|
|
|
|
Sledeća dva teksta bave se epohom koja se po svim pravilima naziva Srednji vek i razvojem demokratije u tom periodu. Prvi kratki tekst bavi se problematikom delovanja demokratije u srednjevekovnim gradovima, dok se drugi tekst bavi problematikom pojma Srednj vek.
Početak stranice]
U evropskom Srednjem veku u svim političkim oblicima mogli su se primetiti jedan do drugog monarhistički, aristokratski i demokratski principi. Demokratsko određenje imali su uglavnom gradovi koji su imali aristokratske Ustave. U oštrim borbama zanatlije i njihovi savezi (esnafi) pokušavali su dovesti u pitanje gradsku vlast patricija, koji su uglavnom bili trgovci. Slojevi građana koji nisu imali nikakav posed politički su i dalje bili bez uticaja. Princip da u gradu nema neslobodnih ("Gradski zrak čini slobodnim") i da gradska uprava zastupa blagostanje celine uticao je na izgradnju svesti građanstva, koje se po svom samorazumevanju i po svom pravnom položaju jasno razlikovalo od zavisnih "podanika" apsolutističke monarhije. [Hans-Helmuth Knütter, preuzeto iz: Savezne centrale za političko obrazovanje. Demokratija, Informacije o političkom obrazovanju Br. 165, Novo izdanje 1992.] Rektor gimnazije Kristof Celarius (1634.-1707.) dva puta je uzimao svoj dnevnik stare istorije; prvi put (1675.) vodio ga je do rođenja Hrista, drugi put (1685.) do Konstantina. Celarius je najpre pratio netaknutu istorijsku periodizaciju svetske istorije, koja je razvijena u partistici - kako je Dionisius Eksigus oko 525. godine spominje - , a u Srednjem veku masovno se počela koristiti, te i danas određuje naše doba - "nakon Hristovog rođenja". 1685. godine Celarius je upotrebio podelu perioda humanistički shvaćene obrazovne istorije na Antiku, Srednji vek i Novo doba, te ju je - po prvi put univerzalni-istorijski i uopćeno - projektovao na istoriju država. Vreme od Konstantina do osvajanja Konstantinopola Celarius je (1966.) opisao kao "varvarska stoleća" - medium aevum. Time je (1693.) on završio predstavljanje novog doba - istor. Sa ovakvom, tada proročnanskom podelom epohe istorije sveta Cellarius je u istoriji pisanja svetske istorije sam napravio jednu epohu. Njegova epoha se izborila za svoje mesto, iako sa više uspeha, nego prava. Jer ona nije pravedna prema trima područijma vladavine i prema trima kulturama, koje su se pojavile u antičkom svetu Sredozemnog mora, dakle prema grčko-vizantiskoj, islamsko-arabijskoj i latinsko-franačkoj oblasti. Ova podela važi samo za poslednju oblast jer prva ne poznaje "Novo dova", a druga ne poznaje "antičko doba", tako da "srednje" za njih i nije "Srednji vek". Pojam Srednji vek, dakle, ne ispunjava potrebne pretpostavke da bi bio jasan i tačan, nego označava samo otprilike i vrlo grubo računatu vremensku granicu koja se u različitim teritorijalnim granicama i zbog različitih razloga pomera tamo - ovamo, ponekad i za nekoliko vekova, a u istoriji grubo obuhvata eru nakon Rimskog carstva. U ovom profansko-istorijski određenom Srednjem veku svaka od tri kulture-naslednice po njihovom u sakralnim erama je brojala godine u odnosu na kraj helenističke istorije: Vizantija godine postojanja sveta i godine vladanja trenutnog kralja, dakle, godine vladavine Boga svetom i godine vladavine njegovog zastupnika; Zapad je uzeo godine trajanja novog saveza kao srednje vreme između nastanka čoveka i uskrsnuća Hrista; Islam godine postojanja religiozno-političke zajednice Muslimana, što je počelo emigracijom (hadžom) proroka u Medinu. Istorijsko tumačenje i ovde kao i tamo određuje istorijsku egzistenciju, te je stoga obavezujući okvir za političko delovanje i razmišljanje. Tako izgleda politika u praksi, a u teoriji "na kraju krajeva" određena je religijom. Religija određuje istorijske zadatke za politiku: zaštitu i širenje prave vere. Političke zajednice se zbog toga odmah formiraju kao verske zajednice, one koji su druge vere treba trpeti u tim zajednicama, ali im ni u kom slučaju ne treba dozvoliti da vladaju. A opet, s druge strane, politika širom sveta prati misionarski zadatak monoteističkih religija (usporedba: Matth. 28,19f.; Kur'an 34,27) sa idejom monarhističke vladavine svetom sa zahtevom ili samo sa fikcijom. Ipak, iz ovih teoloških premisa politike u vizantiskoj, islamskoj i latinskoj kulturnoj oblasti nisu proizašla jednaka dejstva. [Dieter Mertens; preuzeto iz: Hans Fenske u.a., Istorija političkih ideja. Od Homera do današnjice, Frankfurt/Main 1987.]
|
|
Teme: Ljudska
prava I Uzori I Demokratija I Partije I Evropa
I Globalizacija I Ujedinjene
nacije I
Održivi razvoj
|
