Peer Mediation
Lart Histori figurash Skenari Rregulla konflikti Komunikimi Peer Mediation

 

Pyetesori


 

Pedagogjia e Paqes

Thellim: Peer Mediation në shkollë

Një fragment hyrës në temën e mediacionit e gjeni në kuadër të këtij kursi bazë në pjesën "Zgjidhja e konfliktit" (... shko në faqen "Mediacioni"). Aty bëhet fjalë pjesërisht edhe për mediacionin dhe konceptin e zgjidhjes së grindjeve mes nxënësve, i cili sqarohet hollësisht nga teksti i mëposhtëm (... shko te faqja "Pajtimi").


Programi i zgjidhjes së grindjeve mes nxënësve

Zgjidhja e grindjeve nga nxënëset dhe nxënësit do të thotë, se këta marrin vetë përsipër përgjegjësinë për organizimin e aspekteve të tyre jetësore. Metoda për zgjidhjen e konflikteve mes nxënësve rrjedh në katër shkallë: Hyrja - Sqarimet - Zgjidhjet - Marrëveshjet.


I. Hyrja

1. Përshëndetja: Prezantimi. Pajtuesja ose pajtuesi prezantohet duke thënë emrin e vet dhe pyet, nëse duhet, për emrin e partnerëve në konflikt.

2. Qartësimi i qëllimeve: Bëhet i qartë qëllimi i bisedës së pajtimit. Vetë personat në konflikt kërkojnë zgjidhje të kënaqshme për të dyja palët. Në këtë proces pajtuesja ose pajtuesi ofron ndihmën e vet.

3. Përcaktohen parimet bazë: Pajtuesi ose pajtuesja u siguron partnerëve në konflikt mirëbesim dhe asnjanjësi.

4. Shpjegohet procesi i pajtimit: Pajtuesja ose pajtuesi shpjegon hapat e ardhshëm të procesit të pajtimit:

bulletreferohen pikëpamjet,
bulletkërkohen zgjidhje dhe gjenden zgjidhje,
bulletmarrëveshjet fiksohen me shkrim.

5. Sqarohen rregullat e bisedës: Pajtuesja ose pajtuesi shpjegon rregullat më të rëndësishme në bisedën e pajtimit:

bulletmos ndërprit tjetrin, në vend të kësaj, nëse duhet, mbaj shënim mendimet e tua;
bulletmos shaj apo sulmo tjetrin.

Pajtuesja ose pajtuesi siguron miratimin e palëve në konflikt,

bulletqë këto rregulla do të vlejnë si të tilla në bisedën e pajtimit,
bulletqë partnerët në konflikt janë të gatshëm, të respektojnë rregullat e bisedës, dhe
bulletqë pajtuesja ose pajtuesi do të tërheqë vëmendjen në lidhje me respektimin e rregullave në rast se ato shkelen.

6. Marrëveshje rreth fillimit të bisedës: Sqarohet, se kush duhet të fillojë me paraqitjen e konfliktit sipas këndvështrimit të tij. Ose partnerët në konflikt bien dakord për një renditje të caktuar, ose  hidhet me short, se kush do të fillojë.

[Kreu i faqes]



II. Sqarime

1. Raportimi: Palët në konflikt referojnë njëra pas tjetrës këndvështrimin e tyre në konflikt dhe situatën momentale.

2. Përmbledhja: Pajtuesja ose pajtuesi përsërit pikat më të rëndësishme  dhe përmbledh prezantimet e konfliktit (mundësisht me fjalët e "gjelave të luftës").

3. Pas-: Nëse është e mundur, duhet të arrihet, që emocionet dhe motivet e partnerëve në konflikt lidhur me rastin konkret konfliktual të shprehen me fjalë:
“Pse ke ...?”
“Çfarë mendove, kur ...?”

4. Të shprehim gjendjen shpirtërore: Meqenëse kjo është diçka shpesh e nevojshme apo e domosdoshme për vijimin e procesit të pajtimit, pajtuesi /sja pyesin për gjendjen shpirtërore të palëve në konflikt, edhe si një formë reagimi për atë, që ata sapo kanë dëgjuar. 
“Ndoshta mund të ecim më lehtë më tej nëse, nëse mund të thoni, se si ndiheni në këtë moment.”

5. Të artikulojmë pjesëmarrjen në konflikt: Pjesëmarrjet në konflikt mund të diskutohen më lehtë nëse shmangen përcaktimet e fajtorëve. 
“A mund të thuash, se si ke ndikuar ti në konflikt apo në rritjen e tij?”
"Ndoshta përmes shprehjesh të caktuara, të qeshurash, kërcënimesh apo edhe diçka të ngjashme?"
“Ju nuk duhet të mendoni vetëm për dëmet materiale.”

6. Lidhja: Në mbyllje të kësaj faze është sërish e mundshme të bëhet një feedback. Këtu mund të përmblidhen edhe njëherë pikat më kryesore. Kështu, vështrimi mund të përqendrohet në hapin e ardhshëm, kërkimin e zgjidhjeve.
“Tanimë duhet të mendoni mirë, se si mund të korrigjohet sërish dëmi dhe se si mund të përmirësohet lidhja Juaj.”

Udhëzim: Në këtë fazë mundet, që, në raste të caktuara, të jetë e nevojshme të alternosh biseda individuale me kundërshtarët, si p.sh., nëse

bulletdiskutimi nxehet së tepërmi,
bulletkëndvështrimet krejtësisht të ndryshme të konfliktit nuk janë afruar aspak me njëri-tjetrin,
bulletbiseda kërcënon të dalë jashtë kontrollit,
bulletnjëri nuk do ose nuk mund të flasë hapur, ose
bulletrregullat parimisht nuk respektohen.

Pajtuesja ose pajtuesi duhet ta ndërpresin bisedën, kur fillon të krijohet përshtypja se mundësia e gjetjes së një zgjidhjeje të përshtatshme me këta partnerë konflikti për momentin pothuajse përjashtohet. Në këtë rast pajtuesi ose pajtuesja duhet:

bullettë ndërpresë bisedën,
bullettë arrijë një marrëveshje për ditën dhe orarin e takimit tjetër, dhe
bullettë marrë leje nga partnerët në konflikt, për të siguruar mbështetje përmes bisedash me pajtues apo këshilltarë të tjerë (edhe mësues). Eventualisht mund të jetë rasti për një pajtim me bashkëautorësi (përmes dy personash në udhëheqjen e bisedës).

[Kreu i bisedes]


III. Zgjidhjet

1. Të mendohen  mundësitë e zgjidhjes: Partnerët në konflikt mbledhin zgjidhje. Secili mban shënim në qetësi propozimet e tij.“Mendohuni: Çfarë jam gati të bëj? Çfarë pres prej tjetrit?”

2. Shkruaj mundësitë e zgjidhjeve: Të gjitha mundësitë e zgjidhjeve lexohen me zë të lartë dhe dëgjohen, mblidhen dhe zakonisht shkruhen nga pajtuesi apo pajtuesja  në copë letrash.

3. Zgjidhjet më të mira përzgjidhen: Zgjidhjet më të mira të propozuara vlerësohen bashkarisht. Zgjidhjet e mira janë: realiste, të peshuara mirë dhe mjaft të sakta!
“Cili propozim ishte më i miri? Apo mund t