Civilizimi i konfliktit

"Konfliktet janë një moment  i gjithëpranishëm i çdo rendi shoqëror. Nëse ato zhvillohen në mënyrë të dhunshme, dhe nëse lejohet që ato të shfaqin tërë potencialin e tyre shkatërrimtar, ato mund të çojnë në destabilizim të rendit të një shoqërie, derisa edhe ta vënë në diskutim atë. Nga ana tjetër: trajtimi me sukses i një konflikti mund të çlirojë efekte pozitive të të mësuarit - të themi p.sh. përvetësimin e procedurave dhe rregullave, zbatimi i të cilave kontribuon në atë, që konflikti të mbahet nën pragun e shpërthimit të dhunshmërisë aktuale, ta kanalizojnë atë në mënyrë që të mundësohet zgjidhja e tij pa dhunë. Pra, ne nuk jemi të interesuar për shtypjen apo shfuqizimin në vetvete të konflikteve: një kërkesë e tillë do të përcaktohej si utopike në kuptimin negativ të fjalës. Interesi ynë ka të bëjë më tepër me zmbrapsjen dhe

Me civilizim nënkuptohet fillimisht procesi në rritje i frenimit të emocioneve të njeriut përmes njeriut në shoqëri. Këtë proces e konceptojmë si një racionalizim dhe intelektualizim progresiv të ekzistencës, si rrugën nga një debat impulsivo-naiv me mjedisin tonë të natyrshëm dhe shoqëror në një debat të kontrolluar dhe të reflektuar mirë. 

Kontrolli i afekteve dhe vetëimponimi çojnë në një siguri më të madhe; njeriu, i cili zotëron vetveten dhe vendos një rend të vetin, rrit autonominë e tij përkundrejt natyrës së tij instinktive, i kontrollon vetë emocionet e tij dhe nuk është e nevojshme të kufizohet dhunshëm nga jashtë.  (...)

Sa më universale të jenë rivalitetet për pushtet aq më pak shanse kanë ndërvarësitë, të sheshojnë konflikte; sa më të theksuara të jenë ndërvarësitë aq më i madh është probabiliteti, që rivalitetet për pushtet të zhvendosen në plan të dytë dhe që konfliktet e pashmangshme të interesave të drejtohen në shina paqësore. Shndërrimi i rivaliteteve për pushtet, potencialisht të dhunshme dhe para së gjithash luftarake, në një rregullim normativ paqësor konfliktesh është edhe përmbajtja e civilizimit. Pra, në procesin e civilizimit bëhet fjalë për transformimin e konflikteve. Këtu pushteti nuk eliminohet por kufizohet. Ai rrethohet me gardhin e rregullimit me ligj të konfrontimeve të ndryshme. 

Një proces i tillë civilizimi i rivaliteteve për pushtet, pra edhe i politikës, është zhvilluar fillimisht në një nivel nën sistemin ndërkombëtar, në shtetin klasik territorial perëndimor. Në këtë proces ndodhi një monopolizim gradual i pushtetit dhe u krijua një shoqëri dhe ekonomi me punë dhe detyra të ndara. Zhvillimi i një monopoli legjitim shtetëror dhune çoi në çprivatizimin e dhunës; një rrjet i gjerë marrëdhëniesh në kushtet e konkurrencës e bënin të domosdoshëm të vepruarit ekonomik racional dhe të orientuar qartë. Të dyja këto zbusnin sjelljet praktike. Përveç kësaj monopolizimi i pushtetit politik dhe atij ekonomik provokoi me kalimin e kohës kërkesën për pjesëmarrje demokratike të shtresave të gjera të popullsisë. Kështu në konflikte shekullore politiko-shoqërore filloi të zhvillohej një shtet ligjor demokratik. Këtu konfliktet rregullohen me ligj në mënyrë institucionale.

Në mënyrë të përmbledhur mund të themi, se procesi i civilizimit kontribuon në kapërcimin e dhunës kolektive. Ai është rezultati i shndërrimeve afatgjata të strukturës politike dhe kushteve socio-ekonomike të ekzistencës së shoqërisë dhe individit. Në rrjedhën e këtij procesi bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm ai shndërrim kulturor, që çon në delegjitimimin e dhunës ose, të paktën, në kufizimin e llojit dhe numrit të atyre rasteve ku dhuna shihet ende si legjitime. 

Në kuadrin e marrëdhënieve ndërkombëtare, efekti i një procesi civilizimi t