D@dalos - Pedagogjia e Paqes: Komunikimi si celes i zgjidhjes se konflikteve

Pedagogjia e Paqes

Komunikimi - Çelësi për zgjidhjen e konfliktit

Komunikimi i arrirë është çelësi për një përpunim konstruktiv të konfliktit. “Kush flet nuk të gjuan“, në këtë përcaktim të shkurtër përmblidhet shpesh funksioni i komunikimit. Në një formë të profesionalizuar apo të ritualizuar komunikimi luan një rol vendimtar në të gjitha metodat për normimin apo zgjidhjen e konfliktit. Ndaj edhe përçimi i kompetencave komunikative është me rëndësi qendrore për pedagogjinë e paqes.

Komunikimi në konflikte është i penguar apo shumë i kufizuar. Çfarë trajte do të duhej të kishte komunikimi në një hap të parë, në mënyrë që t'ia dalim të arrijmë një këndvështrim të përbashkët të konfliktit dhe të problemeve, që fshihen pas tij?

Premisa e parë për këtë është vullneti për t'i shtuar horizontit të perceptimeve personale një këndvështrim të ri, si dhe të përpiqemi të kuptojmë, se çfarë mendon tjetri. Kërcënimet, fajësimet, pretendimet nuk do të kishin vend këtu. Ato duhet të eliminohen përmes modelit kooperativ të të shpjeguarit dhe kuptuarit.

Për këtë mund të jenë shumë të vlefshme mjete të ndryshme ndihmë:

	Biseda paraprake / Biseda të përgjithshme, të cilat shërbejnë për të përgatitur situatën, për të caktuar vende, orare dhe metoda pa tematizuar drejtpërdrejt vetë konfliktin.
	Një mjedis tjetër (neutral); ky bën të mundur, që askush të mos ketë privilegjin e të qenit në “shtëpinë e tij”; një kuadër i jashtëm i ndryshuar bën të mundur edhe një marrëdhënie të ndryshuar.
	Rregulla specifike, të njohura si të tilla: komunikimi i pastrukturuar mes palëve (armiqësore) në konflikt mund të përfundojë shumë shpejt në një përshkallëzim të pakontrolluar. Aplikimi i rregullave të dakorduara mundëson hyrjen sërish në kontakt me njëri-tjetrin.
	Person/a i/të tretë: si katalizatorë. Ata bëjnë kujdes për respektimin e rregullave dhe përpiqen të kontribuojnë në sqarimin e rrethanës, pa marrë një pozicion të caktuar apo pa u angazhuar në çështje specifike.

Rregullat e komunikimit sigurojnë ndihmë në situata konfliktuale

	Të flasësh për veten, në vetën e parë njëjës.
	Të mbetesh objektiv, të mos fyesh, lëndosh apo provokosh tjetrin.
	Të njohësh nevojat e tjetrit.
	Të mbetesh në teme, dhe të mos i shmanges asaj.
	Ta lësh tjetrin të përfundojë mendimin e tij dhe ta dëgjosh atë.
	Të kërkosh një zgjidhje të përbashkët.
	T'u përmbahesh rregullave të dakorduara.

Të dish, se fjalët shkaktojnë ndjenja - pozitive, por edhe negative

Çfarë ndjen ti, kur dikush

	të jep urdhëra (“Pusho menjëherë!”)
	të kërcënon (“po nuk pushove menjëherë, atëherë...)
	të mëson (“nuk duhet ta bësh këtë.”)
	të fajëson (“ti je gjithmonë kaq i zhurmshëm.”).
	vlerëson sjelljen tënde (“ti më provokon vazhdimisht.”)
	të merr në pyetje (“pa hë, ku ishe dje në mbrëmje?”)

Çfarë ndikon më shumë apo më pak pozitivisht në një bisedë konflikti?

Ndihmojnë dhe çojnë në ujen e përshkallëzimit	Nuk ndihmojnë dhe çojnë në rritjen e përshkallëzimit
përshëndetje e vetëdijshme gjatë takimit dhe ndarjes	mungesë përshëndetjeje gjatë takimit dhe ndarjes
kontakt shikimesh	asnjë kontakt shikimesh
argumentim dhe arsyetim	justifikim
të futesh në brendësi të tjetrit	të fajësosh atë
të mund të bindësh	të minimizosh dhe zbutësh
të kërkosh miratim	të flasësh pa u kuptuar nga tjetri
të pyesësh për t'u informuar	të duash të bindesh përmes imponimit
të bësh të qartë përfshirjen personale	të mos tregosh interes
të lesh tjetrin të flasë deri në fund	të ndërpresësh fjalën e tjetrit
të shmangësh fjalët ngacmuese	të përdorësh fjalë ngacmuese
gjeste të hapura dhe emocionale	gjeste të mbyllura refuzuese
humor	mungesë humori, gjendje zemërimi
të kesh kohë	të mos kesh kohë
të marrësh seriozisht kundër-argumentet	të shohësh vet