
podnose svoje izvještaje. Ovi organi moraju se pridržavati uputa koje daje
Generalna skupština i, za razliku od posebnih
organizacija, nemaju nadležnosti nad budžetom i nemaju međunarodno-pravni
status. Međutim, to ne znači da ovi organi ne nastupaju kao samostalni organi.
Uprkos formalnoj vezi sa Generalnom skupštinom ovi organi u odnosima sa akterima
van Ujedinjenih nacija nastupaju relativno samostalno, zbog čega se ponekad
označavaju kao "skoro samostalni organi". Ovi organi imaju izdiferenciranu
strukturu i samostalne političke organe uprave, što umanjuje (formalnu) razliku
između njih i posebnih organizacija, prije svega u pogledu njihovog rada i
shvatanja njihovog položaja od strane drugih aktera.
Što se tiče nastanka posebnih organa, Gareis i Varwick navode sljedeće: "Nastanak
većine posebnih organa desio se tokom faze dekolonijalizacije, tokom koje su
države 'Trećeg svijeta' dobile većinu mjesta u Generalnoj skupštini, pa se
Generalna skupština počela baviti prvenstveno ekonomskim i socijalnim problemima
zemalja u razvoju (...) [vidi
Osnovni kurs 2: Ujedinjene nacije tokom Hladnog rata]. Veliki broj posebnih
organa koji su utemeljeni tokom prve četiri decenije postojanja Organizacije je
izraz pokušaja zemalja u razvoju da se prevaziđe ekonomski poredak koji su ove
zemlje smatrale nepravednim i koji je dobrobit donosio samo jednostrano -
industrijskim zemljama (...). Iako je na ovaj način konflikt Sjever-Jug postao
sastavni dio programa Ujedinjenih nacija, stvaranjem posebnih organa nije došlo
do uspješnog prevazilaženja istog."
[Sven Gareis/Johannes
Varwick, Die Vereinten Nationen. Aufgaben, Instrumente und Reformen;
Bundeszentrale für politische Bildung Schriftenreihe Band 403, Bonn 2003, S.
60-61]
|
Posebni organi |
|
podnose izvještaje
direktno Generalnoj skupštini: |
|
UNRWA |
United Nations Relief
and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East |
Agencija Ujedinjenih
nacija za pomoć palestinskim izbjeglicama na Bliskom Istoku |
Internet |
|
UNITAR |
United Nations
Institute for Training and Research |
Institut Ujedinjenih
nacija za istraživanje i obrazovanje |
Internet |
|
podnose izvještaje
Generalnoj skupštini preko Vijeća za ekonomska i socijalna pitanja: |
|
UNICEF |
United Nations
Children´s Fund |
Fond Ujedinjenih nacija
za pomoć djeci |
Internet |
|
UNHCR |
United Nations High
Commissioner for Refugees |
Visoki komesar
Ujedinjenih nacija za pitanja izbjeglica |
Internet |
|
WFP |
World Food Programme |
Svjetski program hrane |
Internet |
|
UNCTAD |
United Nations
Conference on Trade and Development |
Konferencija
Ujedinjenih nacija za pitanja trgovine i razvoja |
Internet |
|
UNDP |
United Nations
Development Programme |
Razvojni program
Ujedinjenih nacija |
Internet |
|
UNFPA |
United Nations
Population Fund |
Fond za stanovništvo |
Internet |
|
UNV |
United Nations
Volunteers Programme |
Razvojni program pomoći
Ujedinjenih nacija |
Internet |
|
UNU |
United Nations
University |
Univerzitet Ujedinjenih
nacija |
Internet |
|
UNEP |
United Nations
Environment Programme |
Program zaštite životne
okoline |
Internet |
|
WFC |
World Food Council |
Svjetsko vijeće za
pitanja hrane |
|
|
UNCHS |
United Nations Centre
for Human Settlements |
Centar Ujedinjenih
nacija za pitanja življenja i stanovanja |
Internet |
|
INSTRAW |
International Research
and Training Institute for the Advancement of Women |
Međunarodni
istraživački i obrazovni institut za pitanja unapređenja žena |
Internet |
|
UNHCHR |
United Nations High
Commissioner for Human Rights |
Viskoki komesar
Ujedinjenih nacija za pitanja ljudskih prava |
Internet |
|
Regionalne komisije |
|
ECE |
Economic Commission for
Europe |
Ekonomska komisija za
Evropu |
Internet |
|
ESCAP |
Economic and Social
Commission for Asia and the Pacific |
Komisija za ekonomska i
socijalna pitanja Azije i Pacifika |
Internet |
|
ECLAC |
Economic Commission for
Latin America and the Caribbean |
Ekonomska komisija za
Južnu Ameriku u Karipska ostrva |
Internet |
|
ECA |
Economic Commission for
Africa |
Ekonomska komisija za
Afriku |
Internet |
|
ESCWA |
Economic and Social
Commission for Western Asia |
Komisija za ekonomska i
socijalna pitanja zapadne Azije |
Internet |
|
Odbori za ljudska prava |
|
CERD |
Committee on the
Elimination of Racial Discrimination |
Odbor za suzbijanje
rasističke diskriminacije |
Internet |
|
CCPR / HRC |
Human Rights Committee
(under the International Convenant on Civil and Political Rights) |
Odbor za ljudska prava
(pod međunarodnim Paktom o građanskim i političkim pravima) |
Internet |
|
CEDAW |
Committee on the
Elimination of Discrimination against Women |
Odbor za suzbijanje
diskriminiranja žena |
Internet |
|
CESCR |
Committee on Economic,
Social and Cultural Rights |
Odbor za ekonomska,
socijalna i kulturalna prava |
Internet |
|
CAT |
Committee against
Torture |
Odbor za suzbijanje
mučenja |
Internet |
|
CAAS |
Commission against
Apartheid in Sports |
Komisija protiv
apartheida u sportu |
|
|
CRC |
Committee on the Rights
of the Child |
Odbor za prava djeteta |
Internet |
