|






| |
Kursi
bazė 2: Si veproj unė nė mėnyrė tė qėndrueshme?
| "Ēfarė
mund tė bėj unė!", ėshtė shpesh reagimi i nėnshtruar ndaj problemeve globale
si ndryshimi i klimės ose varfėria. "Sigurisht, qė mund tė bėsh diēka!", i
pėrgjigjet kėsaj koncepti i qėndrueshmėrisė, "madje ti duhet tė bėsh diēka,
nėse mė merr seriozisht." Sepse qėndrueshmėria pėrmbledh jo vetėm sikurse
dėgjohet shpesh tė gjitha nivelet, nga ai global deri tek niveli lokal,
por qėndrueshmėria prek pikėrisht edhe nivelin individual: Pa
pėrpjekjet e secilit individ nuk mund tė arrihet ndryshimi i drejtimit drejt
njė zhvillimi tė qėndrueshėm. |
|
"E
ardhmja ėshtė koha nė tė cilėn ti pendohesh, qė nuk ke bėrė gjėrat, qė
mund ti bėsh sot."
[Léon Tolstoi] |
|

Pikėnisje
pėr njė sjellje tė qėndrueshme ka shumė. Disa prej tyre do t'i trajtojmė mė
hollėsisht nė mėnyrė ekzemplare nė kuadėr tė kursit bazė 2. Nė Kursin
bazė 3 do
tė prezantojmė realizimin deri tani mė tė suksesshėm tė idesė sė qėndrueshmėrisė,
Axhendėn Lokale 21. Ajo pėrbėn njė pikėnisje tė shkėlqyer pėr tė vepruar nė
mėnyrė tė qėndrueshme. Gjithkush mund tė iniciojė njė proces axhende tė tillė
ose tė bashkėpunojė nė kuadėr tė axhendės ekzistuese.
Disa prej mundėsive tė veprimit pėrmendur nė diagramė janė vetė tė qarta.
Natyrisht, qė ėshtė mė mirė (si pėr ne ashtu edhe pėr mjedisin), nėse do tė
pėrdornim biēikletėn dhe jo makinėn. Edhe tė tjerat mund tė kuptohen me shikim
tė parė, megjithatė ia vlen njė trajtim mė i hollėsishėm.

Diferenca
e konsumit tė energjisė mes variantit mė tė mirė (tenxhere e mirė me kapak) dhe
variantit mė tė keq (tenxhere e keq pa kapak) ėshtė 350%! Dhe kėtu bėhet fjalė
vetėm pėr njė aspekt nga tė shumtit. Njė sjellje e logjikshme nė jetėn e
pėrditshme do tė ēonte nė kursimin e njė sasie tė madhe energjie. Kėtu mund tė
pėrmenden p.sh. llambat pėr kursimin e energjisė, fikjen e llambave kur nuk
nevojitet dritė, ngrohjen e vetėdijshme etj. Se cilat janė dimensionet pėr tė
cilat bėhet fjalė, e bėn tė qartė shembulli i imėposhtėm:
"Kalimet nė pozicionin stand-by e gjithmonė e mė shumė aparateve elektrike tė ofrojnė
komoditet; nuk ėshtė mė nevoja tė ngrihesh pėr tė ndezur apo shuajtur
televizorin. Ky konsum energjie pa qenė nevoja e pėrdorimit pėrpin 20,5 miliardė
kilovat nė vit. Pėr krahasim: Qyteti i Berlinit konsumon nė njė vit 14 miliardė
kilovat-orė."
[nga: Sabine Ferenschild/Thomas Hax-Schoppenhorst, Libri i kursit tė botės.
Efektet globale tė njė "Gjermanie me tė ardhme", Misereor Basel u.a. 1998, f. 14]
|
"Shpejtėsitė
e mesme, qė synojnė shoqėri mė komode, distancat e shkurtra, qė pėrforcojnė
ekonomitė rajonal, shėrbimet inteligjente, qė zėvendėsojnė mallrat
njė-pėrdorimshe dhe konsumi selektiv, qė mjaftohet me sasi mė tė vogla
mallrash, janė linjat, nė tė cilat duhet ecur pėr njė shoqėri me tė ardhme."
[nga: Wolfgang
Sachs, Pas nesh e ardhmja. Konflikti global pėr drejtėsi dhe ekologji,
Frankfurt/Main, bot. 2-tė 2003, f. 97] |
Fragmente tė mėtejshme nė kuadėr tė kursit bazė 2
 |
Fairtrade:
Ka njė shenjė dalluese pėr
produktet e tregtuara nė mėnyrė tė ndershme. Ata qė i blejnė kėto produkte jo
vetėm marrin njė cilėsi tė mirė por, veē kėsaj, mund tė jenė tė sigurt, qė
prodhuesit nuk shfrytėzohen ... [...
mė shumė]
|
 |
Informo,
bashkėpuno, mbėshtet iniciativa:
Nė mbarė botėn ka organizata dhe iniciativa, tė cilat angazhohen pėr zhvillimin
e qėndrueshėm. Natyrisht, ne kėtu nuk mund ti prezantojmė tė gjitha, por po
evidentojmė disa nė mėnyrė ekzemplare
... [...
mė shumė]
|
 |
Bujqėsi
e qėndrueshme:
Nė mbarė botėn gjithnjė e mė shumė fshatarė po lėnė pas dore mbjelljet
biodinamike. Shumė gjėra nė rrugėn drejt njė shoqėrie botėrore me tė ardhme
varetnpikėrisht nga prodhimi i produkteve ushqimore ... [...
mė shumė]
|
 |
Konsum
i qėndrueshėm:
Ndryshimi nė themel i sjelljes konsumatore ėshtė njė ndėr kėrkesat mė tė
rėndėsishme tė nė rrugėn drejt njė mėnyre jetese tė qėndrueshme. Por kėtu bėhet
fjalė pėr njė sfidė veēanėrisht tė thellė dhe tė vėshtirė ...
[... mė shumė]
|
 |
Turizėm
i qėndrueshėm:
Dega e Turizmit ėshtė duke u zhvilluar momentalisht nė tė gjitha drejtimet e
mundshme vetėm jo pėr nga qėndrueshmėria. Tendencat problematike si udhėtime
tė largėta me avionė, udhėtime all-inclusive, janė duke shėnuar shifra maksimale
nė rritje ...
[... mė shumė]
|
 |
Vizioni
i njė epoke solare:
Pėrdorimi i energjive tė rinovueshme ėshtė njė ndėr kėrkesat mė tė rėndėsishme
nė rrugėn drejt njė zhvillimi tė qėndrueshėm. Ky vizion e vendos kalimin nė
energjinė diellore nė njė model tė ri mirėqėnieje ... [...
mė shumė]
|
|
Koordinatat e
modelit tė ri
tė mirėqėnies
"Mė ngadalė,
mė pak, mė mirė, mė bukur "
[Hans Glauber,
www.ecoistituto.it]
"Ekonomia
e tė jetuarit mirė ėshtė njė kombinim i pajtueshėm me natyrėn mes konsumit
tė pėrmbajtur dhe tė mirave jomateriale."
[Toblacher Thesen 1997] |
[Autor: Ragnar Müller]
[Kreu i
faqes]
|