Kapitulli I: Qėllimet
dhe parimet
Neni
1
Kombet
e Bashkuara marrin pėrsipėr:
1.
tė ruajnė paqen botėrore
dhe sigurinė
ndėrkombėtare
dhe, pėr kėtė qėllim, tė marrin masa kolektive tė efektshme pėr tė
parandaluar dhe mėnjanuar kėrcėnimet e paqes, pėr tė mposhtur veprimet mėsymėse
dhe shkeljet e tjera tė paqes, si dhe pėr tė zgjidhur me mjete paqėsore
sipas parimeve tė drejtėsisė dhe tė drejtės ndėrkombtare konflikte
ndėrkombėtare
apo situata, qė do tė mund tė ēonin nė shkelje tė paqes;
2.
tė zhvillojnė
marrėdhėnie
miqėsore
mes kombeve, tė cilat bazohen nė parimet e barazisė dhe tė vetėvendosjes sė
popujve si dhe tė marrin masa tė tjera tė pėrshtatshme pėr konsolidimin e
paqes;
3.
tė ngrenė
nė
kėmbė
njė bashkėpunim ndėrkombėtar pėr tė zgjidhur probleme ndėrkombėtare tė
natyrės ekonomike, sociale, kulturore dhe humanitare si dhe pėr tė mbėshtetur
dhe forcuar respektimin e tė drejtave dhe lirive themelore tė njeriut pėr
tė gjithė, pa dallim race, seksi, gjuhe apo besimi fetar;
4.
tė jenė
qendra, nė
tė
cilėn koordinohen me njėra-tjetrėn pėrpjekjet e kombeve pėr tė realizuar kėto
qėllime tė pėrbashkėta.
Neni
2
Organizata dhe anėtarėt
e saj veprojnė
nė zbatim tė qėllimeve tė pėrcaktuara nė nenin 1 sipas parimeve tė mėposhtme:
1. Organizata bazohet nė
parimin e barazisė sovrane tė tė gjithė anėtrėve tė saj.
2.
Tė gjithė anėtarėt pėmbushin nė mirėbesim tė gjitha detyrimet, qė ata
marrin pėrsipėr me anė tė Kartės, me qėllim qė tė sigurojnė tė drejtat
dhe privilegjet, qė u takojnė nga anėtarėsia.
3.
Tė gjithė anėtarėt i zgjidhin konfliktet e tyre me mjete paqėsore, nė mėnyrė
tė tille qė paqja botėrore, siguria ndėrkombėtare dhe drejtėsia tė mos
rrezikohen.
4.Tė
gjithė anėtarėt ndalojnė nė marrėdhėniet e tyre ndėrkombėtare ēdo kėrcėnim
apo pėdorim dhune, qė drejtohet kundėr paprekshmėrisė territoriale apo
pavarėsisė politike tė njė shteti ose qė bie ndesh me qėllimet e Kombeve tė
Bashkuara.
5.Tė
gjithė anėtarėt u japin Kombeve tė Bashkuara asistencėn e nevojshme pėr
ēdo masė, qė Organizata merr nė pėrputhje me Kartėn; njė shteti, ndaj tė
cilit Organizata ka marrė masa parandaluese apo detyruese, ato nuk i japin mbėshtetjen
e tyre.
6.
Organizata kujdeset, qė shtetet jo-anėtare tė Kombeve tė Bashkuara tė
veprojnė sipas kėtyre parimeve, pėr sa kohė qė kjo ėshtė e nevojshme pėr
ruajtjen e paqes botėrore dhe sigurisė ndėrkombėtare.
7.
Nga kjo Kartė nuk rezulton e drejta e Kombeve tė Bashkuarapėr tė ndėrhyrė
nė ēėshtje tė tilla, qė pėr nga natyra bėjnė pjesė nė kompetencat e
brendshme tė njė shteti, apo detyrimi i shteteve anėtare, qė pėr ēėshtje
tė tilla tė zbatojnė njė rregullore me bazė Kartėn; zbatimi i masave
detyruese sipas kapitullit tė VII nuk preket nga ky parim.
[Pėrmbledhje
kapitujsh] [Kreu i faqes]
Kapitulli II: Anėtarėsia
Neni 3
Anėtarė fillestarė tė Kombeve tė Bashkuara janė
ato shtete, tė cilat kanė marrė pjesė
nė Konferencėn e Kombeve tė Bashkuara mbi njė
Organizatė Ndėrkombėtare nė San Francisko ose qė kishin nėnshkruar qė mė
parė Deklaratėn e Kombeve tė Bashkuara tė datės 1 janar 1942 dhe qė tashmė
nėnshkruajnė kėtė kartė dhe e ratifikojnė atė sipas nenit 110.
Neni
4
(1) Anėtartė i Kombeve tė Bashkuara mund tė jenė tė
gjithė shtetet e tjera paqedashėse, qė marrin pėrsipėr detyrimet e kėsaj
Karte dhe qė, sipas vlerėsimit tė organizatės, janė tė afta dhe tė
vullnetshme tė pėrmbushin kėto detyrime.
(2) Pranimi i njė shteti tė tillė si anėtar i Kombeve tė
Bashkuara bėhet me rekomandim tė Kėshillit tė Sigurimit dhe vendim tė
Asamblesė sė Pėrgjithshme.
Neni
5
Asambleja e
Pėrgjithshme, me rekomandim tė Kėshillit tė
Sigurisė, mund t'i mohojė njė
shteti anėtar,
kundėr
tė cilit Kėshilli i Sigurimit ka marrė masa parandaluese apo detyruese, nė
mėnyrė
tė pėrkohėshme ushtrimin e tė
drejtave dhe privilegjeve,
qė
rrjedhin nga anėtarėsia.
Neni 6
Njė anėtar i Kombeve tė Bashkuara, i cili shkel
nė mėnyrė tė vazhdueshme parimet e kėsaj Karte, Asambleja e Pėrgjithshme
mund ta pėrjashtojė nga organizata me rekomandim tė Kėshillit tė Sigurimit.
[Permbledhje
kapitujsh] [Kreu i faqes]
Kapitulli III: Organet
Neni
7
(1) Organet
kryesore tė Kombeve tė Bashkuara janė Asambleja e Pėrgjithshme, Kėshilli i
Sigurimit, Kėshilli Ekonomik dhe Social, Kėshilli i
Kujdestarisė, Gjykata Ndėrkombėtare dhe Sekretariati.
(2) Sipas nevojės mund tė vihen nė
veprim nė
pėrputhje me kėtė Kartė edhe organe dytėsore.
Neni
8
Kombet e
Bashkuara nuk
aplikojnė kufizime nė
lidhje me barazinė
gjinore mes burrave dhe grave pėsa
u pėrket te gjitha vendeve tė punės nė organet kryesore dhe dytėsore.
[Permbledhje
kapitujsh] [Kreu i faqes]
Kapitulli IV: Asambleja e Pėrgjithshme
Pėrbėrja
Neni 9
(1)
Asambleja e Pėrgjithshme pėrbėhet
nga tė gjithė anėtarėt e Kombeve tė Bashkuara.
(2) Secili prej anėtarėve ka jo mė
shumė
se pesė pėrfaqėsues nė Asamblenė e Pėrgjithshme.
Detyrat
dhe kompetencat
Neni 10
Asambleja e
Pėrgjithshme mund tė marrė nė shqyrtim tė gjitha ēėshtjet, qė bien brenda kuadrit tė Kartės ose qė kanė tė bėjnė me tė drejtat e njėrit prej organeve tė parashikuara
nė kėtė Kartė;
me kusht respektimin e nenit 12, ajo mund tė japė rekomandimet e saj nė lidhje
me kėto ēėshtje, drejtuar anėtarėve tė Kombeve tė Bashkuara ose Kėshillit
tė Sigurimit ose tė dyve bashkė.
Neni
11
(1)
Asambleja e Pėrgjithshme mund tė merret me tė gjitha
parimet e pėrgjithshme tė bashkėpunimit pėr ruajtjen e paqes botėrore dhe
sigurisė ndėrkombėtare duke pėfshirė kėtu parimet e ēarmatosjes dhe
rregullores sė armatimit si dhe, duke iu referuar kėtyre parimeve, t'u drejtojė
rekomandime anėtarėve ose Kėshillit tė Sigurimit,
sse tė dyve.
(2) Asambleja e Pėrgjithshme mund tė
shqyrtojė tė gjitha ēėshtjet, qė kanė tė bėjnė me ruajtjen e paqes botėrore
dhe sigurisė ndėrkombėtare,
dhe qė i parashtrohen asaj nga njė anėtar i
Kombeve tė Bashkuara ose nga Kėshilli i Sigurimit ose nga njė shtet jo-anėtar
i Kombeve tė Bashkuara, sipas nenit 35 kreu 2; me
kusht respektimin e nenit 12, ajo mund t'u drejtojė shteteve tė prekura ose Kėshillit tė Sigurimit ose tė dyve rekomandime nė lidhje me kėto ēėshtje. Nėse nė
kuadėr tė njė ēėshtjeje tė tillė lind nevoja e masave tė ndryshme atėherė
Asambleja e Pėrgjithshme ia kalon atė para ose pas shqyrtimit Kėshillit tė
Sigurimit.
(3) Asambleja e Pėrgjithshme mund tė tėrheqė vėmendjen e Kėshillit
tė Sigurimit nė lidhje me ato situata, tė cilat pėrbėjnė rrezik pėr paqen
botėrore dhe sigurinė ndėrkombėtare.
(4) Kompetencat e Asamblesė sė Pėrgjithshme sqaruar nė kėtė nen nuk
kufizojnė efektin e pėrgjithshėm tė nenit 10.
Neni
12
(1) Pėr sa kohė qė Kėshilli i Sigurimit realizon
detyrat e tij parashikuar nga Karta nė rast konflikti apo nė njė situatė tė
caktuar, Asambleja e Pėrgjithshme nuk duhet tė japė asnjė rekomandim, pėrveē
rastit kur kjo kėrkohet nga Kėshilli i
Sigurimit.
(2) Sekretari i Pėrgjithshėm, me miratimin e Kėshillit tė
Sigurimit i raporton Asamblesė sė Pėrgjithshme nė ēdo sesion tė kėsaj tė
fundit nė lidhje me tė gjitha ēėshtjet e ruajtjes sė paqes dhe sigurisė
ndėrkombėtare,
qė trajtohen nga Kėshilli i Sigurimit; gjithashtu, ai njofton menjėherė
Asamblenė e Pėrgjithshme, ose, nė mungesė tė sesionit tė kėsaj tė fundit,
Anėtarėt e Kombeve tė Bashkuara, sapo Kėshilli i Sigurimit pezullon
trajtimin e njė ēėshtjeje tė tillė.
Neni
13
(1) Asambleja e Pėrgjithshme inicion procese hetimore dhe jep
rekomandime;
a) pėr tė mbėshtetur bashkėpunimin ndėrkombėtar nė
fushėn politike dhe pėr tė favorizuar zhvillimet progresive tė sė drejtės
ndėrkombtare dhe kodifikimin e saj;
b) pėr tė mbėshtetur bashkėpunimin ndėrkombėtar nė
fushat e ekonomisė, sistemit social, kulturės, edukimit dhe shėndetėsisė si
dhe pėr tė kontribuar nė realizimin e tė drejtave tė njeriut dhe lirive
themelore tė tij pa dallim race, gjinie, gjuhe apo besimi fetar.
(2) Pėrgjegjėsitė e mėtejshme, detyrat dhe
kompetencat e Asamblesė sė Pėrgjithshme nė lidhje me ēėshtjet e pėrmendura
nė kreun 1, gėrma b pėrshkruhen nė kapitujt IX dhe X.
Neni
14
Me kusht
respektimin e nenit 12 Asambleja e Pėrgjithshme mund tė japė rekomandime pėr neutralizimin
paqėsor tė ēdo situate, pavarėsisht
se si ka lindur
ajo,
nėse kjo situatė duket
se ėshtė e prirur tė bjerė ndesh me tė mirat e
pėrgjithshme ose me marrėdhėniet miqėsore mes kombeve; e njėjta gjė
vlen edhe pėr ato situata, qė janė pasojė e shkeljeve tė dispozitave tė kėsaj
Karte mbi qėllimet dhe parimet e Kombeve tė Bashkuara.
Neni
15
(1) Asambleja e Pėrgjithshme merr dhe analizon raportet vjetore
dhe raportet speciale tė Kėshillit tė
Sigurimit; pjesė e kėtyre raporteve ėshtė
edhe pėshkrimi i masave, qė Kėshilli i Sigurimit ka vendosur tė marrė ose
ka marrė tashmė pėr ruajtjen e paqes botėrore dhe sigurisė ndėrkombėtare.
(2) Asambleja e Pėrgjithshme merr dhe analizon raportet e
organeve tė tjera tė Kombeve tė Bashkuara.
Neni
16
Asambleja e Pėrgjithshme realizon detyrat e saj pėrcaktuar nė
kapitujt XII dhe XIII mbi sistemin ndėrkombėtar tė Kėshillit tė Kujdestarisė;
kėtu bėn pjesė edhe miratimi i marrėveshjeve tė mirėbesimit/kujdestarisė pėr ato zona,
qė nuk janė cilėsuar si zona strategjike.
Neni
17
(1)
Asambleja e Pėrgjithshme shqyrton dhe miraton
projekt-buxhetin e organizatės.
(2) Shpenzimet e organizatės merren pėrsipėr nga anėtarėt e organizatės
sipas njė kodi shpėrndarjeje, i cili duhet tė caktohet nga
Asambleja e Pėrgjithshme.
(3) Asambleja e Pėrgjithshme shqyrton dhe miraton tė gjitha marrėveshtjet
financiare dhe buxhetore me organizatat e veēanta cilėsuar nė nenin 57; ajo
analizon buxhetin e tyre administrativ me qėllim qė t'u japė atyre
rekomandime.
Votimi
Neni 18
(1) Ēdo
anėtar i Asamblesė sė Pėrgjithshme ka njė votė.
(2) Vendime tė Asamblesė sė Pėrgjithshme nė lidhje me ēėshtje
tė rėndėsishme kėrkojnė njė shumicė prej dy tė tretash tė anėtarėve tė
pranishėm votues. Nė kėto ēėshtje bėjnė pjesė: rekomandime nė lidhje me
ruajtjen e paqes botėrore dhe sigurisė ndėrkombėtare, zgjedhje e anėtarėve
jo tė pėrhershėm tė Kėshillit tė Sigurimit, zgjedhja e anėtarėve tė
Keshillit Social-Ekonomik, zgjedhja e anėtarėve tė Kėshillit tė Kujdestarisė
sipas nenit 86 kreu 1, gėrma c, pranimi i anėtarėve tė rinj nė Kombet e
Bashkuara, heqja e pėrkohshme e tė drejtave dhe privilegjeve, qė rrjedhin
nga anėtarėsia, pėrjashtimi i anėtarėve, ēėshtje qė kanė tė bėjnė me
mėnyrėn e veprimit tė sistemit tė mirėbesimit si dhe ēėshtje tė buxhetit.
(3) Vendime nė lidhje me ēėshtje tė tjera, duke pėrfshirė
kėtu pėrcaktimin e grupeve tė tjera ēėshtjesh, pėr
tė cilat vendoset me
shumicėn e dy tė tretave, kėrkojnė shumicėn e anėtarėve tė pranishėm
votues.
Neni
19
Njė anėtar i Kombeve tė Bashkuara, i cili ka
mbetur prapa me pagesėn e kontributeve tė veta financiare, nuk ka tė drejtė
vote nė Asamblenė e Pėrgjithshme, nėse shuma e papaguar arrin apo kalon vlerėn
e kontributeve, qė ky anėtar duhej tė kishte paguar nė dy vitet e plota
paraardhėse. Asambleja e Pėrgjithshme mund t'i lejojė atij sėrish ushtrimin
e tė drejtės sė votės, nėse ajo ka bindjen se kjo vonesė nė pagesė ka pėr
arsye rrethana, pėr tė cilat nuk mban pėrgjegjėsi ky anėtar.
Proēedura
Neni 20
Asambleja e
Pėrgjithshme mblidhet rregullisht njė herė nė
vit dhe, nėse e kėrkojnė rrethanat, nė sesione tė jashtėzakonshme.
Sesionet e jashtėzakonshme thirren nga Sekretari i Pėrgjithshėm me kėrkesė
tė Kėshillit tė Sigurimit ose shumicės sė anėtarėve tė Kombeve tė
Bashkuara.
Neni
21
Asambleja
e Pėrgjithshme jep rendin e aktivitetit. Pėr ēdo
sesion ajo zgjedh presidentin e vet.
Neni
22
Asambleja e
Pėrgjithshme mund tė verė nė veprim organe dytėsore,
nėse e konsideron kėtė tė nevojshme pėr realizimin e detyrave tė saj.
[Permbledhje
kapitujsh] [Kreu i faqes]
Kapitulli V: Kėshilli
i Sigurimit
Pėrbėrja
Neni 23
(1) Kėshilli
i Sigurimit pėrbėhet nga pesėmbėdhjetė anėtarė tė Kombeve tė Bashkuara.
Republika e Kinės, Franca, Bashkimi Sovjetik, Mbretėria e Bashkuar e Britanisė
dhe Irlanda e Veriut si dhe Shtetet e Bashkuara tė Amerikės janė anėtarė tė
pėrhershėm tė Kėshillit tė Sigurimit. Asambleja e Pėrgjithshme zgjedh
dhjetė anėtarė tė tjerė tė Kombeve tė Bashkuara si anėtarė jo tė pėrhershėm
tė Kėshillit tė Sigurimit; kėtu duhen marrė parasysh nė mėnyrė tė
veēantė pikėpamjet e mėposhtme: nė radhė tė parė kontributi i anėtarėve
tė Kombeve tė Bashkuara nė ruajtjen e paqes botėrore dhe sigurisė
ndėrkombėtare
ai dhe nė realizimin e e objektivave tė tjera tė organizatės, e mė tej edhe
shpėrndarja e pėrshtatshme gjeografike e vendeve.
(2) Anėtarėt
jo tė
Pėrhershėm tė Kėshillit tė Sigurimit zgjidhen pėr njė periudhė
dyvjeēare. Gjatė zgjedhjes sė parė tė anėtarėve jo tė pėrhershėm, qė
zhvillohet pas rritjes sė numrit tė anėtarėve tė Kėshillit nga 11 nė 15,
zgjidhen dy nga katėr anėtarėt shtesė pėr njė periudhė njevjeēare.
Anėtarėt,
qė
largohen nuk mund tė zgjidhen sėrish drejtpėrdrejt.
(3) Secili prej anėtarėve
tė
Kėshillit tė Sigurimit ka kėtu njė pėfaqėsues tė tijin.
Neni 24
(1) Pėr tė garantuar njė veprim tė shpejtė dhe tė
efektshėm tė Kombeve tė Bashkuara anėtarėt e tyre ia kalojnė Kėshillit tė
Sigurimit pėrgjegjėsinė kryesore pėr ruajtjen e paqes botėrore dhe tė
sigurisė ndėrkombėtare si dhe njohin faktin, qė Kėshilli i
Sigurimit gjatė
realizimit tė detyrimeve, qė rrjedhin nga kjo pėrgjegjėsi, vepron nė emrin
e Kombeve tė Bashkuara.
(2) Gjatė pėrmushjes sė kėtyre detyrimeve Kėshilli i
Sigurimit vepron nė pėrputhje me qėllimet dhe parimet e Kombeve tė Bashkuara.
Kompetencat, qė atij i njihen nė kėtė kontekst, sqarohen nė kapitujt
VI, VII, VIII dhe XII.
(3) Kėshilli i Sigurimit i paraqet pėr shqyrtim
Asamblesė sė Pėrgjithshme raportet vjetore dhe, nė rast se duhet, edhe
raporte te veēanta.
Neni 25
Anėtarėt
e Kombeve tė
Bashkuara bien dakord tė
pranojnė dhe zbatojnė vendimet e Kėshillit tė Sigurimit nė pėrputhje me kėtė
Kartė.
Neni 26
Me qėllim qė vendosja dhe ruajtja e paqes botėrore dhe
sigurisė ndėrkombėtare tė mbėshteten nė mėnyrė tė tillė, qė pėr qėllime
armatimi tė pėrdoren sa mė pak nga burimet njerėzore dhe ekonomike nė botė,
Kėshilli i Sigurimit ngarkohet, qė ,me mbėshtetjen e Komisionit tė Shtabit tė
Pėrgjithshėm parashikuar nė
nenin 47 tė hartojė plane, tė cilat u duhen parashtruar Kombeve tė
Bashkuara me qėllim ngritjen e njė sistemi rregullash nė lidhje me armatimin.
Votimi
Neni 27
(1) Secili
prej anėtarėve
tė Kėshillit tė Sigurimit ka njė votė.
(2)
Pėr
vendimet e Kėshillit tė Sigurimit nė lidhje me ēėshtje proceduriale
nevojitet miratimi i nėntė anėtarėve.
(3)
Pėr
vendimet e Kėshillit tė Sigurimit nė lidhje me tė gjitha ēėshtjet e tjera nevojitet miratimi i nėntė
anėtarėve pėrfshirė edhe tė gjithė anėtarėt e pėrhershėm, gjithsesi
duke iu pėrmbajtur kushtit, qė nė rast vendimesh nė bazė tė kapitullit VI
dhe nenit 52, kreu 3, palėt nė konflikt duhet tė abstenojnė.
Procedura
Neni 28
(1) Kėshilli i Sigurimit organizohet nė mėnyrė tė
tilleė qė tė mundė tė realizojė nė mėnyrė tė vazhdueshme detyrat e tij.
Secili prej anėtarėve tė tij duhet, qė pėr kėtė qėllim tė jetė i pėrfaqėsuar
nė selinė e organizatės
(2) Kėshilli i Sigurimit mblidhet nė seanca tė
rregullta mbledhjesh; kėtu mund tė pėrfaqėsohet secili prej anėtarėve tė
tij sipas dėshirės nga njė anėtar qeverie ose nga njė i deleguar i tij pėr
kėtė qėllim.
(3) Kėshilli i Sigurimit ,pėrveē se nė selinė e
organizatės, mund tė mblidhet edhe nė vende tė tjera, nėse ai do tė
gjykonte se kjo do t'i shėrbente mė mirė punės sė tij.
Neni
29
Kėshilli i Sigurimit mund tė vėrė nė veprim
organe dytėsore, nėse ai do ta konsideronte kėtė si tė domosdoshme pėr
realizimin e detyrave tė tij.
Neni
30
Kėshilli i Sigurimit vendos njė rend aktiviteti;
nė kėtė mėnyrė ai rregullon edhe procedurat pėr zgjedhjen e presidentit tė
tij.
Neni 31
Njė anėtar i Kombeve tė Bashkuara, i cili nuk ėshtė
anėtar i Kėshillit tė Sigurimit, mund tė marrė pjesė pa tė drejtė vote nė
diskutimin e ēdo
ēėshtjeje paraqitur Kėshillit tė Sigurimit, nėse
ky i fundit mendon, se interesat e kėtij anėtari janė prekur nė mėnyrė tė
veēantė.
Neni
32
Anėtarėt e Kombeve tė Bashkuara, qė nuk janė
anėtarė tė Kėshillit tė Sigurimit, si dhe shtete jo-anėtare tė Kombeve tė
Bashkuara ftohen tė marrin pjesė pa tė drejtė vote nė diskutimet e Kėshillit
tė Sigurimit nė lidhje me njė konflikt, me tė cilin merret ky i fundit, nėse
kėto shtete janė palė nė konflikt. Pėr pjesėmarrjen e njė shteti jo-anėtar
tė Kombeve tė Bashkuara Kėshilli i Sigurimit pėrcakton kushte, qė ai i
konsideron tė drejta.
[Permbledhje
kapitujsh] [Kreu i faqes]
Kapitulli VI: Zgjidhja paqėsore
e konflikteve
Neni 33
(1) Palėt e njė
konflikti, vijimi i tė cilit mund tė rrezikojė ruajtjen e paqes dhe sigurisė
ndėrkombėtare pėrpiqen fillimisht tė arrijnė nė njė zgjidhje tė konfliktit
me anė bisedimesh, analizash, ndėrmjetėsimesh, gjykimesh, vendimesh gjyqėsore,
pėrfshirjes sė institucioneve rajonale ose marrėveshjesh ose pėrmes mjetesh
tė tjera paqėsore nė zgjedhjen e palėve.
(2) Kėshilli i Sigurimit, nė rast se e konsideron tė nevojshme, u bėn apel
palėve, tė zgjidhin konfliktet e tyre pėrmes mjetesh tė tilla.
Neni 34
Kėshilli i Sigurimit mund tė marrė nė shqyrtim ēdo konflikt apo situatė,
qė mund tė bėhet shkak fėrkimesh ndėrkombtare ose konfliktesh tė ndryshme,
pėr tė pėrcaktuar, nėse vijimi i konfliktit apo situatės nė fjalė, do tė
mund tė rrezikonte ruajtjen e paqes dhe sigurisė ndėrkombėtare.
Neni 35
(1) Secili prej anėtarėve tė Kombeve tė Bashkuara mund tė sjellė nė vėmendjen e Kėshillit tė Sigurimit
ose Asamblesė sė Pėrgjithshme ēdo konflikt apo situatė pėrcaktuar nė
nenin 34.
(2) Njė shtet jo-anėtar i Kombeve tė Bashkuara mund tė sjellė nė vėmendjen
e Kėshillit tė Sigurisė ose tė Asamblesė sė Pėrgjithshme ēdo konflikt
apo situatė, palė e tė cilit /sė cilės ai ėshte, nėse ai pranon detyrimet
e pėrcaktuara nė kėtė kartė nė lidhje me zgjidhjen paqėsore tė kėtij
konflikti.
(3) Mėnyra e tė proceduarit tė Asamblesė sė Pėrgjithshme nė ēėshtje, nė
lidhje me tė cilat tėrhiqet vėmendja sikurse parashikohet nė kėtė nen, pėrcaktohet
sipas neneve 11 dhe 12.
Neni 36
(1) Kėshilli i Sigurimit mund tė
rekomandojė nė ēdo stad tė njė konflikti nė kuptimin e nenit 33 ose tė njė
situate tė sė njėjtės natyrė,
procedura apo metoda tė pėrshtatshme pėr zgjidhjen e tyre.
(2) Kėshilli i Sigurimit duhet tė marrė nė konsideratė tė gjitha
procedurat, qė palėt kanė kanė pranuar tashmė pėr zgjidhjen e konfliktit.
(3) Gjatė rekomandimeve tė tij sipas kėtij neni, Kėshilli i Sigurimit duhet tė
ketė parasysh, qė konfliktet ligjore, nė pėrgjithės,i i duhen paraqitur
Gjykatės Ndėrkombtare nga palėt nė pėrputhje me statutin e tij.
Neni 37
(1) Nėse palėt e njė konflikti, nė kuptimin e nenit 33,
nuk arrijnė nė njė zgjidhje me mjetet e pėrshkruara nė kėtė nen,
ato ia parashtrojnė konfliktin Kėshillit tė Sigurimit.
(2) Nėse, sipas gjykimit tė Kėshillit tė Sigurisė, vijimi i konfliktit do tė
pėrbėnte njė rrezik faktik pėr ruajtjen e paqes botėrore dhe tė sigurisė
ndėrkombėtare, atėherė ai vendos, nėse do tė veprojė sipas nenit 36 apo do
tė japė ato rekomandime, sipas tij tė pėrshtatshme pėr zgjidhjen e
konfliktit.
Neni 38
Pavarėsisht neneve 33 deri 37, Kėshilli i Sigurimit mund tu drejtojė
rekomandimet e tij palėve nė konflikt pėr
njė zgjidhje paqėsore tė kėtij tė fundit, nėse tė gjitha palėt e
konfliktit e kėrkojnė kėtė.
[Pėrmbledhje
kapitujsh]
[Kreu i faqes]
Kapitulli VII: Masa nė rast
kėrcėnimi apo shkeljeje tė paqes si
dhe nė rast veprimesh mėsymėse.
Neni 39
Kėshilli i Sigurimit ėshtė ai, qė pėrcakton, nėse kemi tė bėjmė me
njė kėrcėnim ose prishje tė paqes ose sulm; ai jep rekomandimet e tij dhe
vendos se cilat masa duhen marrė sipas neneve 41 dhe 42, pėr tė ruajtur ose pėr
tė rivendosur paqen botėrore dhe sigurinė ndėrkombėtare.
Neni 40
Pėr tė parandaluar njė rėndim tė gjendjes, Kėshilli i Sigurimit, pėrpara
se tė japė rekomandime sipas nenit 39 apo tė vendosė masa, mund tu kėrkojė
palėve tė ndjekin masat e pėrkohėshme vlerėsuar prej tij si tė nevojshme
ose tė dėshirueshme. Kėto masa tė pėrkohshme nuk i prekin tė drejtat,
pretendimet dhe pozicionin e palėve pjesėmarrėse. Nėse kėto masa tė pėrkohshme
nuk ndiqen, atėherė Kėshilli i Sigurimit do tė mbajė pėrgjegjėsinė pėrkatėse
pėr kėtė dėshtim tė tijin.
Neni 41
Kėshilli i Sigurimit mund tė vendosė, se cilat masa duhen marrė duke
pėrjashtuar ndėrhyrjen me armė nė mėnyrė, qė vendimet e tij tė bėhen
tė efektshme; ai mund tu kėrkojė anėtarėve tė Kombeve tė Bashkuara, tė
realizojnė kėto masa.
Kėtu pėrfshihen ndėrprerjet e plota ose tė
pjesshme tė marrėdhėnieve
ekonomike, tė transportit hekurudhor, ujor dhe ajror, tė lidhjeve postare,
telegrafike dhe me radiomarrėse dhe tė mundėsive tė tjera tė qarkullimit si
dhe ndėrprerja e marrėdhėnieve diplomatike.
Neni 42
Nėse Kėshilli i Sigurimit ėshtė i mendimit, se masat e parashikuara nė
nenin 41 do tė jenė tė pamjaftueshme ose nėse ato kanė rezultuar si tė
tilla, atėherė ai mund tė realizojė masat e nevojshme pėr ruajtjen apo
rivendosjen e paqes botėrore dhe tė sigurisė ndėrkombėtare duke pėrdorur
forcat e aramatosura tokėsore, ajrore dhe ujore. Nė kėto masa pėrfshihen
demonstrimet e forcės, bllokada dhe angazhime tė tjera tė forcave tė armatosura
tokėsore, ajrore dhe ujore.
Neni 43
(1) Tė gjithė anėtarėt e
Kombeve tė Bashkuara marrin pėrsipėr tė kontribuojnė nė ruajtjen e paqes
botėrore duke vėnė nė dispozicion, me kėrkesėn e Kėshillit tė Sigurisė,
sipas pėrcaktimeve tė njė apo disa marrėveshjeve lidhur me kėtė tė fundit,
trupat e tyre tė armatosura, duke ofruar mbėshtetjen e tyre dhe lehtėsira tė
tjera deri edhe marshimin e trupave, pėr sa kohė qė kjo ėshtė e nevojshme pėr
ruajtjen e paqes botėrore dhe tė sigurisė ndėrkombėtare.
(2) Kėto marrėveshje duhet tė parashikojnė numrin dhe llojin e trupave,
nivelin e gatishmėrisė sė tyre, vendndodhjen e tyre tė pėrgjithshme si dhe
llojin e asistencės dhe tė lehtėsirave.
(3) Me iniciativėn e Kėshillit tė Sigurimit kėto marrėveshje pėrfundohen
sa mė shpejt tė jetė e mundur nėpėrmjet bisedimesh. Ato lidhen mes Kėshillit
tė Sigurimit nga njėra anė dhe anėtarėve tė veēantė apo grupesh anėtarėsh
nga ana tjetėr dhe nėnshkruhen nga shtetet nėnshkruese sipas ligjit tė tyre
kushtetues.
Neni 44
Nėse Kėshilli i Sigurimit ka vendosur pėrdorimin e dhunės, ai fton njė
anėtar, qė nuk ka pėrfaqėsues nė kėtė Kėshill, qė tė marrė pjesė me
dėshirėn e tij nė vendimet mbi hedhjen nė veprim tė kontingjenteve tė
forcave tė armatosura tė kėtij anėtari, pėrpara se tia kėrkojė kėtė
bazuar nė detyrimet e marra pėrsipėr me anė tė nenit 43.
Neni 45
Qė Kombet e Bashkuara tė jenė tė afta tė realizojnė ndėrhyrje
urgjente
ushtarake, anėtarėt e kėsaj Organizate i mbajnė kontingjentet e tyre tė
Forcave tė armatosura ajrore gati pėr hedhje nė veprim nė kuadėr tė masave
detyruese tė pėrbashkėta ndėrkombtare.
Potencialin dhe nivelin e gatishmėrisė sė kėtyre kontingjenteve si
dhe planet pėr masat e tyre tė pėrbashkėta i pėrcakton Kėshilli i Sigurimit
me mbėshtetjen e Komisionit tė Shtabit tė Pėrgjithshėm nė kuadėr tė marrėveshjeve
tė veēanta tė pėrmendura nė nenin 43.
Neni 46
Planet pėr pėrdorimin e armėve pėrgatiten nga Kėshilli i Sigurimit me
mbėshtetjen e Komisionit tė Shtabit tė Pėrgjithshėm.
Neni 47
(1)
Komisioni i Shtabit tė Pėrgjithshėm funksionon pėr tė kėshilluar dhe mbėshtetur
Kėshillin e Sigurimit nė tė gjitha ato ēėshtje, qė kanė tė bėjnė me
nevojat e tij ushtarake pėr mbrojtjen e paqes botėrore dhe sigurisė ndėrkombėtare,
hedhjen nė veprim dhe udhėheqjen e forcave tė armatosura, vėnė nė
dispozicion Kėshillit tė Sigurimit, si dhe me rregulloren e armatimit dhe ēarmatimin
eventual.
(2) Komisioni i Shtabit tė Pėrgjithshėm pėrbėhet nga shefat e shtabeve tė
pėrgjithshėm tė shteteve anėtare tė Kėshillit tė Sigurimit ose nga pėrfaqėsuesit
e tyre. Njė anėtar i Kombeve tė Bashkuara, i pėrfaqėsuar jo nė mėnyrė tė
pėrhershme nė Komision, ftohet nga ky i fundit, qė ti bashkangjitet
atij, nėse bashkėpunimi i kėtij anėtari ėshtė i nevojshėm pėr realizimin
e susksesshėm tė detyrave tė komisionit.
(3) Komisioni i Shtabit tė Pėrgjithshėm, nėn autoritetin e Kėshillit tė
Sigurimit, ėshtė pėrgjegjės pėr udhėheqjen strategjike tė tė gjitha
forcave tė armatosura, qė i janė vėnė nė dispozicion Kėshillit tė Sigurimit.
Ēėshtje rreth udhėheqjes sė kėtyre forcave tė armatosura
rregullohen mė vonė.
(4) Komisioni i Shtabit tė Pėrgjithshėm, me autorizimin e Kėshillit tė
Sigurimit dhe pas konsultimesh me institucionet pėrkatėse vendase, mund tė vėrė
nė veprim nėnkomisionet rajonale.
Neni 48
(1) Masat e domosdoshme pėr realizimin e vendimeve tė Kėshillit tė
Sigurisė pėr mbrojtjen e paqes dhe tė sigurisė ndėrkombėtare merren nga tė
gjithė ose nga disa anėtarė tė Kombeve tė Bashkuara pas dhėnies sė vlerėsimit
nga Kėshilli i Sigurimit.
(2) Kėto vendime realizohen drejtpėrdrejt nga anėtarėt e Kombeve tė
Bashkuara si dhe pėrmes masave tė marra nga institucionet pėrkatėse
ndėrkombėtare,
anėtarė tė tė cilave ato janė.
Neni 49
Gjatė realizimit tė masave tė vendosura nga Kėshilli i Sigurimit anėtarėt
e Kombeve tė Bashkuara asistojnė bashkarisht njėri-tjetrin nė mėnyrė
aktive.
Neni 50
Nėse Kėshilli i Sigurimit merr masa parandaluese ose shtrėnguese ndaj njė
shteti, ēdo shtet tjetėr, anėtar ose jo i Kombeve tė Bashkuara, tė cilin
realizimi i kėtyre masave e vendos pėrpara problemesh tė veēanta ekonomike,
konsultohet me Kėshillin e Sigurimit pėr zgjidhjen e kėtyre problemeve.
Neni 51
Nė rast tė njė sulmi tė armatosur kundėr njė anėtari tė Kombeve tė
Bashkuara, kjo Kartė nuk bie absolutisht ndesh me tė drejtėn natyrore tė vetėmbrojtjes
individuale apo kolektive, deri sa Kėshilli i Sigurimit tė ketė marrė masat
e nevojshme pėr mbrojtjen e paqes botėrore dhe tė sigurisė ndėrkombėtare.
Masat, qė njė anėtar merr gjatė ushtrimit tė sė drejtės sė tij pėr
vetėmbrojtje, i duhen bėrė menjėherė tė ditura Kėshillit tė Sigurimit;
ato nuk prekin assesi plotfuqinė dhe detyrimin e kėtij Kėshilli, qė burojnė
nga kjo Kartė, pėr tė marrė nė ēdo moment masat, qė ai i konsideron tė
domosdoshme pėr ruajtjen ose rivendosjen e paqes dhe tė sigurisė ndėrkombėtare.[Pėrmbledhje
kapitujsh]
[Kreu i faqes]
Kapitulli
VIII: Marrėveshjet rajonale
Neni 52
(1) Kjo Kartė nuk e pėrjashton ekzistencėn e marrėveshjeve rajonale pėr
trajtimin e atyre ēėshtjeve, qė kanė tė bėjnė me ruajtjen e paqes botėrore
dhe tė sigurisė ndėrkombėtare, nė kuadėr tė tė cilave merren masa tė
natyrės rajonale; kusht paraprak pėr kėtė ėshtė, qė kėto marrėveshje
ose institucione dhe efekti i tyre tė pėrputhen me qėllimet dhe
parimet e Kombeve tė Bashkuara.
(2) Anėtarėt e Kombeve tė Bashkuara, qė lidhin tė tilla marrėveshje apo
ngrenė tė tilla institucione, pėrpiqen me tė gjitha mundėsitė e tyre, qė
duke iu referuar kėtyre marrėveshjeve ose institucioneve rajonale tė zgjidhin
nė mėnyrė paqėsore konfliktet e kufizuara nga pikėpamja lokale, pėrpara se
me to tė merret Kėshilli i Sigurimit.
(3) Kėshilli i Sigurimit mbėshtet zhvillimin e procedurave pėr zgjidhjen paqėsore
tė konflikteve tė kufizuara nga pikėpamja lokale duke iu referuar kėtyre
marrėveshjeve ose institucioneve rajonale, qoftė kjo me iniciativėn e
shteteve pjesėmarrėse, qoftė me udhėzimet
e vetė Kėshillit tė Sigurimit.
(4) Zbatimi i neneve 34 dhe 35 nuk preket nga ky nen.
Neni 53
(1) Kėshilli i Sigurimit u referohet kėtyre marrėveshjeve ose
institucioneve rajonale, nėse duhet, pėr realizimin e masave shtrėnguese nėn
autoritetin e tij. Pa autorizimin e Kėshillit tė Sigurimit nuk mund tė merren
masa