Me problemet globale sikurse është ndryshimi i klimës (shih Kursin bazë 4) shtohet edhe një dimension tjetër i padrejtësisë: Ndërsa problemet shkaktohen në mënyrë mbiproporcionale në veri, pasojat, si formimi i shkretëtirave apo fenomenet ekstreme të motit, prekin gjithashtu në mënyrë mbiproporcionale Jugun. Kjo mbërrin deri në kërcënimin ekzistencial të shteteve-ishuj të vogla dhe të shumta në numër, të cilat nuk do të ekzistojnë më , nëse niveli i detit vazhdon të rritet.




Veriu jeton tej mundësive të veta

"Përvoja të ndryshme nga niveli lokal deri te ai global tregojnë, se burimet (ujë, dru, naftë, pasuri natyrore etj), sipërfaqet e shfrytëzueshme (trualli për projekte ndërtimi, ngulime dhe infrastrukturë) dhe rënia (tokë, ujë, atmosferë) si inpute të natyrshme për rritjen ekonomike kanë mbetur shumë të pakta ose janë bërë jo të qëndrueshme. Si pasojë e kësaj premtimi, sipas të cilit zhvillimi do të ndalet përgjithmonë, u shkërrmoq.

Kështu, nëse të gjitha vendet do të ndiqnin modelin industrial dhe të çlirojnë për çdo vit mesatarisht 11,4 ton dioksid karboni, emetimet e gjashtë miliardë njerëzve do të arrinin në 68,4 miliardë, pra më shumë se pesë herë më shumë se 13 miliardë ton, sasia e mundshme për t'u absorbuar nga toka. Me fjalë të tjera: Nëse të gjitha vendet do të silleshin në standardin aktual të jetesës së vendeve të pasura, do të duheshin pesë pl

anete, që do të mund të shërbenin si burime inputesh dhe resurse për përparimin ekonomik."

[nga: Wolfgang Sachs, Pas nesh e ardhmja. Konflikti global mbi drejtësinë dhe Ekologjinë, Frankfurt/Main 2002, f. 71]




Është bërë e qartë, që  "zhvillimi" në kuptimin fillestar të fjalës nuk përbën më asnjë alternativë. Kjo kundërshti bazë, që nxjerr krejt zbuluar padrejtësinë, mbulohet nga kombinimi "zhvillim i qëndrueshëm". Këtu i shtohet konceptit fillestar për zhvillimin, tanimë jo i përfaqësueshëm, "në një farë mënyrë" dimensioni i mbrojtjes së mjedisit, i deklaruar si urgjent, pa u dashur që - si lëshim vendeve të Jugut - të hiqet dorë nga perspektiva e "zhvillimit".

Perspektiva e Jugut

Qëndrueshmëria dhe drejtësia

Këto dy fjalë qendrore dhe konçize mbi konfliktin Veri-Jug, mbi padrejtësinë globale, duhet të mjaftojnë për të bërë të qartë një problem qendror në rrugën drejt zhvillimit të qëndrueshëm, pikërisht raportin tensionues mes qëndrueshmërisë dhe drejtësisë. Secila prej tyre nuk mund të ekzistojë pa tjetrën, sikurse e ve ne dukje edhe teksti i mëposhtëm nga Wolfgang Sachs:

"Nuk ka rëndësi se në cilën arenë – klima, shumëllojshmëria biologjike apo tregtia: nëse Veriu nuk ia del dot të lidhë marrëveshje, të cilat do të ishin të drejta për Jugun, atëherë qëndrueshmëria ka mbetur në mes të rrugës. Pra, pa drejtësi nuk ka ekologji. Dhe natyrisht, nëse ajo, që kërkon Jugu, në thelb është vetëm një pjesë më e madhe në ekonominë shfrytëzuese edhe në këtë rast qëndrueshmëria mbetet në mes të rrugës. Drejtësia nuk pajtohet me mbrojtjen e mjedisit, vetëm nëse synohet në kuadër të një zhvillimi miqësor ndaj mjedisit. Për këtë arsye vlen edhe e anasjellta: Pa ekologji nuk ka drejtësi."

[nga: Wolfgang Sachs, Pas nesh e ardhmja. Konflikti global për drejtësi dhe ekologji, Frankfurt/Main 2002, f. 39]

[Autor: Ragnar Müller]

[Kreu i faqes]

Temat:  Të drejtat e njeriut I Udhërrëfyesit I Demokracia I Partitë I Evropa I Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat