|
| |
Metodat bazė tė mėsimdhėnies sė
politikės

Funksione |
Referati i mėsuesit
Referati i mėsuesit ėshtė prezantimi gojor i njė rrethane apo varėsie socio-shkencore.
Ai mund tė lindė nė mėnyrė spontane, p.sh. me kėrkėsėn e nxėnėsve ose
pėrgatitet dhe planifikohet nė mėnyrė tė vetėdijshme pėr njė orė mėsimi.
Kur mund tė pėrdoret referati i mėsuesit?
Referati i mėsuesit bėn tė mundur mėnjanimin e paqartėsive tė dala
spontanisht dhe shpjegimin e rrethanave apo varėsive tė caktuara nė mėnyrė tė
strukturuar, konēize dhe tė kuptueshmebrenda njė kohe tė shkurtėr. Ai mund
tė pėrdoret nė ēdo moment gjatė njė njėsie mėsimore, pėr shembull si
 | hyrje nė njė temė, |
 | pėrgjigje ndaj pyetjeve, |
 | shpjegim koncepti, |
 | pėrēim informacionesh, |
 | pėrmbledhje e materialit tė punuar. |
|
|
demode ...
... por tė rėndėsishme |
A ėshtė referati i mėsuesit njė metodė e dobishme nė mėsimdhėnien e
politikės?
Referati i mėsuesit sot vlen shpesh si demode, i kaluar kohe. Ai
kritikohet si njė metodė autoritare e tė mėsuarit, e cila mbėshtet
pasivitetin duke shkaktuar nė kėtė mėnyrė tek nxėnėsit konformizėm dhe njė
sjellje komode konsumi.
Nė fakt referati i mėsuesit paraqet njė komunikim mėsues-nxėnės nė njė
drejtim, i cili ėshtė nė kundėrshtim me metodat mėsimdhėnėse tė orientuara
pėr nga veprimi, por trajnon tek nxėnėsit njė aftėsi tė rėndėsishme: tė
dėgjuarit dhe bashkėmenduarit aktiv.
Referati i mėsuesit mund tė pėrdoret nė shumė raste nė mėnyrė tė dobishme,
ku duhet bėrė kujdes tė mos kalojė 10 minuta dhe tė mos jetė nė asnjė mėnyrė
metoda e vetme e pėrdorur nė mėsimdhėnien e politikės.
|
|
Kriteret e cilėsisė |
Cilat janė kriteret, qė duhet tė pėrmbushė njė referat i mirė mėsuesi?
 | Koha e shkurtėr (5 deri 10 minuta) |
 | Ndarje e qartė |
 | Kuptueshmėria (jo tepėr linja tė
mdryshme mendimesh, pa koncepte tė vėshtira tė fushės) |
 | Pa pėrkufizime fjalori (pėrgatitje
interesante dhe shumėngjyrėshe e informacioneve) |
 | Vizualizim me tabelė, projektim nė
tabelė/mur etj. (nuk
duhet tė shpėrqendrojė, shih mė poshtė) |
 | T'u thuhet nxėnėsve qė nė fillim se ē'duhet tė bėjnė (p.sh. vetėm tė dėgjojnė, tė shėnojnė pyetje, tė mbajnė
shėnime) |
 | Mund tė pėrmbajė pėrsėritje, p.sh. si
konkluzion pėrmbledhės |
 | E folur e lirė dhe me kontakt
vėshtrimesh |
 | Fillimi dhe fundi duhet tė jenė qartė tė
dallueshėm |
|
Pėrse duhet vizualizimi?

Natyrisht kuota e mbajtjes mend ėshtė e ndryshme nga njė individ te tjetri dhe
nuk mund tė pėrcaktohet shumė saktė, sikurse sugjeron diagrama. Por analiza nė
psikologjinė e tė mėsuarit tregojnė, se kuota e mbajtjes mend rritet ndjeshėm
pėrmes pėrdorimit tė vizualizimeve. Kjo vlen para sė gjithash nė rast referatesh
tė gjata, por edhe nė referatet e mėsuesit nuk duhet hequr dorė nga vizualizimet
mbėshtetėse.
Diagrama bėn tė qartė gjithashtu se kur "vepron vetė" mund tė arrish
suksesin mė tė qėndrueshėm tė mundshėm tė tė mėsuarit,Kjo ka tė bėjė me
pėrdorimin e metodave tė orientuara nga veprimi. Njė pėrzgjedhje tė metodave
aktivizuese e paraqesim nė Kursin bazė 4.
Si tė vizualizojmė?

tė dyja faqet prezantuese nė diagramė pėrmbajnė tė njėjtat informacione. FaqJA nr.1 pėrmban
njė tekst tė rrjedhshėm dhe gabon kudo ku mund tė gabohet. Faqja nr. 2 i ka
pėrgatitur informacionet nė mėnyrė tė qartė dhe tė pėrmbledhur. Ka njė titull
lehtėsisht tė identifikueshėm si tė tillė, informacionet perceptohen shpejt si
njė enumeracion fjalėsh kyēe dhe pjesa kryesore ("pa tekst tė rrjedhshėm")
dallohet nga tė tjerat me njė simbol tė njohur (shigjetė) dhe sfond nė ngjyrė
tjetėr.
Si duhet referuar?
Krahas vizualizimit duhen mbajtur parasysh edhe aspekte tė tjera, nėse kėrkojmė
tė mbajmė njė referat tė suksesshėm. Duke mos patur mundėsi ta trajtojmė kėtė
temė nė mėnyrė tė plotė, duhen pėrmendur tė paktėn shkurtimisht aspektet mė tė
rėndėsishme:
 |
Reduktimi: Mė pak ėshtė mė
shumė!
Njė referat duhet tė kufizohet nė gjėrat mė tė rėndėsishme. Publiku do tė mbajė
mend vetėm njė pjesė tė vogėl tė asaj qė thuhet. Edhe mė e rėndėsishme ėshtė qė
pikat mė tė rėndėsishme nė referat tė shquhen nė referat nė mėnyrė retorike dhe
pėrmes vizualizimit.
|
 |
Kuptueshmėria:
Publiku e ka tė vėshtirė tė kuptojė. Referuesi duhet tė japė sa mė shumė mjete
ndihmėse tė jetė e mundur. Kjo pėrbėn pikėnisjen pėr tė gjitha analizat. Sė
kėtejmi rrjedh ndėr tė tjera nevoja e pėrdorimit tė fjalėve dhe fjalive tė
thjeshta dhe e shmangies nė ēdo rast tė fjalive me strukturė tė komplikuar.
|
 |
Dramaturgjia: Duhet
shmangur patjetėr tė folurit me ton tė njėjtė, pa emocion dhe monoton. Tė
ngriturit apo tė ulurit e zėrit nė pika tė rėndėsishme tė referatit ėshtė njė
mjet retorik me shumė efekt. Referuesi duhet qė ndėr tė tjera tė krijojė
variacion. Pas njė trajtese tė gjatė teorike mund tė vijohet me njė shaka apo
njė fotografi. Publiku duhet qė herė pas here tė ketė mundėsinė tė
buzėqeshė apo tė marrė frymė lirshėm. Variacion duhet tė ketė edhe nė
pėrdorimin e mediave: njė prezantim i gjallė me projektor multimedial mund tė kombinohet pėr
shembull me mjete tė tjera si tabela ose
Flip-Chart.
|
 |
Ndarja:
Njė ndarje e menduar mirė, me njė linjė tė qartė logjike dhe e orientuar pėr nga
grupi i synuar nuk ėshtė njė mjet ndihme i mbivlerėsuar pėr publikun. Kjo ndarje
duhet tė jetė gjithnjė e pranishme duke pėrmendur herė pas here boshtin e
mendimeve dhe analizave.
|
[Autorėt: Marietta Enss/Ragnar Müller]
[Kreu i
faqes]
|