Të jesh „fair“ nuk ka qenë asnjëherë më e thjeshtë

"Veriu gëzon atë, që prodhon Jugu: kafe, kakao, çaj, sheqer, oriz, banane dhe shumë produkte të tjera nga Afrika, Azia ose Amerika Latine, të cilat janë bërë pjesë e vetëkuptueshme e jetës sonë. Por për fat të keq nuk është e vetëkuptueshme, që prodhuesit/-et në vendet në zhvillim të mund të jetojnë nga puna e tyre. Lëvizjet e çmimeve dhe varësia ekonomike nga lënda e tyre e parë bëjnë, që familjet e fermerëve të vegjël të bien në varfëri. Në mënyrë, që kafeja jonë të jetë edhe më e lirë, ata duhet të pësojnë humbje të tjera. Kjo është e padrejtë.

FAIRTRADE – një mënyrë tjetër

Parimi është shumë i thjeshtë: Prodhuesit/-et marrin për lëndën e tyre të parë çmime të drejta, pavarësisht nga çmimet në tregun botëror. Kështu mund të bëhet ekonomi në mënyrë të vetëdijshme, njerëzit në vendet në zhvillim mund të sigurojnë gjerësisht ekzistencën e tyre si dhe të arrijnë standardet minimale në fushën e shëndetit dhe arsimit.

Konsumatoret/ët marrin produkte ushqimore me shije dhe cilësi. Këto vijnë direkt dhe në mënyrë të kontrolluar nga vendet në zhvillim në drejtim të Evropës – me garanci të origjinës. Ju mund t’i shijoni ato me ndërgjegje të qetë (...). Duke marrë një vendim të vetëdijshëm për të blerë një produkt FAIRTRADE jepni kontributin Tuaj personal dhe aktiv për një botë të drejtë!



FAIRTRADE është një bashkëpunim efektiv, që me siguri është në të mirë të të gjithë pjesëmarrësve. Këtu bëjnë pjesë:

[Burimi: http://www.fairtrade.at/phps/index.php?thema=fairtrade]
 

Teksti vijues është marrë gjithashtu nga një pionier austriak i Lëvizjes-FAIRTRADE: "Kafeja është malli agrar më i rëndësishëm në tregtinë Veri-Jug dhe si lëndë e parë eksporti zë vendin e dytë në të gjithë botën për nga rëndësia, menjëherë pas naftës.

 
Standardet sociale

Rënia e dukshme e çmimeve të kafesë në tregjet botërore që prej vitit 1999 në shumë vende kultivuese ka çuar në mjerimin e qindra-mijëra njerëzve. Para së gjithash familjet e fermerëve të vegjël bien në vështirësi ekzistenciale. Rruga për daljen nga kriza është tregtia e drejtë. Për kafenë, që mban vulën FAIRTRADE, prodhuesit/et marrin dyfishin e çmimit aktual të tregut botëror. Çmimi FAIRTRADE orientohet jo vetëm për nga çmimi i tregut botëror, por edhe për nga zhvillimi i fuqisë blerëse, kështu që prodhuesit/et mund të jetojnë në mënyrë të përshtatshme me të ardhurat, që marrin nga shitja e punës së tyre.

Në vitin 1997 një kuintal i vjetër (45,4 kg) kafe kushtonte mesatarisht 189 US-$ në tregun botëror, ndërsa në viti 2003 paguhej mesatarisht 64 USD për kuintal të vjetër kafeje. Si çmim minimal për kafen FAIRTRADE paguhen 121 USD për kuintal të vjetër. Nëse çmimi i tregut botëror e kalon çmimin minimal FAIRTRADE, atëherë edhe FAIRTRADE paguan çmimin më të lartë. Veç kësaj paguhen edhe 5 USD për kuintal të vjetër kafeje, me qëllim mbështetjen e projekteve të qëndrueshme të prodhuesve/eseve të kafesë. Ky çmim lidhet me projektet për zhvillim social dhe ekologjik.

Në TIEMELONLA NICH K LUM, një kooperativë FAIRTRADE në Meksikë, kafeja kultivohet në mënyrë organiko-biologjike. Kjo kërkon shumë mund dhe punë si dhe njohuri rreth kulturës së shartimit me pemë vendase si pemë hije-bërëse. Plehu natyral bëhet nga  dekompozimi i mbetjeve bimore. Barërat e këqia këputen me dorë, insektet e dëmshme nuk luftohen me pesticide. Qëllimi final është përmirësimi i kushteve të jetesës së familjeve të fermerëve të vegjël duke iu rikthyer vlerave dhe njohurive tradicionale si dhe nxitjes së vetëvendosjes.

Vendet e origjinës

Kafetë FAIRTRADE vijnë nga kooperativat e vendeve të mëposhtme: Bolivia, Brazili, Kameruni, Kolumbia, Uganda, Kosta Rika, Republika Dominikane, Ekuador, El Salvador, Etiopia, Guatemala, Haiti, Honduras, Indonezia, Meksika, Papua Guinea e Re, Peruja, Tanzania, Tailanda, Uganda dhe Venezuela.

Standarde ekologjike

Pasojë e periudhës së kolonializimit ishte kalimi nga ndërmarrjet e vogla familjare në plantacionet e mëdha të kafesë. Për të rritur prodhimin u kalua gjerësisht në monokulturë. Kjo formë kultivimi e bëri të nevojshëm përdorimin e plehut mineral dhe pesticideve, në mënyrë që të rriteshin fitimet. Kafeja FAIRTRADE vjen vetëm nga familjet e fermerëve të vegjël, të cilët janë bashkuar dhe kanë krijuar kooperativa. Mbështetja e fermerëve të vegjël ndihmon në ruajtjen e strukturave të fermave të vogla, gjë që është me rëndësi esenciale për ruajtjen e mjedisit dhe për një bujqësi të qëndrueshme.

Këto familje fermerësh të vegjël, së pari për arsye shpenzimesh, nuk përdorin pesticide dhe pleh artificial. Kultivimi i përzier në sipërfaqe të vogla ka dëshmuar për bilance të CO2 shumë më rezultative sesa monokulturat. Krahas kësaj ai vepron edhe kundër tendencës, që fermerët e vegjël të dorëzojnë fermat e tyre dhe të duhet të zhvendosen drejt lagjeve të të varfërve nëpër qytete. Kafeja FAIRTRADE prodhohet, në parim, më në pajtueshmëri më të lartë me mjedisin sesa në mënyrë konvencionale.

Rregullat bazë për kultvimin ekologjik të kafesë janë:

Ky kultivim ekologjik mund të funksionojë vetëm atëherë, kur edhe prodhuesit/et marrin honoraret përkatëse për mundin e tyre shtesë. Kriteret për kultivimin e kafesë (...) përcaktohen dhe kontrollohen nga FLO." Më shumë informacione mund të gjeni në ofertën online të FLO në adresën www.fairtrade.net/.

[Burimi: http://www.fairtrade.at/phps/index.php?thema=fairtrade&zo=rohstoffe]

[Kreu i faqes]

Temat:  Të drejtat e njeriut I Udhërrëfyesit I Demokracia I Partitë I Evropa I Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat