Kursi baze 2
Lart Kursi baze 2 Kursi baze 3 Kursi baze 4 Kursi baze 5

 

Rajonalizimi
Triadizimi


 

Globalizimi

Kursi baz 2: Dimensionet e globalizimit

Dimensionet jan t lidhur ngusht me njri tjetrin...

 

N dallimin e - n rastin e grafikut ton pes - dimensioneve sht e rndsishme t shihet, se kto nuk ndahen qart nga njri-tjetri. Kshtu - vetm pr t prmendur disa shembuj - problemet e mjedisit nuk mund t trajtohen si t izoluara as nga dimensioni i Ekonomis dhe as nga ai i Politiks. Kjo ndrthurje ndrkombtare jo vetm e aktorve por edhe e fushave tematike bn pjes te veantit e globalizimit.
 

Fushprerjet  dhe kufinjt...

Dimensionet e ndryshme formojn fushprerjet e tyre ndryshueshmrisht t mdha  me globalizimin, sepse n fakt sht e rndsishme t shihet, se far bn pjes n globalizim dhe q ai nuk ezaurohet aspak n procese thjesht ekonomike, edhe pse duhet thn se globalizimi ekonomik paraqet fillesn dhe nj force t rndsishme lvizse. Por po aq e rndsishme sht t kuptosh, se jo gjithka bn pjes n globalizim apo prcaktohet prej tij n mnyr vendimtare.

Edhe globalizimi ka kufijt e tij. Ky aspekt duhet mbajtur parasysh si nj hap m tej pr nj trajtim t diferencuar. Nga njra an bhet fjal pr fushprerje - ndryshueshmrisht t mdha n varsi t  dimensionit, nga ana tjetr sht fjala pr t'u distancuar nga pushteti i konceptit dhe prdorimit t tij t gjithpranishm, n mnyr q t mund t rrokim kufijt e tij (shih edhe faqen m vete mbi "Rajonalizimin").
 

Dimensioni ekonomik ...

Shembuj pr t gjitha dimensionet mund t gjenden pa problem n shtypin e dits, ku dimensioni ekonomik sht n plan t par (rritja tejet e madhe e tregtis dhe investimeve direkte, globalizimi i tregjeve financiare si shembull parade, prodhimi i integruar ndrkombtar, siprmarrje ndrkombtare, konkurrenca lokale e shteteve dhe rajoneve, fundi i ekonomive kombtare).

Ktu theksohet shpesh fakti, q kto procese jan mbiquajtur gabimisht me etiketn e  Globalizimit, meqense ato prqendrohen kryesisht n Amerikn e Veriut, Evrop dhe ne Azin Juglindore (Japoni). Pr kt arsye, m i prshtatshm duket, se sht termi i Triadizimit (shih faqen m vete mbi "Triadizimin").
 

Dimensioni i mjedisit ...




 

Probleme globale si ngrohja e atmosfers s toks, vrima e ozonit apo shpyllzimi i pyjeve tropikale e bjn t qart globalizimin n mnyrn m mbreslnse, pasi ktu bhet fjal pa diskutim pr probleme globale, t cilat kan nevoj pr nj trajtim global. E megjithat, n aspektin e mjedisit natyrisht ka edhe probleme lokale dhe rajonale, edhe ather kur ato dshmojn t ken karakter ndrkufitar, si p.sh. ndotja e lumenjve.

M tej bhen t qarta varsit e kufizuara n koh dhe hapsir kur mbajm parasysh faktin, se mbijetesa e shteteve t vogla ishull, t cilat jan grupuar n organizatn  AOSIS dhe q jan t krcnuar n ekzistencn e tyre nga ngritja e mtejshme e nivelit t detit, varet nga sjellja e shkuar dhe e ardhshme e t gjithve, veanrisht e njerzve, q banojn n shtetet me industri shum t zhvilluar.

Ndaj nuk duhet t habitemi, q ketyre problemeve u ishte kushtuar edhe konferenca e par e nj rradhe t tr Konferencash botrore n vitet '90, ajo mbi mjedisin dhe zhvillimin n Rio de Janeiro n vitin 1992.
 

Dimensioni shoqror ...

Bota po shndrrohet n nj global village, prve komuniteteve tradicionale si familja apo fqinjsia po dalin n sken komunitete t reja komunikimi (Chat, E-Mail), por: ato nuk zvendsojn dot kto hapsira tradicionale komunikimi, sa pr t prmendur nj shembull nga dimensioni shoqror.
 

Dimensioni kulturor ...

Prodhimet e Hollywood-it mund t shihen n t gjith botn, nuk duhet mohuar nj lloj Amerikanizimi i kulturs, por: kjo nuk do t thot, se kulturat rajonale apo lokale po zhduken. Krejt e kundrta: ndrgjegjsimi pr kto kultura bn pjes pikrisht n dukurit shoqruese t globalizimit, arsye kjo pr t ciln n debat sht shfaqur edhe termi  Glokalizim.
 

Dimensioni politik ...

Politika duhet t luftoj probleme masive. Globalizimi dhe konkurrenca lokale kufizojne hapsirn e veprimit pr politikn kombtare, shum probleme mund t trajtohen  n mnyr t prshtatshme vetm n nivel ndrkombtar apo global. Duhen gjetur forma dhe arena t tjera t politiks. Kshtu integrimi evropian prcaktohet si nj prgjigje sukses-premtuese ndaj sfidave t gobalizimit.

Politika e organizuar sikurse edhe m par kryesisht n nivel territorial dhe n kuadrin e shteteve kombtare ka mbetur prapa n krahasim me ekonomine e organizuar gjithnje e m tepr n mnyr internacionale apo globale, e liruar nga kufinjt dhe materia. Vendosja e kapitalizmit n shtratin e nj shteti social krcenon t dshtoj n kt disraport baz.

Por jo pr gjithka, pr far qortohet globalizimi, sht vrtet ai prgjegjs. Shpesh ai shrben pr politikant si kok turku dhe arm argumentimi pr t gjitha qllimet. Ky aspekt bhet i qart nse merren n analiz shembuj nga fusha  e politiks, q nuk bjn pjes n fushprerjen me globalizimin.

Tekste t mtejshme:
 
bullet Rajonalizim n vend t globalizimit?
bullet Triadizim n vend t globalizimit?

 
... shko m tej te kursi baz 3: Shkaqet e globalizimit

[Autor: Ragnar Mller]

[Kreu i faqes]

 

TematWeb 2.0 I T drejtat e njeriut I ModeleDemokracia I Partit I Evropa I Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qndrueshmria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e edukimit    II    Metodat

     
 

Kjo ofert Online mbi edukimin politik u zhvillua nga agora-wissen, Shoqata e Shtutgartit pr prim dijesh prmes mediave te reja dhe edukimit politik. N rast pyetjesh apo vrejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.