|


| |
Kursi bazë 2: Dimensionet e globalizimit

|
Dimensionet janë
të lidhur
ngushtë me
njëri tjetrin...
|
Në dallimin e -
në rastin e grafikut
tonë
pesë - dimensioneve
është e
rëndësishme
të
shihet, se këto nuk ndahen
qartë nga
njëri-tjetri. Kështu -
vetëm
për
të
përmendur disa shembuj - problemet e mjedisit nuk mund
të trajtohen si
të
izoluara as nga dimensioni i „Ekonomisë“ dhe as nga ai i „Politikës“.
Kjo ndërthurje
ndërkombëtare jo
vetëm e
aktorëve por edhe e fushave
tematike bën
pjesë te
veçantitë e globalizimit.
|
|
Fushëprerjet
dhe kufinjtë... |
Dimensionet e
ndryshme formojnë
fushëprerjet e tyre
ndryshueshmërisht
të
mëdha me „globalizimin“,
sepse në fakt
është e
rëndësishme
të shihet, se
çfarë
bën
pjesë
në
globalizim dhe që ai nuk ezaurohet aspak në procese
thjeshtë
ekonomike,
edhe pse duhet thënë se globalizimi ekonomik paraqet
fillesën dhe
një
force të
rëndësishme
lëvizëse. Por po aq e
rëndësishme
është
të kuptosh,
se jo gjithçka bën
pjesë
në globalizim apo
përcaktohet prej tij
në
mënyrë
vendimtare.
Edhe globalizimi ka kufijtë e tij. Ky aspekt duhet mbajtur parasysh si
një hap më tej
për
një
trajtim të diferencuar. Nga
njëra
anë
bëhet
fjalë
për
fushëprerje -
ndryshueshmërisht
të
mëdha
në
varësi
të
dimensionit, nga ana tjetër
është fjala
për t'u distancuar nga pushteti i
konceptit dhe përdorimit
të tij
të
gjithëpranishëm,
në
mënyrë
që
të mund
të
rrokim kufijtë e tij (shih
edhe faqen më vete
mbi "Rajonalizimin").
|
|
Dimensioni
ekonomik ... |
Shembuj për
të
gjitha dimensionet mund të gjenden pa problem
në shtypin e
ditës, ku
dimensioni ekonomik është
në plan
të
parë
(rritja tejet e madhe e tregtisë dhe
investimeve direkte, globalizimi i tregjeve financiare si shembull parade,
prodhimi i integruar ndërkombëtar,
sipërmarrje
ndërkombëtare, konkurrenca
lokale e shteteve dhe rajoneve, fundi i ekonomive kombëtare).
Këtu theksohet shpesh
fakti, që
këto procese
janë mbiquajtur gabimisht me
etiketën e
„Globalizimit“, meqenëse ato
përqendrohen kryesisht
në
Amerikën e Veriut,
Evropë dhe ne
Azinë Juglindore
(Japoni). Për
këtë
arsye, më i
përshtatshëm
duket, se është termi i „Triadizimit“ (shih
faqen më vete mbi "Triadizimin").
|
|
Dimensioni i
mjedisit ...
 |
Probleme globale
si ngrohja e atmosferës
së
tokës, vrima e ozonit apo
shpyllëzimi i pyjeve
tropikale e bëjnë
të
qartë globalizimin
në
mënyrën
më
mbresëlënëse, pasi
këtu
bëhet
fjalë pa diskutim
për probleme globale, të cilat
kanë
nevojë
për
një trajtim global. E
megjithatë,
në aspektin e mjedisit
natyrisht ka edhe probleme lokale dhe rajonale, edhe atëherë kur ato
dëshmojnë
të
kenë karakter
ndërkufitar, si p.sh. ndotja e lumenjve.
Më tej
bëhen
të qarta
varësitë e „çkufizuara“
në
kohë dhe
hapësirë
kur mbajmë parasysh faktin, se mbijetesa e shteteve
të vogla ishull,
të
cilat janë grupuar
në
organizatën AOSIS dhe
që
janë
të
kërcënuar
në
ekzistencën e tyre nga ngritja e
mëtejshme e nivelit
të detit, varet nga
sjellja e shkuar dhe e ardhshme e të
gjithëve,
veçanërisht e
njerëzve,
që
banojnë
në shtetet me
industri
shumë
të zhvilluar.
Ndaj nuk duhet të habitemi,
që ketyre problemeve u ishte kushtuar edhe
konferenca e parë e
një
rradhe
të
tërë
Konferencash
botërore
në vitet
'90, ajo mbi mjedisin dhe zhvillimin
në Rio de
Janeiro në vitin 1992.
|
|
Dimensioni shoqëror ... |
Bota po shndërrohet
në
një „global village“,
përveç komuniteteve
tradicionale
si familja apo fqinjësia po dalin
në
skenë komunitete
të reja komunikimi (Chat, E-Mail),
por: ato nuk zëvendësojnë dot
këto
hapësira tradicionale komunikimi, sa
për
të
përmendur
një shembull nga dimensioni
shoqëror.
|
|
Dimensioni
kulturor ... |
Prodhimet e
Hollywood-it mund të shihen
në
të
gjithë
botën, nuk duhet mohuar
një lloj „Amerikanizimi“
i kulturës,
por: kjo nuk do të
thotë, se kulturat rajonale apo lokale
po zhduken. Krejt e kundërta:
ndërgjegjësimi
për
këto kultura
bën
pjesë
pikërisht
në
dukuritë
shoqëruese
të globalizimit, arsye kjo
për
të
cilën
në debat
është shfaqur
edhe termi „Glokalizim“.
|
|
Dimensioni
politik ... |
Politika duhet të
luftojë probleme masive. Globalizimi dhe konkurrenca lokale kufizojne
hapësirën e veprimit
për
politikën
kombtare, shumë probleme mund
të
trajtohen në
mënyrë
të
përshtatshme
vetëm
në nivel
ndërkombëtar apo
global. Duhen gjetur forma dhe arena të tjera
të
politikës.
Kështu
integrimi evropian përcaktohet si
një
përgjigje sukses-premtuese ndaj
sfidave të gobalizimit.
Politika e organizuar sikurse edhe më
parë kryesisht
në nivel territorial
dhe në kuadrin e shteteve kombtare ka mbetur prapa
në krahasim me
ekonomine e organizuar gjithnje e më
tepër
në
mënyrë internacionale apo
globale, e çliruar nga kufinjtë dhe materia. Vendosja e kapitalizmit
në „shtratin“
e një shteti social
kërcenon
të
dështojë
në
këtë disraport
bazë.
Por jo për
gjithçka, për
çfarë qortohet
globalizimi, është
vërtetë ai
përgjegjës.
Shpesh ai shërben
për
politikanët si
kokë turku dhe
armë argumentimi
për
të gjitha
qëllimet. Ky aspekt
bëhet i
qartë
nëse merren
në
analizë shembuj
nga fusha e politikës,
që nuk
bëjnë
pjesë
në
fushëprerjen me
globalizimin.
Tekste të
mëtejshme:
|
[Autor: Ragnar Müller]
[Kreu i
faqes]
|