Konferencat
Lart Konferencat Axhenda 21

 


 

Globalizimi

Konferencat botėrore tė viteve '90-tė si shembull pėr Global Governance

Konferencat botėrore tė viteve 90 formojnė pikėnisje tė rėndėsishme pėr Global Governance. Nė kėto  „konferenca mamuthėsh“ mblidheshin mijėra pėrfaqėsues qeverish, gazetarė dhe pėrfaqėsues Organizatash Jo-Qeveritare. Veēanėrisht pjesėmarrja e OJQ-ve vlerėsohet si fillimi i njė epoke tė re nė politikėn botėrore. Tabela e mėposhtme liston konferencat mė tė rėndėsishme:
 

Logoja

Viti

Vendi

Tema

Link

1990

New York

Femijet

... mė tepėr

1992

Rio de Janeiro

Mjedisi dhe  Zhvillimi 

... mė tepėr

1993

Vjenė

Tė drejtat e njeriut

... mė tepėr

1994

Kairo

Popullsia

... mė tepėr

1995

Kopenhagen

Zhvillimi Social

... mė tepėr

1995

Peking

Gratė

... mė tepėr

1996

Istanbul

Banimi

... mė tepėr

Nė vitin 1994 nė Kajro morėn pjesė 3500 pėrfaqėsues qeverie,  3800 gazetarė dhe 4000 pėrfaqėsues tė OJQ-ve. Nė lidhje me tė gjitha konferencat gjenden nė internet informacione tė shumta. Njė pikėnisje tjetėr tė rėndėsishme pėr Global Governance  e pėrbėjnė raportet e mėposhtme botėrore:

bullet1972 Club of Rome: „Kufijtė e rritjes ekonomike“
bullet1976 Tinbergen-Raport: „Reforma e rendit ndėrkombėtar“
bullet1980 Brandt-Raport: „Sigurimi i mbijetesės“
bullet1982 Palme-Raport: „Siguria e pėrbashkėt“
bullet1987 Brundtland-Raport: „E ardhmja jonė e pėrbashkėt“
bullet1990 Nyerere-Raport: „Sfida e Jugut“
bullet1993 Grupi i Lisbonės: „Kufijtė e konkurrencės“
bullet1995 Commission on Global Governance: „Fqinjė nė njė botė (Origjinali: Our Global Neighbourhood)“
bullet2001 Picco-Manifest (Initiative e Kofi Annan): „Ura drejt sė ardhmes“

Raporti i Commission on Global Governance bėn pjesė nė pikat qendrore tė referencės nė diskutimin rreth „qeverisjes botėrore“ dhe reformės sė Kombeve tė Bashkuara. Fragmenti i tekstit tė mėposhtėm nga dy pėrfaqėsues tė rėndėsishėm tė konceptit tė Global Governance trajton raportet dhe konferencat botėrore si elemente kyē nė rrugėn drejt kėtij koncepti:

"Willy Brandt e solli konceptin e Global Governance nė raportin e tij (1980) pėrmes njė analize tė menēur nė pikėn: „Duam ne apo jo: e shohim veten tė pėrballemi gjithnjė e me mė shumė probleme, qė kanė tė bėjnė me tė gjithė njerėzimin, ndaj edhe zgjidhjet e tyre duhen ndėrkomb
ėtarizuar gjithnjė e mė tepėr. Globalizimi i rreziqeve dhe sfidave … kėrkon njė lloj 'politike tė brendshme botėrore', e cila shkon pėrtej kėmbanoreve tė kishave dhe kufijve kombėtarė.“

Njė tjetėr udhėrrėfyes nė konceptin e Global Governance ishte raporti i paraqitur prej komisionit Brundtland nė vitin 1987 mbi „Our Common Future“, i cili nė funksion tė krizave globale gjithnjė e mė tė mprehta nė fushėn e mjedisit skicoi imazhin-motiv tė njė zhvillimi tė qėndrueshėm dhe nxorri nė pah domosdoshmėrinė e zgjidhjeve globale dhe kooperative tė problemeve. Ishte pikėrisht ky imazh, qė u gdhend pastaj nė vitin 1992 nė konferencėn epokale tė Rio-s mbi Mjedisin dhe Zhvillimin (UNCED) duke marrė formėn e programit tė veprimit quajtur
Axhenda 21 dhe pjesėrisht nė konventa ndėrkombėtare (Konventat pėr kuadrin klimatik dhe ajo pėr biodiversitetin). Tė gjitha komisionet dhe konferencat botėrore tė viteve '90 u referoheshin interesave tė pėrbashkėta pėr mbijetesė („global commons“) dhe prej tyre rezultonin ide veprimesh globale, tė cilat u tematizuan mė pas nga arkitektėt e Global Governance

Konferencat botėrore tė viteve '90 janė pėrcaktuar nė mėnyrė tė goditur si „elemente themelore tė Global Governance“ (Fues/Hamm), sepse mbi to ėshtė inskenuar njė dramaturgji e re e politikės botėrore. Kėtu, pėrveē spektaklit, u ravijėzuan konstelacione tė reja aktorėsh nė nivel global, tė cilat tė linin tė kuptoje, se shtetet nuk mund tė vendosin si tė duan nė ekskluzivitet diplomatik, sikurse nė Kongresin e Vjenės, dhe se ata nuk kanė mė monopolin e formėsimit tė marrėdhėnieve ndėrkombėtare. Kėto tendenca luanin nė zhvillimin e konceptit tė Global Governance njė rol tė rėndėsishėm, megjithėse tė diskutueshėm."

[nga: Dirk Messner/Franz Nuscheler, Koncepti Global Governance – Stadi dhe perspektivat; INEF-Report, fletorja 67/2003, Instituti per zhvillimin dhe paqen]

[Autor: Ragnar Müller]

[Kreu i faqes]

 

Temat Tė drejtat e njeriut  I  Modele  I  Demokracia  I  Partitė  I  Evropa  I  Globalizimi  I  Kombet e Bashkuara  I  Qėndrueshmėria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e edukimit    II    Metodat

     
 

Kjo ofertė Online mbi edukimin politik u zhvillua nga agora-wissen, Shoqata e Shtutgartit pėr pėrēim dijesh pėrmes mediave te reja dhe edukimit politik. Nė rast pyetjesh apo vėrejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.