|
   
| |
|
|
Konflikt u Severnoj Irskoj
("Troubles") |
Kontekst
u kojem su delovale Maired Korigan i Beti Vilijams jeste konflikt u Severnoj
Irskoj - "Troubles". Ovde se radi o konfliktu ukorenjenom duboko u
istoriji, o čemu ćemo govoriti u ovom delu. Ukoliko u ruke uzmemo
neki leksikon,
naći ćemo sledeći tekst uz unos "Severna
Irska“
Leksikon:
"Severna Irska" |
|
(Northern Ireland), severni deo ostrva Irska, politički
pripada Ujedinjenom Kraljevstvu Velike Britanije i Severne Irske,
14.148 kvadratnih kilometara, 1,57 milion stanovnika, glavni grad
Belfast; poljoprivreda, pašnjaci, brodogradnja, aviogradnja, tekstilna
industrija
Istorija:
Nastala iz istorijske provincije Ulster (uglavnom protestantska) na
severu Irske koja je 1921. godine podeljena, najveći deo je
pripao Severnoj Irskoj, ostatak (uglavnom katolici) je postao
provincija Republike Irske. 1972. ukidanje samouprave i preuzimanje
direktne vlasti od strane Velike Britanije. Od 1969. stanje slično
građanskom ratu između socijalno i politički ugrožene
katoličke manjine (IRA) i protestantske većine, delomice i
istorijski uslovljeno (nasilno oduzimanje zemlje pod Cromwellom).
1998. mirovni sporazum uz učešće irskog pokreta za oslobođenje
Sinn Fein, protestantske Ulster Unionist Party, britanske kao i irske
vlade, ugrožen od strane fanatika sa obe strane.
[preuzeto iz: Infopedia 3.0] |
[Početak
stranice]
Osnovne
crte konflikta u Severnoj Irskoj
Da
bi se shvatio konflikt u Severnoj Irskoj moramo se vratiti daleko u istoriju.
Tamo ćemo naći objašnjenje današnje situacije, koja je učinila
"Troubles" jednim od najteže rešivih konflikata sadašnjice. Istorijski nastala konfliktna dilema može se u svojim osnovnim crtama
definisati kao problem dvostruke manjine:
- U Irskoj su katolici većina, a protestanti manjina.
- U Severnoj Irskoj su protestanti u većini, a katolici u manjini.
Katolici su i sada kao i ranije oštećeni.
- Ukoliko bi došlo do ujedinjenja Irske, katolici bi u „celokupnoj
Irskoj“ koja bi nastala na taj način bili u manjini i morali bi se
bojati da bi u tom slučaju oni bili oštećeni.
- Severna Irska bi morala da se složi sa ujedinjenjem Irske i Severne
Irske. Dakle, protestantska većina u Severnoj Irskoj morala bi se
izjasniti da je za to da u „celokupnoj Irskoj“ bude manjina..
|
Protestantima u Severnoj Irskoj, dakle, odgovara očuvanje
status quo, naime uska veza
sa Ujedinjenim Kraljevstvom – Unijom. Zbog toga njih označavamo
kao unioniste.
|
- Katolici u Severnoj Irskoj žele ujedinjene sa Republikom Irskom, da više
ne bi bili oštećena manjina. Oni se zalažu za irsku nacionalnu državu
i zato ih nazivamo nacionalistima.
- Pored pomenutih postoje i oni koji žele Severnu Irsku nezavisnu od
Ujedinjenog Kraljevstva, ali bez želje za ujedinjenjem sa Republikom
Irskom. U ovu grupu spadaju i tri osnivača pokreta Peace People: Maired
Korigan, Beti Vilijams i Kjaran McKeovn.
Ukoliko
ovoj listi dodamo i tešku i istorijski gledano opterećenu ulogu Velike
Britanije, koja je zapravo želela da se stacioniranjem vojnika u Severnoj
Irskoj pobrine za mir i red, ali je pri tome i sama postala meta i akter u
konfliktu u Severnoj Irskoj, može se shvatiti zašto su mnogi Irci
rezignirano, ali ipak duhovito došli do sledećeg zaključka:
|
"We
have a problem for every solution." |
[Početak
stranice]
Dalje informacije o
konfliktu u Severnoj Irskoj
|
Hronologija |
U hronologiji se mogu naći najvažniji podaci o konfliktu u Severnoj Irskoj [hronologija] |
|
Tekst „Istorija“ bavi se istorijskim korenima današnjeg konflikta,
dakle, periodom od 750 godina za vreme irske borbe za slobodu koja je
1922. dovela do nezavisnosti jednog dela Irske [do
teksta Istorija] |
|
Sledeći tekst skicira razvoj Severne Irske u 20.veku [tekst
"Troubles"] |
 |
Primer grada Derry odnosno
Londonderry čini konflikt jasnijim. Od samog početka ovaj je
grad važio za žarište „Troubles" [novinski
tekst Derry] |
 |
Odličan izvor informacija o konfliktu u Severnoj
Irskoj jeste online-ponuda CAIN,
koja obuhvata mnoštvo hronologija, tekstova, eseja, članaka i
tekstova koji objašnjavaju pozadinu konflikta: http://cain.ulst.ac.uk |
|
[Početak
stranice]
|
