Gjithnjë e më shumë udhëtime all-inclusive

Krahas udhëtimeve me avion – dhe shpesh edhe duke i kombinuar – janë para së gjithash udhëtimet all-inclusive ato, që përbëjnë një tendencë problematike të degës së turizmit. Përqindja e tyre në tregun e përgjithëshme rritet, pasi organizatorët e udhëtimeve premtojnë fitime të mëdha, por ata mbartin një sërë problemesh, sikurse e bën të qartë edhe fragmenti i mëposhtëm shkëputur nga një tekst i Norbert Suchanek:

"Pothuajse të gjitha sipërmarrjet e udhëtimeve u kushtojnë gjithnjë e më shumë rëndësi getove të mbyllura të pushimit, në të cilat pushuesit mund të hanë dhe të pinë sa të duan (...). Vetëm ekskursionet  e shkurtra me autobuzë udhëtimesh me ajër të kondicionuar apo vizita e shkurtër në një shtëpi publike bëhen jashtë vend-pushimit. Vendasit janë të përjashtuar nga fitimet e turizmit në një masë të tillë, aq sa shpesh deri edhe ushqimet importohen nga shtetet e industrializuara. Popullsia lokale shërben pothuaj vetëm si skenë-sfond apo si ofrues prostitutash të lira."

[nga: Norbert Suchanek, Anët e errëta të turizmit të globalizuar. Mbi rreziqet ekologjike, ekonomike dhe sociale të turizmit ndërkombëtar; në: Nga politika dhe historia bashkëkohore 47/2001, f. 33, Versioni online]

Gjithnjë e më shumë pushime në udhëtime trageti

"Parimi i fitimeve sa më të mëdha të mundshme për sipërmarrjen e udhëtimeve, i aplikuar tashmë në turizmin all-inclusive, arrin kulmin në rastin e pushimeve me traget. Brigjeve dhe ishujve përrallorë të 'Botës së Tretë' zakonisht u mbeten vetëm 'lëmoshat' dhe plehrat e derdhura në det të atyre anijeve madhështore.

Transporti, akomodimi dhe ushqimipërbëjnë pjesën më të madhe të shpenzimeve të një turisti. Në rastin e pushimeve në traget kjo pjesë e arkës së pushimit shkon faktikisht në masën 100% në xhepat e sipërmarrjeve turistike ndërkombëtare. Anijet e tyre  nisin udhëtimin nga portet herët në mëngjes dhe ndalin sërish natën (...).

Ekonomia atyre ishujve përrallorë dhe rajoneve bregdetare  të Karaibeve, Detit Mesdhe, Paqësorit Qendror  ose Oqeanit Indian mund të nxjerrë fitimet e veta me ekskursionet e shkurtra, fastfood-et, suveniret dhe prostitucionin. Por linjat e anijeve të pushimi nuku lënë as këto thërrime vendeve në zhvillim. Prej kohësh pushuesit mund t’i mbushin çantat e tyre me kujtime nga vendet e 'udhëtuara' edhe në mënyrë krejt komode në bordin e anijeve (...).

Disa burime të rëndësishme të ardhurash të vendeve dhe ishujve, destinacion udhëtimi, janë taksa e hyrjes, taksa e portit ose 'tatimi për kokë' i pushuesve në anije. Një avantazh tjetër për industrinë e pushimeve në anije ka qenë fakti, që vendet, destinacion udhëtimi, deri tani kanë qenë të paafta për të përcaktuar një rregullore të njësuar. Cruise Lines mundën t’i ndërsenin kështu vende të veçanta kundër njëri-tjetrit (...).

Disa sipërmarrje pushimesh në anije tanimë pothuaj nuk e kanë më të nevojshme të shkojnë në ishuj dhe vende të tjera. Ata përdorin 'ishujt-përrallë' të tyret ose të marrë me qera. Kështu ishulli privat i ... Salt Cay në Bahama gëzon simpati të madhe në sipërmarrjet  pushimeve në anije. Tre linja udhëtimi për pushim në anije ndajnë ishullin mes tyre dhe veprojnë në ditë të ndryshme të javës, dhe secila prej tyre i jep ishullit një emër të vetin: Dolphin Cruise Lines e quan 'Dolphin Cove' ose 'Blue Lagoon', Majesty Cruise Lines e ka pagëzuar 'Royale Isle', ndërsa Premier Cruise Lines është mjaftuar me emrin 'Salt Cay'."

[nga : Norbert Suchanek, Anët e errëta të turizmit të globalizuar. Mbi rreziqet ekologjike, ekonomike dhe sociale të turizmit ndërkombëtar; në: Nga politika dhe historia bashkëkohore 47/2001, f. 34, Versioni online]

Turizëm i qëndrueshëm?

Shembujt tregojnë, që zhvillimi i degës së turizmit është gjithçka por jo i qëndrueshëm. Dhe këtu nuk po përmendim ende format veçanërisht problematike të turizmit, si ai i golfit ose turizmi i seksit. Norbert Suchanek bën këtë bilanc:

"A mund të jenë turizmi natyror dhe ai ekologjik … një alternativë e turizmit aktual, të dëmshëm për mjedisin dhe shqetësues për nga pikëpamja sociale? Përgjigja e thjeshtë është: 'Jo, me strukturat dhe raportet aktuale të fuqisë jo.'  Aktualisht 'Ecotourism' konsiderohet në konferencat e sipërmarrjeve të fuqishme vetëm si një biznes shtesë (...). Në këtë kontekst 'Ekoturizimi dhe Turizmi Fair-Trade' i vërtetë mund të jenë një mundësi faktike për mbrojtjen e biodiversitetit. Por vetëm atëherë kur ai do të zëvendësojë dhe jo, sikur deri tani, të plotësojë format ekzistuese të turizmit."

[nga : Norbert Suchanek, Anët e errëta të turizmit të globalizuar. Mbi rreziqet ekologjike, ekonomike dhe sociale të turizmit ndërkombëtar; në: Nga politika dhe historia bashkëkohore 47/2001, f. 36-37, Versioni online]

[Autor: Ragnar Müller]

[Kreu i faqes]

Temat:  Të drejtat e njeriut I Udhërrëfyesit I Demokracia I Partitë I Evropa I Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat