Modeli i një bujqësie të qëndrueshme

Megjithatë kjo rrethanë nuk duhet të na krijojë përshtypjen e gabuar, që funksionet ekonomike dhe sociale duhen trajtuar njësoj. Për këtë arsye faktorët e përmendur më lart kërkojnë respektimin e disa rregullave të caktuara të lojës në lidhje me drejtësinë e shpërndarjes së burimeve materiale dhe jomateriale mes dhe brenda brezave. Në fund të fundit është komponenti ekonomik ai që kërkon një vëmendje në rritje, duke qenë se për zhvillimin e qëndrueshëm është me rëndësi ekzistenciale lidhja dhe rregullimi i përcaktuar qartë i interesave ekonomike.  Fitimet afatshkurtra, që sot realizohen në masë dhe kanë për pasojë degradimin ekologjik ose shfrytëzimin social, në një sistem ekonomik bazuar mbi qëndrueshmërinë e detyruar nuk mund të tolerohen gjatë.

Derivimi i këtyre parimeve në politikën agrare tregon (...), [që] një politikë agrare e qëndrueshme është e ndërtuar në mënyrë të tillë, që të mundësojë një bujqësi, e cila

1. nga pikëpamja ekonomike karakterizohet nga veprimet sipërmarrëse, ia del edhe pa subvencione dhe në këtë mënyrë është e aftë të konkurrojë. Të punësuarit në ekonominë agrare i përftojnë të ardhurat e tyre jo vetëm përmes prodhimit të ushqimeve të shëndetshme dhe përpunimit dhe tregtimit të tyre direkt, të lidhur pjesërisht me rajonin, por edhe në kuptimin e një bujqësie multifunksionale si dhe përmes përftimit të burimeve të tjera të fitimit në sektorin e turizmit, përmes kultivimit të lëndëve të para të ri-prodhueshme ose prodhimit të energjisë nga biomasa. Krahas kësaj rezultojnë edhe mundësi të tjera të ardhurash përmes shpërblimit shtetëror me honorare të shërbimeve të ndryshme në mbrojtje të natyrës dhe kujdes të bujqësisë;

2. në dimensionin ekologjik krijon një raport të tillë me burimet natyrore të tokës, ajrit dhe ujit, që këto të fundit të mbrohen nga ndikimet negative afatgjata. Kjo konkretisht do të thotë, që mjetet e plehërimit dhe të mbrojtjes së bimëve përdoren aq me kursim dhe në mënyrë të kujdesshme, që ujërat dhe fushat kufizuese të pakultivuara të mos dëmtohen. Forma e ekonomizimit duhet të jetë e tillë, që të ruajë një natyrë të pasur në specie dhe me kultura të shumëllojshme, ku të mbahet edhe potenciali gjenetik i kulturave të bimëve  të vjetra dhe racave të vjetra të kafshëve shtëpiake;

3. në fushën sociale të hapë vende të reja pune në hapësirën rurale;

Ato, që kërkohen, janë produkte ushqimore të shëndetshme, të ushqyeshme dhe jashtë çdo dyshimi në aspektet ekologjike dhe të mbrojtjes së kafshëve. Kërkesat e konsumatorit për t’u informuar, drejtuar autoriteteve dhe sipërmarrjeve që prodhojnë apo tregtojnë produkte ushqimore, kontribuojnë, përveçse në detyrimet e përgjithshme për identifikimin e tyre, edhe në shndërrimin e kulturës së mosbesimit në një kulturë të mirëbesimit. Por edhe prej konsumatorit të rritur dhe të përgjegjshëm kërkohet, që me anë të sjelljes së vet prej blerësi të mbështesë një politikë agrare të qëndrueshme dhe të ndërpresë rrethin vicioz të konkurrencës së çmimeve në tregtinë me pakicë."

[nga: Holger Meyer/Wilfried Gaum, 10 vjet pas Rio-s – Sa e qëndrueshme është politika agrare?; në: Nga politika dhe historia bashkëkohore 31-32/2002, f. 28-29, Versioni online]


Kultivimi biodinamik

"Ata kultivojnë një shumëllojshmëri frutash fushe sipas parimit të ndërrimit të frutave, në mënyrë që insektet që tërhiqen nga një lloj i caktuar, të zhduken te lloji tjetër. Ata e dinë që nuk do të kishte qenë diçka e mençur shfarosja e plotë e të gjitha insekteve të dëmshme, sepse kështu do të eliminoheshin edhe pasuesit e tyre të natyrshëm, të cilët mbajnë në ekuilibër një sistem të shëndetshëm ekologjik. Në vend që të përdorin plehëra artificialë ata i pasurojnë fushat e tyre me pleh organik dhe me mbetje bimësh, të nxjerra nga plugimi, duke i kthyer kështu tokës materien organike, që shndërrohen kështu sërish në pjesë të rrethit të mbyllur biologjik."

[nga: Fritjof Capra, Varësi të fshehura. Të mendosh dhe veprosh në rrjet - në ekonomi, politikë, shkencë dhe shoqëri, Bern etj., 2002, f. 248]

Kultivimi biologjik është i qëndrueshëm, pasi ai është në harmoni me parimet ekologjike. Ai merr në konsideratë të gjithë Sistemin kompleks ekologjik, në të cilin dhe prej të cilit ai jeton dhe bëhet pjesë e cikleve të natyrshme. Kjo mënyrë tërësore të vepruari është një element qendror i çdo lloj procedure, që kërkon të jetë e qëndrueshme.

"Bio-fermerët e dinë, që një tokë pjellore është një tokë e gjallë, e cila në çdo centimetër kub të sajin përmban miliarda organizma të gjallë - pra, një sistem kompleks ekologjik, në të cilin substancat, që janë të rëndësishme për jetën, lëvizin në cikle, nga bimët te kafshët, plehu, bakteriet e tokës dhe sërish te bimët. Energjia diellore është substancë djegieje të natyrshme, që i vë në lëvizje këto cikle ekologjike."

[nga: Fritjof Capra, Varësi të fshehura. Të mendosh dhe veprosh në rrjet - në ekonomi, politikë, shkencë dhe shoqëri, Bern etj., 2002, f. 248-249]

Shpesh dëgjohet kundërshtimi, që me një mënyrë të qëndrueshme prodhimi nuk do të mund të mbulohej nevoja në rritje për ushqime e popullsië së botës, që është duke u shtuar me ritme të shpejta. Pas përvojës dhe kërkimeve të këtyre viteve të fundit ky kontestim është hedhur poshtë. Fritjof Capra përmbledh disa rezultate interesante të një konference ndërkombëtare mbi bujqësinë e qëndrueshme, zhvilluar në vitin 1999 në Bellagio, Itali:

Në Bellagio shkencëtarët raportuan, "se në një sërë projektesh eksperimentale në nivel të lartë investimesh, të zhvilluara në të gjithë botën, teknikat agro-ekologjike - ndërrimi i frutit, 'Intercropping' (mbjellja e bimëve të tjera), përdorimi i përzierjes së kashtës me barin, dhe mbetjeve të dekompozuara, mbjellja e tarracave dhe mbjellja në ujë etj. - kishin dhënë rezultate spektakolare, dhe kjo në pjesën më të madhe në zona me burime të pakta, të cilat deri atëherë kishin qenë konsideruar si të papërshtatshme për përftimin e rezervave ushqimore.

Për shembull, projektet agro-ekologjike, në të cilat merrnin pjesë rreth 730 000 ekonomi shtëpiake fermere nga e gjithë Afrika, sollën rritje të vjeljeve/të korrave mes 50 dhe 100 për qind, ndërsa kostot e prodhimit ranë duke çuar kështu në rritje drastike të të ardhurave shtëpiake, ndonjëherë deri dhjetëfish. U demonstrua kështu në mënyrë të përsëritur, që bujqësia bio-dinamike jo vetëm ngre prodhimin dhe ofron një shumëllojshmëri avantazhesh ekologjike, por edhe është në të mirë të fshatarëve."

[nga: Fritjof Capra, Varësi të fshehura. Të mendosh dhe veprosh në rrjet - në ekonomi, politikë, shkencë dhe shoqëri, Bern etj., 2002, f. 250]

I gjithë raporti mund të gjindet edhe në faqe të ndryshme të internetit si dokument pdf [750 kb], ndër të tjera edhe në faqen e mëposhtme: http://www.rodaleinstitute.org/international/conference/bellagio.pdf

[Autor: Ragnar Müller]

[Kreu i faqes]

Temat:  Të drejtat e njeriut I Udhërrëfyesit I Demokracia I Partitë I Evropa I Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat