Rregulla konflikti
Lart Histori figurash Skenari Rregulla konflikti Komunikimi Peer Mediation

 


 

Pedagogjia e Paqes

Thellim: Rregulla për konfliktet e së përditshmes

Të mësojmë si të grindemi - 7 Rregulla për nje grindje të suksesshme

Grindja nuk krijon distancë, por në shumë raste është pikërisht ajo, që mundëson afërsinë e vërtetë mbi bazën e besimit reciprok. Gjatë një grindjeje bëhen të dukshme anët e lëndueshme të një personi, prekshmëria dhe ndjenjat e tyre të thella. Dhe: gjatë një grindjeje bien maskat dhe atëherë jemi të vërtetë. Në këtë vërtetësi mund të rriten lidhjet. Kështu mund të nxiten mirëkuptimi dhe vlerësimi reciprok. Ndaj është e rëndësishme të mësojmë një formë konstruktive të zgjidhjes së një konflikti dhe të grindjes.

1. Tematizo menjëherë problemin
Nuk duhet pritur gjatë, nëse shohim se grumbullohen ndjenja jo pozitive. Tematizoni problemin mundësisht në rrethanat, që Jua ofrojnë këtë mundësi ose menjëherë pas kësaj. 

2. Fol në vetën e parë njëjës
Në raste konfliktesh sa më shumë të flas për ndjenjat dhe përjetimet e mia, aq më mirë do të më njohë dhe kuptojë kundërshtari im. Të thuash „unë“ në vend të „ti“ në një situatë grindjeje ka edhe një të mirë tjetër: unë duhet të them mendimin tim të vërtetë dhe të jem i qartë në lidhje me atë, që dua me të vërtetë. Në këtë mënyrë sinqeriteti im nxit edhe sinqeritetin e të tjerëve.

3. Mos ndërprit tjetrin
Unë e lë kundërshtarin tim të flasë deri në fund dhe e dëgjoj  me vëmendje pa e ndërprerë. Këtu vlerësoj në mënyrë të veçantë ndjenjat, nevojat, interesat që ai/ajo shpreh. Unë përpiqem të perceptoj interesat, nevojat dhe ndjenjat e tjetrit dhe t'i bëj ato temë bisede.

4. Foli dhe shiko direkt personin përkatës
Nëse unë dua të njoftoj në lidhje me diçka apo dua të them patjetër diçka atëherë i drejtohem personit përkatës në mënyrë të drejtpërdrejtë. Pra nuk i flas të gjithë grupit, nëse bëhet fjalë vetëm për një person.

5. Gjej një këndvështrim të përbashkët të problemit
Për çfarë bëhet fjalë në këtë grindje? Cilat janë arsyet sipas meje, po sipas partnerit tim në konflikt? A është e mundur të gjendet një perspektivë e përbashkët në  lidhje me këtë problem?

6. Qëndro në temë
Duhet qëndruar në atë problem, për të cilin kërkoj një zgjidhje. Gjithashtu nuk lejoj, që partneri im të kalojë sa në një temë në tjetrën. 

7. Shmang fajësimet dhe fyerjet
Qortimet reciproke nuk sjellin sqarim dhe zgjidhje të problemit, por vetëm sa ngurtësojnë frontet.

[aus: Walter Kern, Friedenserziehung heisst: Streiten lernen; in: Suchtpräventionsstelle der Stadt Zürich (Hg.), Leben hat viele Gesichter, Lausanne 1993]


Gjashtë shkallë për zgjidhjen e një problemi

1. Identifiko nevojat
“Për çfarë ke nevojë (ose çfarë është ajo, që ti do)?“

Çdo person, që merr pjesë në një konflikt, duhet t'i përgjigjet kësaj pyetjeje, pa i vënë fajin tjetrit ose pa e akuzuar atë.

2. Përkufizo problemin
"Si mendon, cili ështe problemi në këtë rast?”

E gjithë klasa mund të ndihmojë në gjetjen e një përgjigjeje, që merr parasysh nevojat e të dy personave, por që nuk fajëson askënd. Personat e prekur nga konflikti duhet të bien dakord me përkufizimin. 

3. Të gjejmë një numër të madh mundësish zgjidhjeje me anë të Brainstorming 
"Kush mund të përfytyrojë një mundësi, zgjidhjeje për këtë problem?"

Të gjithë nga klasa mund të përgjigjen me një propozim të mundshëm. Përgjigjet merren shënim pa komentuar, si dhe pa gjykuar apo vlerësuar. Qëllimi i këtij hapi është mbledhja e sa më shumë zgjidhjeve.

4. Vlerëso zgjidhjet
"A do të ishe ti i kënaqur me këtë zgjidhje?"

Çdo palë në konflikt lexon deri në fund listën me alternativa dhe thotë, se cilat zgjidhje do të ishin të pranueshme për të.

5. Vendos për zgjidhjen më të mirë
"A jeni dakord të dyja palët për këtë zgjidhje? A konsiderohet si i zgjidhur problemi me këtë?”

Duhet të jemi të sigurt, se të dyja palët do të bien dakord si dhe të njohim dhe vlerësojmë përpjekjet e tyre për zgjidhjen e konfliktit.

6. Verifiko, nëse zgjidhja funksionon
"Le të flasim sërish me njëri-tjetrin, për të qenë të sigurt, se problemi është zgjidhur vërtetë."

Duhet hartuar një plan për gjykimin dhe vlerësimin e zgjidhjes. Vlerësimi mund të zhvillohet nja dy minuta me vonë ose ditën tjetër ose javën e ardhshme, në varësi të llojit të konfliktit dhe moshës së personave pjesëmarrës.

[Sousan Fountain: Jeta në Një botë. Impulse për të mësuarit global. Braunschweig 1996, F. 156]
 

[Kreu i faqes]

 

Temat:  Të drejtat e njeriut  I  Modele  I  Demokracia  I  Partitë  I  Evropa  I  Globalizimi  I  Kombet e Bashkuara  I  Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e Paqes    II    Metodat