|
| |
Metodat bazė tė mėsimdhėnies sė
politikės
 |
Bisedė mėsimore
Kompetenca komunikative ėshtė njė kualifikim i rėndėsishėm nė demokraci.
Vetėm ai, qė ka aftėsinė e dialogut, mund tė angazhohet politikisht. Pėr kėtė
arsye biseda mėsimore gjatė mėsimdhėnies sė politikės - sikurse edhe
diskutimi dhe debati - konsiderohet si veēanėrisht e rėndėsishme. Ajo i
shėrben jo vetėm pėrēimit tė pėrmbajtjeve, por shndėrrohet edhe vetė nė njė
pėrmbajtje tė edukimit politik duke mbėshtetur kompetencėn demokratike.
Por pėr kėtė duhen plotėsuar disa kushte tė caktuara: "Edukimi politik,
i cili krahas kompetencės gjuhėsore synon edhe vetėvendosje dhe pjesėmarrje
politike, duhet ta organizojė bisedėn mėsimore nė mėnyrė tė tillė, qė ajo tė
jetė para sė gjithash njė vend i njė zgjidhjeje tė pėrbashkėt
problemesh dhe mirėkuptimit diskursiv."
[Nga: Peter Massing, Tė mėsojmė nė biseda: Format bisedore nė edukimin
politik; nė: Wolfgang Sander (Hg.), Libėrth mbi edukimin politik,
Zyra Qendrore federale pėr Edukimin Politik Seri shkrimesh Vėll. 476, Bonn 2005,
f.
502] |
Ēfarė kuptojmė me bisedė mėsimore?
Biseda mėsimore ėshtė njė bisedė e drejtuar, strukturuar dhe e orientuar nga
mėsuesi brenda nė klasė. Nga biseda mėsimore e udhėhequr deri nė bisedėn
mėsimore tė lirė ėshtė i mundshėm ēdo kalim - nė varėsi nga qėlimi i
vendosur.
Ēfarė duhet vėnė re nė pėrgjithėsi gjatė komunikimit?
Sapo njerėzit gjenden sė bashku ata komunikojnė vetėm pėrmes sjelljes
sė tyre
(gjithēka ka karakter informues). Dallohen dy nivele komunikimi: Pėrmbajtja
dhe marrėdhėnia. |
|
Bisedė
mėsimore e udhėhequr: Mėsuesi
zhvillon konceptin e tij duke pyetur nxėnėsit dhe duke iu referuar
fjalėve tė tyre, duke e udhėhequr kėshtu bisedėn nė njė rezultat
tashmė tė njohur prej tij.
Bisedė
mėsimore e lirė: Mėsuesit dhe
nxėnėsit pėrballen bashkarisht me njė detyrė mėsimore duke shkėmbyer
reciprokisht informacione. Mėsuesi paracakton vetėm kuadrin dhe jep
vazhdimisht impulse tė reja.
|
|
1. Pėrmbajtja shprehet
zakonisht nė mėnyrė verbale.
2. Marrėdhėnia shprehet me anė tė tonit, mimikės, gjesteve, sjelljes (gjuhės
sė trupit).
Nė njė marrėdhėnie konfliktuale pėrmbajtja kalon nė paln tė dytė. Por nėse
aspekti i marrėdhėnies ėshtė i qartė atėherė ekziston parakushti pėr njė bisedė
frutdhėnėse. Mė tej dallojmė komunikimin simetrik dhe atė asimetrik:
Nėse partnerėt nė komunikim janė nė tė njėjtin nivel (simetrikė) atėherė ėshtė e
mundur qė konfliktet tė zgjidhen hapur. Por nėse marrėdhėnia e bashkėbiseduesvėe
bazohet nė pabarazi (asimetrikė), sikurse ndosh zakonisht nė bisedat
mėsues-nxėnės, kjo zor se ėshtė e mundur.
Kur mund tė pėrdoret njė bisedė mėsimore?
Biseda mėsimore ėshtė baza e shumė metodave tė ndryshme tė mėsimdhėnies sė
politikės, orientuar pėr nga veprimet. Ajo mundėson njė pėrballje produktive dhe
tė realizueshme me objektet e tė mėsuarit dhe bėn, - krahas pėrēimit tė dijeve -,
qė nxėnėsit tė pėrvetėsojnė kompetencėn gjuhėsore dhe demokratike. Pėrmes
formave tė shumta tė saj - krahas pėrēimit tė pastėr tė dijeve - ajo mund tė
pėrdoret nė ēdo fazė tė mėsimit. Shembuj:
 |
Pyetje
rreth dijeve ekzistuese
|
 |
Pėrafrimi
me njė temė (krijimi i komoditetit tė njohjes)
|
 |
Kontroll
i kuptueshmėrisė
|
 |
Problematizimi i rrethanave
|
 |
Thellim nė materialin e mėsuar
|
 |
Pėrsėritje
|
 |
Konkluzioni
|
 |
Formimi i gjykimit
|
Mėsuesi duhet ...
 |
... tė
arrijė dhe garantojė njė nivel marrėdhėnieje mundėsisht pa konflikte, nė mėnyrė
qė mes bashkėbiseduesve tė ketė njė diferencė sa mė tė vogėl (meqenėse kėtu
bėhet fjalė pėr njė komunikim asimetrik).
|
 |
... tė
mos humbė sysh qėllimin e bisedės (objektiv-Preview).
|
 |
... tė
mos pėrdorė fraza absolutish refuzuese, qė do tė bllokonin partnerin nė bisedė (Kjo
nuk shkon. E ēfarė ėshtė e vėshtirė kėtu? Kjo ėshtė e pamundur. Nuk shoh asnjė
lidhje
etj.).
|
 |
... tė
mbėshtesė pavarėsinė e nxėnėsve.
|
 |
... t'i
konsiderojė nxėnėsit si njerėz madhorė dhe tė pėrgjegjshėm.
|
 |
...
tė ritregojė apo tė pėrmbledhė nė mėnyrė asnjanjėse pėrmbajtje tė caktuara.
|
 |
... tė pranojė gjykimin politik tė
nxėnėsve, edhe atėherė kur ky i kundėrvihet pikėpamjes sė tij.
|
[Autorėt: Marietta Enss/Ragnar Müller]
[Kreu i
faqes]
|