Konfliktet
mund të
tentohet
të zgjidhen apo
të rregullohen
në
mënyra
të
shumëfishta
përmes metodave "tradicionale", mosefikasiteti i
të cilave
është
bërë i
dukshëm tashmë prej
kohësh.
Këtu
bëjnë
pjesë
strategjitë e detyrimit,
të ndrydhjes dhe
kërcënimit,
të cilat duhet t'i
shtrëngojnë
palët
në
konflikt, të
lënë
mënjanë
raporte
armiqësie. Edhe
apeli drejtuar vlerave dhe bindjeve ka për synim pengimin e
përshkallëzimit
të konfliktit.
Ndarja e palëve
në konflikt apo zgjidhja e detyrave
të
përbashkëta
janë
aktivitete, që
ndërmerren vazhdimisht
për
të hapur
këndvështrime
të reja
të
konfliktit. Këto strategji, faktikisht, mund
të
çojnë
në
një shmangie situative nga linja e hapur e zgjidhjes
së
konfliktit, por
gjithsesi nuk japin asnjë kontribut qendror
në
përpunimin e
qëndrueshëm
të
shkaqeve të konfliktit apo
në
krijimin e shtratit
të zgjidhjeve
konstruktive.
Mundësitë
e
një
përpunimi konstruktiv
të konfliktit varen nga lloji i
konfliktit si dhe nga shkalla e tij e zhvillimit dhe përshkallëzimit.
Duhet menduar mirë
gjithashtu, nëse
bëhet
fjalë
për konflikte mes
individëve, grupeve
apo institucioneve në mjedis
të
afërt
shoqëror,
në
nivel mbarëshoqëror apo
në
nivel ndërkombëtar. si dhe
nëse konflikti rri
pezull në
mënyrë latente apo
është zhvilluar
tashmë me
dhunë.
Krijimi i një raporti me konfliktet, si strategji parandaluese, mund
të
tentojë
të
parandalojë lindjen e konflikteve manifeste, ose mund t'u
referohet veprimeve në situata
konfliktuale. Kjo e fundit do të
thotë
çtensionimin e potencialit konfliktual si të
tillë, drejtimin e
rrjedhës
së
një konflikti
mundësisht pa
dhunë apo edhe zbutjen e pasojave
të
konfliktit për
të
gjithë
pjesëmarrësit.
Një
prej sipërmarrjeve më
të
vështira
është
mënjanimi i shkaqeve
strukturore të
një konflikti, pra arritja e
një
shpërbërjeje
përfundimtare
të diferencave dhe tensioneve mes paleve
në
konflikt. Me rëndësi qendrore duket se
është fakti,
që nevojat
(bazë)
të
palëve
në
konflikt të merren parasysh
në procesin e zgjidhjes.
Transformimi
i konfliktit
Johan Galtung
thekson, se do ishte naive të besosh, se
të gjitha
konfliktet mund të
zgjidhen në
mënyrë
të
kënaqshme.
Përkundrazi,
shumë prej konflikteve duhen
kaluar (transformuar) në
struktura, të cilat nuk
prodhojnë
dhunë
të
re,
por gjithsesi pa arritur kështu ende
në
zgjidhje:
"Mënyra
oksidentale e të menduarit na
bën
të
besojmë, se ka
një gjendje finale,
një stad
të fundit,
në
të cilin konflikti ose
është zgjidhur, ose prej tij
hiqet dorë duke e konsideruar si
të
pashpresë, i
gjatë dhe i
vazhdueshëm
përjetësisht. Zgjidhjen e konfliktit mund ta
përkufizojmë
si një formacion
të ri,
që (1)
është i
pranueshëm
për
të
gjithë
aktorët, dhe (2) mund
të mbartet prej
të gjithë
aktorëve.
Por konsiderata më naive
për
një
konflikt do të ishte
të besoje pas
kësaj, se konflikti
është zgjidhur, kur
elitat e palëve
në konflikt
kanë
rënë dakord duke e fuqizuar
këtë me
nënshkrimet e tyre
në
një
dokument (...). Jo
më kot
një dokument
të
tillë “diplomatik“ e quajmë shpesh
një “copë
shkarravinë“.
Si kështu? |
|
Normat e konfliktit sipas Gandhit
Përcakto
saktësisht
konfliktin!
 |
Qartëso
qëllimet
e tua! |
|
Përpiqu
të
kuptosh qëllimet e
kundërshtarit
tënd! |
|
Vëru theksin
qëllimeve
të
përbashkëta dhe
të dakorduara! |
|
Shpjego në
mënyrë objektive faktet,
që
janë vendimtare
për
konfliktin! |
Afroju konfliktit
në
mënyrë pozitive!
|
Jepi konfliktit
një theks pozitiv! |
|
Konsideroje
konfliktin si një rast
për
t'u takuar me
kundërshtarin! |
|
Konsideroje
konfliktitn si një
mundësi
për t'i
dhënë
shoqërisë
një
formë
tjetër! |
|
Konsideroje
konfliktin si një rast
për
të ndryshuar
vetveten! |
Zhvillimi
i konfliktit
|
Sillu pa dhunë
në
konflikt! |
|
Qëndro larg
veprimeve fyese ose dëmtuese! |
| Qëndro
larg fjalëve fyese ose
dëmtuese! |
| Qëndro
larg mendimeve fyese ose dëmtuese! |
| Mos
dëmto
pasurinë e
kundërshtarit! |
| Bëji
të mira edhe atij,
që
bën
të
këqija! |
|
Vepro në
mënyrë
të
orientuar/përcaktuar
qartë! |
|
Ji i gatshëm
të
sakrifikosh! |
|
Shmang ngritjen
e fronteve artificiale! |
|
Shmang ekseset e
panevojshme! |
Zgjidhje
e konflikteve
|
Sille konfliktin
drejt një
zgjidhjeje! |
|
Këmbëngul
në
gjërat
thelbësore jo
në ato
të
parëndësishmet! |
|
Konsideroje
vetveten si një njeri
të
gabueshëm! |
|
Tregoji një
pozicionim bujar kundërshtarit
tënd! |
|
Shndërrim por jo
detyrim! |
[nga:
Johan Galtung. Rruga është
qëllimi, Wuppertal 1987, F. 125-128, Auszüge]
Informacione të
holl | |
