Kursi bazë 5: Para cilave probleme ndodhen Kombet e Bashkuara?

Në tërësi ka një vend bosh mes objektivave dhe parimeve të Kartës së OKB-së dhe realitetit politik, sikurse del qartë nga vënia përballë e këtyre dy elementeve në tabelën e mëposhme nga Gareis dhe Varwick. Por edhe që t’ia ngarkosh të gjitha këto deficite vetëm Organizatës së Kombeve të Bashkuara nuk do t’i korrespondonte realitetit. Kombet e Bashkuara janë një organizatë klasike ndërkombëtare, shtetet janë anëtarët e saj. Ashtu si çdo organizatë tjetër ndërkombëtare, edhe Kombet e Bashkuara janë aq të fuqishme sa e lejojnë anëtarët e saj të jetë. Vullneti për një zgjidhje shumëpalëshe të problemit nga ana e shteteve anëtare – në veçanti nga shtetet më të fuqishme – vendos për suksesin apo dështimin e veprimtarisë.

Ia vlen ta analizojmë këtë, nëse duam të skicojmë një pamje të përshtatshme të Kombeve të Bashkuara. Një pjesë e kritikës drejtuar organizatës botërore u takon shteteve bartëse. Përveç kësaj duhet trajtuar edhe një aspekt tjetër, i cili  gjithashtu priret të relativizojë kritikën e tepruar, pikërisht shpresat e mëdha, që ishin lidhur me Kombet e Bashkuara. Ndonjë kritikë tjetër drejtuar Organizatës duket se rrjedh nga supozimi i gabuar, se në rastin e Kombeve të Bashkuara bëhet fjalë për një lloj Qeverie Botërore.

[nga: Sven Gareis/Johannes Varwick, Kombet e Bashkuara. Detyrat, instrumentat dhe reformat; Zyra Federale Qendrore Seri shkrimesh vëll.403, Bonn 2003, F.302]

Pas një analize të shkurtër të historisë së Kombeve të Bashkuara, Volger del në konkluzionin: "Nëse Kombet e Bashkuara kishin dhe kanë vështirësi në garantimin e paqes dhe në zgjidhjen e problemeve të tjera globale, kjo nuk kishte të bënte dhe nuk ka të bëjë me strukturën e Kombeve të Bashkuara – ato kanë treguar se janë mjaft fleksible dhe efektive -, por me mospërputhjen e gjykimeve të shteteve anëtare  dhe në mungesën e gatishmërisë së tyre për të realizuar masat përkatëse politike dhe ekonomike."

[nga: Helmut Volger, Mbi historinë e Kombeve të Bashkuara; në: Nga politika dhe historia aktuale 42/1995, Zyra Federale Qendrore për edukim politik Bonn, F. 12]

Megjithatë – dhe ky është një problem tjetër, përpara të cilit ndodhen Kombet e Bashkuara – duhet thënë, se organizata e ka pothuaj katërfishuar numrin e anëtarëve të saj që prej themelimit dhe i ka zgjeruar fushat e saj të detyrave në mënyrë të konsiderueshme, pa ndërmarrë ndryshime thelbësore në Kartë. Ajo vazhdon të reflektojë situatën (e veçantë) të politikës botërore në mbarim të Luftës së Dytë Botërore dhe ka një efekt anakronik në rritje.

OKB-ja është shndërruar "nga një organizatë, e cila në rradhë të parë duhej të përbuzë luftën si mjet të politikës, ... në një forum global, në të cilin diskutohen të gjitha problemet më të rëndësishme globale duke i sjellë ato në një pjesë të tyren më afër zgjidhjes. Në politikën ndërkombëtare  ka … një konsensus të gjerë në lidhje me faktin, se Kombet e Bashkuara duhet të reformohen, pasi procedurat nuk u korrespondojnë më realiteteve të politikës botërore të shek. XXI. Në të njëjtën kohë, nga Kombet e Bashkuara pretendohet gjithnjë e më tepër të mbushë një boshllëk të rendit politik në botën e globalizuar dhe kjo kundërshti mes mundësive reale dhe pritshmërive të larta gjeneron një klimë tejngarkese dhe ka për pasojë vlerësimet e padrejta të aktivitetit të Kombeve të Bashkuara."

[nga: Johannes Varwick, Kombet e Bashkuara; në: Wichard Woyke (bot.), Fjalorth mbi politikën ndërkombtare, Botimi i 8-të, Zyra Federale Qendrore për Edukim Politik, seri shkrimesh vëll. 404, Bonn 2000, F. 496]

Fragmente të tjera në kuadër të kursit bazë 5

Natyrisht, jo të gjitha problemet dhe projektet e reformave, të tematizuara në tekst, mund të diskutohen deri në detaje. Ne duam të kufizohemi në shënimet mbi aspektet e mëposhtme të rëndësishme, të cilat lidhen ngushtë me njëri-tjetrin:

[Autor: Ragnar Müller]

[Kreu i faqes]