|
| |
Thellim: Rregullat e
komunikimit
Një tekst
të
hollësishëm mbi
temën "Komunikimi -
çelësi
për
zgjidhjen e konflikteve" do ta gjeni në kuadrin e
këtij kursi
bazë
në
pjesën "Zgjidhja e konfliktit". Atje
bëhet
fjalë
ndër
të tjera
për
rregullat e komunikimit në konflikt si dhe
për
rëndësinë e
gjuhës
trupore:
Komunikimi i ndershëm
dhe i hapur si dhe zgjidhja e konfliktit sipas Thomas Gordon
Thomas Gordon, një psikolog amerikan
i shkollës
humaniste, është
bërë i njohur
përmes konceptit
të komunikimit
të “konferencës
së familjeve”, “konferencës
së
mësuesve” dhe “konferencës
së
menaxherëve”.
Në
këtë model
bëhet
fjalë
për rregulla
të
përgjithshme
në
një zgjidhje konflikti dhe
në
një
komunikim të
ndershëm. Respekti reciprok dhe
mirëkuptimi i
ndjerë duhet
të
mundësojnë
një
përpunim konflikti pa
të
humbur. Qëllimi
është
të
mësosh, se si
mund të
përpiqesh
të
plotësosh nevojat e tua pa shkelur nevojat e
të
tjerëve,
në
mënyrë
që
kështu
të parandalosh frustrimin dhe
nënshtrimin,
 | të
hapesh
vetë
(nevojat, ndjenjat, dëshirat, efektet e sjelljes
së
të
tjerëve mbi
mua) në vend
që
të
analizosh apo të
vlerësosh
të
tjerët, |
 | ta dëgjosh tjetrin duke e
mirëkuptuar,
mbështetur si dhe duke u shprehur
qartë dhe pa
ekuivoke, |
 | të
zgjidhësh konfliktet
në
mënyrë kreative dhe duke i
lënë
të
gjithë
të
kënaqur, |
 | të zhvillosh
aftësi
këshilluese,
në
mënyrë
që
të orientosh
të
tjerët
për nga zgjidhja e
konfliktit.
|
Aspekte të
rëndësishme
në
një komunikim
të
ndershëm dhe
të
hapur:
 | të shprehemi
qartë
dhe në
mënyrë personale
në
thëniet
tona, |
 | të njohim dhe
të
shmangim mesazhet nënvlerësuese drejtuar
bashkëbiseduesit,
|
 | të
përshkruajmë dhe
jo të
gjykojmë sjelljen problematike /
shqetësimet,
|
 | të
dëgjojmë tjetrin
në
mënyrë aktive,
të njohim
rrugëmbylljet e komunikimit duke i
shndërruar ato
në
dëgjim aktiv,
|
 | Ndjenjat t'i
shprehim me fjalë dhe jo me vepra, |
 | të mos japim
asnjë
udhëzim
sjelljeje. |
Përveç
ushtrimit
të
këtyre rregullave
të komunikimit
bëhet
fjalë edhe
për njohjen e strategjive
të zgjidhjes
së
një konflikti. Strategji
të
një komunikimi
të
ndershëm
janë:
 | Biseda përballë-vënëse, |
 | Zgjidhja Secili-Fitues e një konflikiti, |
 | Biseda
sqaruese. |
Njëra nga
strategjitë,
që
ne
praktikojmë çdo
ditë
është biseda
përballë-vënëse. Këtu
bëhet
fjalë
shpesh ose
për
të realizuar
qëllimin
tënd - me pushtet dhe
në
dëm
të lidhjes personale -, ose
të mos e realizosh
këtë
qëllim dhe
të
ndihesh i pakënaqur, sepse situata e
padëshiruar nuk ndryshon. Me parimin
e komunikimit të
ndershëm dhe
të hapur ka edhe
një
rrugë
të
tretë ndikimi
te
të
tretët, pa
dëmtuar
lidhjen.
Një strategji
tjetër
është “Zgjidhja Secili-Fiton e një
konflikti”. Ajo është e
përshtatshme
për
çështje
komplekse, që shpesh
kanë
të
bëjnë me disa persona dhe tek
të cilat duhen
marrë
parasysh shumë nevoja.
Një proces i
rëndësishëm
këtu
është
shpërbërja e
procesit të zgjidhjes
në hapa
të
veçantë.
 | shpjegimi i nevojës, |
 | mbledhja e ideve të
zgjidhjes, |
 | vlerësimi i
propozimeve, |
 | vendimi, |
 | planifikimi dhe
zbatimi i kontrollit të
suksesit. |
|
Unë-mesazhet
Thëniet
në
vetën e
parë
njëjës
presupozojnë
të
marrësh
përgjegjësi
për
atë
që thuhet si dhe
të jesh konkret dhe i
drejtpërdrejtë.
Partneri (në
konflikt) nuk duhet fajësur (“Ti ...!”), por
efekti i veprimit të tij mbi mua
vetë
është
në
qendër
të
thënieve
të
mia. Të
flasësh
në
vetën e
parë
njëjës do
të
thotë
të
flasësh
rreth perceptimeve
personale,
dëshirave, nevojave dhe
interesave të
tua. Unë-mesazhet
trupëzojnë
një stil gjuhe, i cili
dhe pse merret vetëm
në
mënyrë
teknokratike, mund të
tingëllojë
lehtësisht i
pabesueshëm. Ai nuk duhet
të
përdoret si teknologji, por
duhet të shprehe ndjenja
të
vërteta.
Të shmangen
përgjithësimet. Jo
të themi:
 |
“Ne
të
gjithë e
dimë,
që ...” |
 |
“Po këtë e
thonë
të
gjithë...” |
 |
“Po ta
mendojmë
mirë ...” |
 |
“Gjithmonë
është e
njëjta
gjë ...” |
 |
“Ti je krejt ...” |
Por:
 |
“Unë
dëshiroj,
që ...” |
 |
“Unë
shqetësohem,
që ...” |
 |
“Kjo tek unë
sjell ...” |
 |
“Nuk jam i
sigurt, nëse e kuptove si duhet ...” |
Të
bëhen
të
qarta efektet e sjelljes në ndjenjat e tua:
 |
“Kur ju
thoni/bëni
kështu..., kjo shkakton te
unë ... /
unë
ndihem... sepse ...”
|
|
|
Rruga e tretë
për
të
zgjidhur konfliktet ka të
b |