D@dalos - Kombet e Bashkuara: Reforma e OKB-se dhe problemet ne realizimin e saj

Kombet e Bashkuara

Probleme me realizimin e reformave

"Nëse komuniteti ndërkombëtar do t'i themelonte nesër Kombet e Bashkuara, me siguri që ato do të kishin një pamje tjetër nga ajo e organizatës sonë sot."
[Raorti i Mijëvjeçarit nga Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së Kofi Annan në Asamblenë e Përgjithshme]

Në raportin mbi reformat miratuar nga kryetarët e shteteve dhe të qeverive në vitin 2000 dhe mbajtur në Samitin e Mijëvjeçarit Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së Kofi Annan përcakton tre objektiva strategjike, të cilat që prej atij momenti përbëjnë një pikë referimi shumë të rëndësishme në debatin mbi reformat:

Axhenda për Zhvillimin: Të lirë nga nevojat

Axhenda për Sigurinë: Të lirë nga frika

Axhenda për mjedisin: Potenciali ekologjik i së ardhmes

Megjithëse Kombeve të Bashkuara u njihet aftësia e tyre e konsiderueshme për t'u përshtatur [shih Kursin bazë 2], jo më vonë se që prej përmbysjeve epokale të viteve 1989/90, reforma e Organizatës Botërore zë një vend të dukshëm dhe kryesor në axhendën ndërkombëtare. Fragmenti i mëposhtëm shkëputur nga Varwick dhe Knelangen përmbledh kërkesat më të rëndësishme të reformave:

"Edhe pse ekzistojnë diferenca të shumta dhe thelbësore në lidhje me formën dhe funksionin e Kombeve të Bashkuara në të ardhmen, përsa i përket domosdoshmërisë së një reforme gjithëpërfshirëse në fakt nuk ka asnjë mospërputhje. Si Karta ashtu edhe vetë organizata kanë nevojë për një :

	Shumë prej dispozitave të Kartës kanë treguar se janë të parealizueshme - si p.sh. pjesë të kapitullit VII - ose nuk janë më bashkëkohore - si p.sh. të ashtuquajturat klauzolat mbi shtetet armike;
	ndërkohë që fushat e reja të detyrave të Kombeve të Bashkuara, siç është parandalimi i luftrave, mbrojtja e mjedisit, çështje që kanë të bëjnë me popullsinë etj, nuk janë parashikuar ose janë parashikuar në një masë të pamjaftueshme në Kartë;
	Përbërja e Këshillit të Sigurimit përsa u përket anëtarëve të përhershëm të tij pasqyron situatën pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, ndërsa duke iu referuar numrit të anëtarëve jo të përhershëm reflektohet struktura e Kombeve të Bashkuara në fillim të viteve gjashtëdhjetë;
	e drejta e vetos së pesë anëtarëve të përhershëm perceptohet gjithnjë e më fort si diskriminuese dhe, parë edhe për nga funksioni i saj, si jo më e justifikuar;
	një Organ kryesor - Këshilli i Kujdestarisë - e pezulloi punën e tij si pasojë e mungesës së territoreve, që duhen administruar apo mbikqyrur;
	puna e Asamblesë së Përgjithshme është e komplikuar dhe kërkon shumë kohë, roli i Këshillit Ekonomik dhe Social humb gjithnjë e më shumë rëndësi, dhe në mbyllje,
	një koordinim i efektshëm i Sistemit në tërësi me degëzimet dhe elementet e tij të tepërt nuk është më i mundshëm." [nga: Johannes Varwick/Wilhelm Knelangen, Roli i Kombeve të Bashkuara në politikën ndërkombtare; në: Nga politika dhe historia aktuale 27-28/2002, Zyra Federale Qendrore për edukim politik, Bonn, F. 8-9]

Përmbushja e një numri të madh të kërkesave të reformave tematizuar më sipër do të kërkonte një ndryshim të Kartës së OKB-së. Por procedura e parashikuar për këtë rast në nenet 108 dhe 109 kërkon

	shumicën me dy të tretat e Asamblesë së Përgjithshme,
	ratifikimin nga dy të tretat e shteteve anëtare,
	mes të cilëve duhet të jenë të pesë anëtarët e përhershëm e Këshillit të Sigurimitë.

Në këtë mënyrë është arritur të ngrihen pengesa të larta. Pra reformat mund të pengohen edhe nga njëri prej pesë anëtarëve të pëhershëm të Këshillit të Sigurimit. Por jo vetëm pushteti i pengimit është i madh; të konsiderueshme janë edhe pengesat pë arritjen e një shumice përkatëse, pasi për një ndryshim të Kartës duhen 127 shtete të Asamblesë së Përgjithshme.

Tipologjia e reformë-propozimve

Rritja e efikasitetit	Reforma institucionale	Riorganizim rrënjësor
Reformat kanë për qëllim rritjen e potencialit dhe përmirësimin e mundësive të veprimit në fushat e deritanishme të detyrave qendrore të OKB-së	Reformat kanë për qëllim riorganizimin institucional respektivisht përshtatjen me sfidat e reja	Reformat kanë për qëllim riorganizimin rrënjësor të parimeve të deritanishme të OKB-së
Shembull:	Shembull:	Shembull:
Racionalizimet në sektorin administrativ dhe financiar	Reforma e Këshillit të Sigurimit, ngritja e komiteteve të reja (si p.sh. organizatave botërore për mjedisin)	Shfuqizimi i ndalimit të përzierjes në punët e brendshme, mbikombëtarizimi i OKB-së
Mundësitë e realizimit:	Mundësitë e realizimit:	Mundësitë e realizimit:
pjesërisht realizuar tashmë përmes reformave të brendshme të Kofi Annan [shih pjesën "Efikasiteti"]	realizimi kërkon ndryshimin e Kartës ndaj dhe është i vështirë	zbatimi është jorealist

[ndryshuar lehtë sipas: Sven Gareis/Johannes Varwick, Kombet e Bashkuara. Detyrat, instrumentat dhe reformat; Zyra Federale Qendrore Seri shkrimesh vëll.403, Bonn 2003, F.259]

Përvjetori i 50-të i Kombeve të Bashkuara në vitin 1995 dhe diskutimet rreth Global Governance si përgjigje ndaj sfidave të globalizimit i dhanë debatit mbi reformat një shtyrje të mëtejshme. Në vitin 1997, Sekretari i Përgjithshëm Kofi Annan prezantoi një program reformash dhe filloi me realizimin e masave, që kishin të bënin me Sekretariatin e tij. Këtu bëhet fjalë për reforma të tipit të parë të tipologjisë, pra, për masa në funksion të rritjes së efikasitetit [shih pjesën "Efikasiteti"]. Në temat më të rëndësishme të reformave të tipit të dytë ("reforma institucionale") bën pjesë edhe Reforma e Këshillit të Sigurimit:

"Modernizimi i organit kryesor më të rëndësishëm të Kombeve të Bashkuara përbën një prej sfidave më të mëdha për Organizatën Botërore dhe njëkohësisht edhe një test për aftësinë e saj reformuese, sepse në këtë projekt duket se janë mbledhur e përqendruar të gjitha vështirësitë dhe pengesat e organizatës."

[nga: Sven Gareis/Johannes Varwick, Kombet e Bashkuara. Detyrat, instrumentet dhe reformat; Zyra Federale Qendrore Seri shkrimesh vëll.403, Bonn 2003, F. 270]

Deri tani nuk ka patur një iniciativë të suksesshme reformash. Gjithashtu as nuk ka shenja se shtetet anëtare do të bien dakord për shtete të reja si anëtarë të përhershëm, dhe as nuk duket se do të arrihet të hiqen privilegjet e trashëguara të pessë anëtarëve deri tani të përhershëm. Nëse do të ishim të të njëjtit mendim me Gareis dhe Varwick, sipas të cilëve këtu bëhet fjalë për një test të aftësisë reformuese në tërësi, duhet të mbërrijmë në një gjykim skeptik në lidhje me nevojën urgjente për përshtatje të Kombeve të Bashkuara ndaj sfidave të shek. XXI.

Faqe të tjera mbi problemet e Kombeve të Bashkuara

	FINANCAT: Kriza financiare e Kombeve të Bashkuara
	PAQJA: Kriza në garantimin e paqes nga Kombet e Bashkuara

	EFIKASITETI: Probleme me koordinimin dhe efikasitetin e punës
	REFORMA: Projekti i reformave rrënjësore dhe problemet në realizimin e tij

[Autor: Ragnar Müller]

[Kreu i faqes]

Temat: Të drejtat e njeriut I Modele I Demokracia I Partitë I Evropa I Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat: Didaktika politike II Pedagogjia e edukimit II Metodat

Kjo ofertë Online mbi edukimin politik u zhvillua nga a gora-wissen, Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave te reja dhe edukimit politik. Në rast pyetjesh apo vërejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.