Kada su sredinom 80-tih godina u Južnoj Africi vladali uslovi slični građanskom ratu, a vlada reagovala samo objavljivanjem vanrednog stanja i zabranom svih antiapartheid organizacija, izrečena je smrtna presuda apartheidu. Zahvaljujući neprestanoj aktivnosti Tutua međunarodni pritisak na Južnu Afriku u formi sankcija i bojkota postao je ogroman - osnovan je put koji se udaljavao od apartheida i približavao demokratskoj Južnoj Africi. 

Ali šta je tačno bilo ono što je Tutuu omogućilo respekt kod svih međunarodnih organizacija, šta je bilo ono što je sve ljude - kako belce tako i crnce - fasciniralo kod Tutua i šta mu je to donelo uspeh i značaj? Šta je Tutua razlikovalo od drugih crnačkih vođa i šta ga je učinilo uzorom? To je sigurno bio važan faktor Tutua - bio je "slep za boje i rase".

Kao sveštenik Desmond Tutu se već u 60-tim godinama bavio "crnačkom teologijom", koja kaže da je Bog na svet došao kao čovek, a ne kao neka životinja ili neko drugo živo biće. Čovek je shodno tome oličije Boga bez obzira na boju njegove kože ili na njegovu rasu. Ova teorija implicira dve stvari: s jedne strane ona može značiti teoriju oslobođenja, koja daje teoretsku osnovu borbi protiv apartheida, a sa druge strane teorija tvrdi da su ljudi svih boja i rasa jednaki. Tutu je uvek iznova naglašavao da se u njegovoj borbi protiv apartheida ne radi samo o crnom stanovništvu, već da je njemu jednako stalo i do belaca. Jer pomirenje je bilo moguće samo putem pregovora između jednakopravnih. Ali dok god crni čovjek nije bio slobodan, nije mogao biti slobodan ni beli čovek, jer je morao živeti u stalnom strahu od crnog čoveka. Osnovna pretpostavka za stvaranje mira u Južnoj Africi bila je, dakle, izgradnja dostojanstva crnog čoveka. 

Njegov stav prema belačkom stanovništvu razlikovao je Tutua od ostatka crnačkih vođa. On je bio umereniji od njih i vladao je jezikom belaca. Time je uspeo pridobiti i nemali broj crnaca za svoje ciljeve koji su se identifikovali sa Tutuovom pretpostavkom nacije "duge" u Južnoj Africi u kojoj su svi ljudi trebali da žive u miru. Time mu je uspelo da bude prihvaćen i uverljiv i za belo stanovništvo Južne Afrike i da bude jedan od malog broja crnaca koje su međunarodni faktori prihvatali kao partnera za razgovore i pregovore.   

Korene Tutuove ljubavi prema svim ljudima možemo naći već u njegovom detinjstvu, kada je sa 14 godina oboleo od tuberkuloze i ležao u bolnici i kada ga je jedan beli sveštenik Trevor Hudleston posećivao iz dana u dan dve godine. Dalji bitni događaji bili su sigurno Tutuovi dugogodišnji boravci u Engleskoj, u toku kojih je po prvi put od strane belaca doživio da se prema njemu ophode kao prema ravnopravnom živom biću, a ne kao prema crncu. Ti boravci u Engleskoj sigurno su mu dali snage i ulili mu nadu u ostvarenje cilja u Južnoj Africi.   

Od velikog značaja bilo je i Tutuovo ubeđenje da do preokreta mora doći na miran način, a nikako upotrebom sile. Tutu je iskoristio sve metode nenasilnog otpora: Proteste, demonstracije, peticije, civilnu neposlušnost i pozivi na bojkot spadali su u njegov repertoar, što se na kraju ispostavilo kao najbolja metoda. Čak i u momentima gde niko nije vidio izlaza iz date situacije on je crnačko stanovništvo pozivao na apstinenciju od sile. Sve više se distancirao od nasilnih akcija crnačkog stanovništva, naglašavajući da on crnačko nasilje osuđuje jednako kao i nasilje belaca. Iako je takvim istupima, posebno u poslednjim godinama apartheida često prizivao srdžbu na sebe i sam stajao zastupajući svoje stavove, ipak nije odustao od njih, držeći se svoje konsekventne linije, što mu je donelo priznanje ne samo kod Komiteta za dodelu Nobelove nagrade, nego mu pribavilo i dobar glas u inostranstvu, što se pokazalo esencijalnim za borbu protiv apartheida. 

Ono što je kako belce, tako i crnce jednako vezalo za Desmonda Tutua je njegova fantastična ličnost. Tutu koji je bio visok svega 160 cm važio je za briljantnog propovednika stare afričke škole, ali istovremeno i za vrlo stručnog govornika i pregovarača; kao "Božiji igrač" koji se pobrine za olakšanje u napetim situacijama, ali i kao dobar i osećajan slušalac. Ovakvoj karizmi i svojoj ljubavi prema svim ljudima koju ništa nije moglo uzdrmati ili dovesti u pitanje Tutu može zahvaliti svoju popularnost, koja je čak i južnoafričku vladu koja mu je bila najljući neprijatelj učinila nemoćnom.