"(...) Në edukimin e paqes duhet kuptuar  gjithashtu, se sa të pakta janë mundësitë e ndikimit dhe se sa të shumëllojshme dhe të fuqishme janë ndikimet, që u kundërvihen qëllimeve të tij. Kështu në Pedagogjinë e Paqes dihet, që njerëzit zakonisht nuk formohen vetëm nga sjellja qëllimisht edukuese e prindërve, mësuesve apo edukuesve, por edhe përmes përvojave të tyre të përditshme, përmes mënyrës se si organizohet bashkëjetesa shoqërore dhe se çfarë raporti ndërtohet me problemet.

Në këtë kontekst është e rëndësishme, që të perceptohen kufijtë, që i vihen edukimit të paqes dhe që ato të mbahen parasysh në të vepruar, me qëllim që të mund të shmangen shpresa dhe iluzione të gabuara. Raporti aktual mes politikës dhe shoqërisë nga njëra anë dhe ekstremizmit të djathtë (adoleshent) nga ana tjetër bën të qartë, se sa shumë tkurren kufijtë e paqes edhe atëherë kur një pjesë e madhe e shoqërisë dënon ekstremizmin e djathtë. 

Sepse edukimi i paqes nuk mund të zgjidhë as problemet sociale bazë si p.sh. resurset materiale, që ekzistojnë në raport pamjaftueshmërie ose janë shpërndarë në mënyrë të padrejtë dhe as të kompensojë lënien pas dore të edukimit të të rinjve. Masat paqe-edukuese kundër ekstremizmit të djathtë rëndohen kur personat përgjegjës në të gjitha palët nuk janë në gjendje ose nuk duan të jenë në gjendje, që klimës shoqërore t'i japin një formë më miqësore për të huajt dhe refugjatët.

Edukimi i paqes minohet, nëse - duke kërkuar zgjidhje të shpejta - shuma milionëshe u akordohen projekteve, që  janë të dyshimtë për nga pikëpamja pedagogjike. Të gjitha opinionet mbi një bashkëjetesë paqësore të njerëzve mbeten letra pa vlerë, nëse fondet për fushata informimi shkurtohen, financimet për projekte filmash kritikë anullohen ose nëse kursehet në kualifikimin e mësuesve dhe edukuesve.

Edukimi i paqes ka nevojë për kuadër të përgjithshëm politik më të favorshëm, që të mbështesë institucionalizimin e tij dhe të garantojë një punë sistematike dhe të vazhdueshme. Vetëm atëherë edukimi i paqes do të ketë mundësinë të shpalosë efektin e vet në mënyrë gjithëpërfshirëse. Kjo, për fat të keq, nuk ka ndodhur kurrë as në një vend me standart të lartë jetese sikurse është Gjermania. Kështu, për edukimin e paqes shpesh nuk mbetet gjë tjetër, veçse të vërë theksin në situata kërcënuese, në mënyrë që ato të mos harrohen apo ndrydhen, apo të denoncojë përgjegjësit, të paraqesë kundërpropozime dhe të punojë gradualisht për të arritur ndryshimin e madh ."

[Günther Gugel / Uli Jäger: Nuk është e thënë të jetë dhunë. Hyrje në të menduarit dhe vepruarit sipas Pedagogjisë së Paqes. Bot. i 3-të, Tübingen 1997]

[Kreu i faqes]