Troubles

Sledeći tekst bavi se razvojem konflikta u Severnoj Irskoj od nezavisnosti jednog dela Irske 1920. godine. Koreni krvavog konflikta koji traje još i danas između severnoirskih katolika na jednoj i Britanaca i severnoirskih protestanata na drugoj strani, ipak, sežu mnogo dublje u istoriju. Tekst o istorijskim korenima ovog konflikta naći ćete na stranici Istorija.

Nezavisnost i podela Irske...	Kada je Irska 1920. godine postala nezavisna, šest grofovija provincije Ulster dobilo je mogućnost da se odvoje od ostatka Irske i da održe usku vezu sa Velikom Britanijom. Ove grofovije u najsvevernijoj od 4 irske provincije postale su pod nazivom Severna Irska putem akta Government of Ireland Act iz 1920. godine odvojena politička jedinica Ujedinjenog kraljevstva sa sopstvenim Ustavom, parlamentom i lokalnom upravom. Irska slobodna država (kasnija Irska, današnja Republika Irska) nije sasvim jednostavno posmatrala ovo odvajanje. Ali Severna Irska je bila konsekventna, da bi se odlučila na ponovno ujedinjenje. Granica između ova dva dela povučena je 1925. godine. Većina severnoirskog stanovništva osvajanje od katoličkog juga i jedinstvo sa Velikom Britanijom posmatrala je kao osiguranje njihove protestantske vere i nadmoći. A za mnoge irske katolike stvaranje Severne Irske je bila jednostavno poslednja nepravda koju su Britanci naneli Ircima.
Početak terora...	Kada je Irska 1949. godine postala Republika, britanski parlament je potvrdio status Severne Irske kao dela Ujedinjenog kraljevstva i to pod imenom donošenja jedne druge odluke u severnoirskom parlamentu. Iako je Republika i dalje zahtevala 6 severnih grofovija, njeno istupanje iz Commonwealtha bilo je jednako odobravajućoj šutnji za podelu. Ali 1955. godine trupe zabranjene Irske republikanske armije (IRA) počele su terorističku kampanju sa ciljem da dostignu ujedinjenje sa Severnom Irskom. 1957. i 1958. godine desili su se nebrojeni teroristički napadi. Početkom 60-tih godina broj tih napada je opao. 1962. godine vlada Republike Irske je osudila terorizam kao sredstvo u borbi za postizanje ponovnog ujedinjenja. [Početak stranice]
Pokret za građanska prava oštećene katoličke manjine...	Katolici su od samog početka u Severnoj Irskoj bili oštećena manjina. 1968. oni su organizovali pokret za građanska prava, koji je pravio proteste protiv ovih zapostavljanja i često na sebe prizivao nasilne protureakcije. Umereni protestanti prepoznali su neophodnost reforme sistema vlade, ali su naišli na veliki otpor desničarskog krila vladajuće partije Ulster Unionist Party. 1969. godine britanske trupe poslane su u Severnu Irsku, da bi pomogle već preopterećenoj policiji Severne Irske. Ove trupe ostale su u zemlji, provele su politiku britanske vlade i protestantske reakcije držali su u granicama normale. Istovremeno ove trupe su postale i osnovni cilj terorizma. 1972. godine britanska vlada je raspustila severnoirski parlament i direktno vladala zemljom. Na referendumu iz 1973. godine, koji je većina katolika bojkotirala, severnoirski birači su se odlučili na vezanje sa Velikom Britanijom, a protiv ponovnog ujedinjenja sa Republikom Irskom. 1974. godine 15-točalna severnoirska vlada koja se sastojala kako od katolika, tako i od protestanata, brzo se raspala kada su na njeno formiranje protestantski ekstremisti reagovali generalnim štrajkom. U sledećim godinama nasilje se pojačalo. Dve žene iz Belfasta, Maired Korigan i Beti Vilijams, 1976. godine dobile su Nobelovu nagradu za mir. One su pokušale da pomire religijske zajednice u Severnoj Irskoj jednu s drugom. Ipak, njihovi napori nisu bili krunisani uspehom. Pokazalo se nemogućim zavađene strane dovesti za zajednički stol.
Spirala nasilja i pokušaji ka miru...	U međuvremenu tzv. provizorno krilo IRA-e je nemilosrdno nastavilo sa svojom terorističkom kampanjom. Neki protestantski ekstremisti sa svojim užasnim akcijama i delima nimalo nisu zaostajali za prvima. 1979. godine IRA je ubila lorda Mountbatena of Burma. Istoga dana zarobili su jednu jedinicu britanskih vojnika i ubili njih 18. Ubistvo lorda Mountbatena osuđeno sa svih strana. 1981. godine IRA se poslužila novom taktikom, da bi pridobila izgubljene simpatije: pripadnici IRA-e koji su bili zatvoreni u britanskim zatvorima počeli su štrajk glađu. Bilo je i mrtvih. Svaka žrtva je pokrenula novi krug nasilja. Irski savet koji je 1985. godine utemeljen od Velike Britanije i Republike Irske sa mnogih strana je interpretiran kao bitan korak za sigurnosnu, privrednu i socijalnu politiku i za okončanje građanskog rata. Ali protestantski unionisti i neki irski nacionalisti ovaj ugovor posmatrali su kao izdaju. Početkom 90-tih godina britanske trupe još uvek su patrolirale ulicama Londonderija i Belfasta, a IRA je i dalje sporadično izvodila terorističke akcije usmerene protiv britanskih civila i vojnika, kako na britanskom ostrvu, tako i na evropskom kontinentu. 31. augusta 1994. godine, nakon 25 godina oružane borbe, IRA je objavila bezuslovni prekid vatre i obećala da će zaustaviti svoje oružane operacije zbog mirovnih pregovora. U februaru 1996. godine IRA je prekinula primirje.