Pozadina

Partije

SAD

Sledeći tekst pravi usporedbu različitih preduslova za politiku u SAD-u i u Evropi. Ovi uslovi pored sistema vladavine i izbornog prava, koji su obrađeni u posebnim odlomcima predstavljaju pozadinu za razvoj američkog partijskog sistema.

Politika u SAD-u

Istorija Evrope je u poslednja dva veka okarakterisana istovremenim ciklusima na četiri različita nivoa, ali nivoa koji se isprepliću jedan sa drugim:

1. ciklusi koji su oduzeli mnogo snage za ostvarenje ciljeva Francuske revolucije, tj. ukidanje apsolutističkih feudalnih sistema i uspostavljenje demokratske ustavne države,
2. građenje i izrastanje nacionalne svesti i nacionalnih država koje su nastale uglavnom ratovima,
3. preobraženje agrarnog društva u moderno industrijsko društvo u velikim gradovima,
4. konkurišuće širenje moći evropskih država na zemlji u doba imperijalizma sa dva svetska raza koji su Evropu doveli na rub egzistencije. Tek nakon katastrofa Drugog svetskog rata Evropa počinje razmišljati i truditi se da ostvari ono što Amerika poseduje već 200 godina: ujedinjenje država sa svim pozitivnim konsekvencama.

Sasvim suprotan je bio tok istorije u Americi. Tamo su države bile od samog početka, dakle od Objave nezavisnosti, ujedinjene i morale su se držati jedna uz drugu samo jedanput za vreme Secesionog rata. (...) Od samog početka, od ratificiranja Ustava, države su mogle živeti po najmodernijim političkim pravilima, koja su u principu odgovarala prosvetiteljskim idejama Francuske revolucije (...).

Pre svega, nakon nasilnog zauzimanja velikog dela teritorija SAD-a nesmetano se moglo provesti vrednovanje zemljišta i pretvaranje agrarnog društva u industrijsko, te izgradnja gradova i sve to nesmetano ratom. Ovi procesi, ipak, se nisu odvijali istovremeno, nego jedan za drugim i teritorijalno raspoređeni, dok su u Evropi uzeli maha istovremeno i na taj način prouzrokavali trajne napore.

Socijalni problem je bio zaoštren činjenicom da je svako ko je to htio mogao naći dobro plaćen posao u zemlji neograničenih mogućnosti. Onaj ko ovo shvati, spoznaće da u otvorenom društvu SAD-a nije mogla nastati neprivilegovana radnička klasa, kao što je to bio slučaj sa Evropom - socijalna mobilnost mnogima je otvorila put prema gore. Zbog toga ni socijalno-revolucionarni pokreti nisu mogli uzeti maha u Amearici. Zbog toga su i sindikati nastali relativno kasno, te ni u kom slučaju nisu pokazivali socijalističke tendencije, a to nije bio slučaj ni sa američkim partijama.

Jednostavno rečeno, u SAD-u su snage koje su nastale iz ujedinjena Ustava, iz imena zemlje i industrijalizacije, uprkos nekim neslaganjima, ipak, delovale zajedno i doprinosile jedna drugoj, dok su se snage u Evropi rasipale u socijalnim borbama i revolucijama, u nacionalinm svađama i ratovima i u kolonijalnim pustolovinama. Tek ujedinjenje Evrope treba da načini izvesnu promenu, najpre na ekonomskom, a potom na socijalnom i političkom polju.

Die amerikanische Nationalhymne

"The Star-spangled Banner"

O say, can you see by the dawn's early light,

What so proudly we hailed at the twilight's last gleaming?

Whose broad stripes and bright stars thro' the perilous fight,

O'er the ramparts we watched, were so gallantly streaming.

And the rockets' red glare, the bombs bursting in air,

Gave proof thro' the night that our flag was still there.

O say! does the star-spangled banner yet wave

O'er the land of the free and the home of the brave?

U SAD-u, na privrednom sektoru kontinentalne veličine nikada nije bilo carinskih ograničenja. Tržišna privreda je od samog početka otvorila put slobodnim ekonomskim tokovima, te na taj način uslovila nastajenje trajnog "privrednog čuda".

Sigurno da se sve ovo nije dešavalo bez redovnih privrednih kriza. U Evropi koja je u poređenju sa Amerikom mala karikatura, vekovima su državni upadi, nastojanja da se kontroliše i carinska politika sprečavali slobodan razvoj privrede.

Na taj način su se Sjedinjene Američke Države, koje su i tako na mnogo načina imale prednosti - posebno zbog sudelovanja u Drugom svetskom ratu, što se stimulativno odrazilo na privredu - mogle razviti u vodeću silu Zapada. Narodi Evrope koji su u izvesnoj meri oštećeni nadaju se - poučeni posebno iskustvom Drugog svetskog rata - da će se ujedinjenjem Evrope uspeti, bar malo, približiti SAD-u.

[iz: Ernst Rudolf Voigts: Sjedinjene Američke Države, Informacije o političkom obrazovanju 156, Bonn BpB 1979.]

Više informacija o istoriji SAD-a na engleskom i nemačkom jeziku naći ćete na Internetu pod adresom http://www.usembassy.de/usa.

[Početak stranice]