|
1170. |
|
Britanski doseljenici dolaze u Irsku
|
|
|
1608. |
Počinje
(sistematsko) naseljavanje Ulstera. |
|
1641. |
Katoličko-galski
ustanak kao reakcija na naseljavanje, te konfiskacija zemlje od strane
protestantskih doseljenika iz Engleske i Škotske. |
|
1690. |
Bitka kod
Bojna – Pobeda protestanta Vilijema
III nad katolikom Džejmsom
II. Ova se pobeda i danas slavi u mnogim paradama
protestanata u Severnoj Irskoj. |
|
1801. |
Act of
Union – Ukidanje irskog parlamenta, Irska i Engleska se spajaju kao
delovi Ujedinjenog Kraljevstva. |
|
1912. |
"Ulster
Solemn League and Covenant" potpisuje više od 400.000
protestanata, koji žele da ostanu u Uniji (sa Velikom Britanijom). |
|
1916. |
Uskršnji
ustanak |
|
1921. |
Ugovor
dovodi Irsku u stanje zavisnosti (osnivanje "Irish Free State"
sa 26 grofovija), pri čemu 6 grofovija u Sevenoj Irskoj ostaju
delovi Ujedinjenog Kraljevstva |
|
1968. |
Početak
nemira nazvanih "Troubles" odnosno građanskog rata u
Severnoj Irskoj; ovo je delomično nastalo iz jednog pokreta za građanska
prava diskriminisanih katolika u Severnoj Irskoj. |
|
1969. |
Nakon
krvavih nemira u gradu Derry
14. augusta se u Severnoj Irskoj stacioniraju jedinice britanske
armije. |
|
1970. |
Ponovno
osnivanje katoličke ilegalne organizacije Irsko-republikanska
armija (IRA). |
|
1972. |
30.
januara (koji je od tog dana poznat pod imenom "Bloody
Sunday") britanski vojnici ubijaju u gradu Derry
14 nenaoružanih katolika. 474 čovjeka u godini 1972. gube živote.
Severna Irska je postavljena pod direktnu upravu Velike Britanije |
|
1974. |
17. maja
bombe probritanske milicije Ulster Volunteer Force u Dublinu und
Monaghanu ubijaju 35 ljudi. |
|
|
21.
novembar: IRA-ina bomba ubija 21 čoveka, te povređuje
182 u engleskom gradu Birminghamu |
|
1976. |
Beti
Vilijams i Maired Korigan, osnivačice organizacije Peace People i
inicijatorke mirovnog pokreta u Severnoj Irskoj dobijaju Nobelovu
nagradu za mir [govor
na dodeli Nobelove nagrade]. |
|
1979. |
U napadu
na britansku armiju IRA ubija 18 vojnika i jednog člana kraljevske
porodice. |
|
1985. |
Republika
Irska dobija status posmatrača u konfliktu u Severnoj Irskoj |
|
1987. |
11.
novembar: Bomba IRA-e eksplodira prilikom komemoracije za žrtve rata u
Eniskilenu, bilans: 11 mrtvih |
|
1991./92. |
Razgovori
sa pripadnicima više političkih partija u Londonu o budućnosti
Severne Irske završavaju se bez rezultata u novembru 1992. |
|
1993. |
Tajni kontakti IRA-e i Londona. 16. decembra
London i Dablin potpisuju tzv. “Povelju
Downing-Street“ o
uslovima sklapanja mira. Sinn Fein, politička ruka IRA-e dobija
pravo da suodlučuje prilikom odricanja od nasilja od strane
IRA-e
|
|
|
1994. |
|
IRA 31. augusta proglašava prekid vatre, slede je
protestantske milicije 13. oktobra
|
|
|
1995. |
Britansko-irski
okvirni sporazum o pregovorima više partija, razgovori u Londonu sa Sin
Fejn |
|
1996. |
IRA
atentatom u Londonu narušava prekid vatre |
|
1996. |
15. juni:
200 povređenih u IRA-inom bombaškom napadu za vreme Evropskog
prvenstva u fudbalu u Mančesteru. |
|
1997. |
Toni Bler
14. septembra počinje sa mirovnim pregovorima uz učešće
Sin Fejna. IRA se vraća
svom prekidu vatre. |
|
1998. |
10. aprila
učesnici u pregovorima pristaju na mirovni sporazum (Good Friday
Agreement). 22. maja na njega pristaje i stanovništvo sa velikom većinom |
|
1998. |
15. august:
Prilikom napada auto-bombom u mestu Omagh život gubi najmanje 28
ljudi, preko 220 ljudi je povređeno, delomično se radi o
povredama opasnim po život |
|
1998. |
10.
decembar: David Trimble i John Hume dobijaju Nobelovu nagradu za mir. |
|
1999. |
Decembar:
Sastavljena severnoirska nacionalna vlada od protestanata i katolika, u
skladu sa mirovnim sporazumom |
|
2000. |
Februar:
Regionalna vlada se raspada u Londonu nakon dva meseca, jer IRA nije u
dovoljnoj meri pokazala spremnost da preda oružje. Mirovni proces je
od tada u teškoj krizi. |
