Kritika partija (III)

	Često se čuje kritika da partije nisu dovoljno legitimne u odnosu na moć koju poseduju. Stanovništvo se unutar partija ne predstavlja ravnomerno, tako, na primer, postoje velika odstupanja što se tiče broja žena unutar partija. Sledeći tekst se bavi upravo ovim problemom, a najvažniji argumenti koji govore o legitimacijskoj krizi jedne partije predstavljeni su u drugom tekstu.
	Znak za nedovoljnu legitimaciju partija bila je pojava konkurentnih organizacija koje se bave političkom participacijom, što je u mnogim demokratijama bio slučaj početkom 70-tih godina. Jedan poseban tekst bavi se pitanjem građanskih inicijativa i njihovim odnosom prema partijama, i to na nemačkom primeru [...do teksta o Građanskim inicijativama]

Članstvo

Partijska demokratija počiva na političkom angažmanu građana unutar partija. Ipak, pokazalo se da socijalni sastav članova partije ne odgovara preseku socijalnog sastava stanovništva. Tako su kod svih partija (...) žene i radnici nedovoljno zastupljeni. Ovakva slika još više se pogoršava na štetu obe imenovane grupe kada se napravi razlika između formalnog članstva u partiji i aktivnog partijsko-političkog angažmana. U sastavu članstva prevagu ima nešto viši srednji stalež (...). 

Problem nedovoljne reprezentacije socijalnog stanja stanovništva unutar partija, ipak, ne treba dramatizovati. Narodne partije i tako uzimaju u obzir interese svojih birača, a što se ostalih partija tiče, njihove stavove i interese ne određuje isključivo socijalni položaj njenog članstva.  

[Uwe Backes/Eckhard Jesse, iz: Informacije o političkom obrazovanju 207, Partijska demokratija, Bonn BpB 1997.]

[Početak stranice]

Kriza legitimacije

Jedna (...) kontroverza vrti se oko pitanja, da li stanovništvo zapravo posmatra partije kao priznate predstavnike svojih interesa i da li je partijska demokratija zaista duboko ukorenjena (da li nalazi svoj legitimitet) u svesti stanovništva. 

• Jedna grupa kritičara (...) vidi opasnost od ozbiljnog nedostatka legitimacije partija: Ukoliko je legitimna osnova partijskog sistema loše razvijena, onda se kriza kapitalističke države odražava i na partijski sistem. 95 posto građana drži se podalje od partija, a čak i članovi partije razvijaju dosta ograničene aktivnosti. Spontanim štrajkovima, a pre svega građanskim inicijativama čiji članovi smatraju da njihovi interesi nisu dovoljno zastupljeni u partijama, sve više grupa stavlja u pitanje "etabliranu" partijsku demokratiju (...).  

• Drugi naučnici (...) polaze od toga da partije i partijski sistem u očima većine građana imaju kredibilitet, a da su samim tim u velikoj meri priznati kao zastupnici interesa (...). 

[Uwe Backes/Eckhard Jesse, iz: Informacije o političkom obrazovanju 207, Partijska demokratija, Bonn BpB 1997.]

---

Problem legitimacije partija igra značajnu ulogu u diskusiji o "Partijskoj državi". U okviru Osnovnog kursa 5 ovoj diskusiji je posvećen poseban odlomak [...do odlomka "Partijska država"]

[Početak stranice]