Ernst-Otto Czempiel në tekstin e mëposhtëm kritikon kërkimin shkencor të paqes dhe konfliktit, i cili sipas mendimit të tij lë pas dore kërkimin e strategjive paqe-vendosëse:

"Ky deficit bën, që të dallohet kërkimi shkencor aktual mbi paqen nga shkenca e paqes në të kaluarën, veçanërisht nga ajo e shek. të 19-të. Ajo nuk orientohej për nga zgjidhja e problemeve konkrete - këtë e shmangte shprehimisht -, por merrej në mënyrë sistematike dhe inovative me zhvillimin e strategjive paqe-vendosëse. Kontributi i saj i madh ishte zhvilllimi i konceptit të Organizatës Ndërkombtare, i cili (koncepti) megjithë dobësitë e veta, pas vitit 1945 provoi se ishte i shkëlqyer. 

Merita e vërtetë e këtij koncepti qëndron në faktin, që ai nuk synon shmangien e luftës por instrumentalizimin e paqes. Sado që ta theksojme rëndësinë e këtij dallimi prapë nuk do të ishte e mjaftueshme. Paqja nuk barazvendoset me shmangien e luftës, dhe kjo jo për shkak të ndryshimit tashme të njohur (por të parëndësishëm) mes paqes së ashtuquajtur pozitive dhe negative. Ai, që dëshiron të zëvendësojë luftën me paqen, duhet të analizojë shkencërisht këtë të fundit dhe jo pengimin e luftës. 

Duhen konceptuar dhe ushtruar mënyra të zgjidhjes së një konflikti, të cilat nuk mbartin aspak dhunë ose tregojnë vetëm një nivel të ulët dhune. Ky është një program pozitiv, i cili përmban detyra konkrete dhe të pavarura të kërkimit shkencor dhe nuk është identik me kërkimin shkencor të shkaqeve të luftës, te i cili ishte perqendruar deri tani në mënyrë të shumëfishtë interesi shkencor. Kjo pyetje në lidhje me paqen zor se është tematizuar deri më sot. Zgjerimi i kërkimit shkencor të paqes në botën perëndimore nuk ka sjellë asnjë ndryshim në lidhje me këtë. Në kundërshtim me traditën letrare, para së gjithash atë të shek. të 19-të, nuk konstatohet, që pas vitit 1945 dikush të jetë marrë seriozisht dhe me rezultat në mënyrë shkencore me paqen dhe me strategjitë, që i përkasin asaj.  (...)

Pra, paqja nuk realizohet, sepse asnjeri nuk merret me mënyrat e realizimit të saj. Nuk mjafton të kritikojmë sistemin e paralajmërimit, duhen gjetur sisteme të tjera, që të mund ta zëvendësojnë atë. Nuk mjafton të flasim rreth një rendi evropian të paqes, por duhet që kjo fjalë të përkthehet në gjendjet e imagjinueshme dhe të mundshme të sistemit evropian. Nuk duhet vetëm të ankohemi për mangësi në kontrollin e armatimit, por ato duhen eliminuar në mënyrë konceptuale. Me një fjalë: shkenca shoqërore më në fund duhet të merret me paqen, ta analizojë atë, të përshkruajë dhe projektojë strategjitë e saj. Fakti, që paqja deri më sot nuk ka ecur përpara, mundet, pra, që si arsye të ketë nënvlerësimin e saj në kompleksitet. (...)

Të prodhosh paqe është detyra politike më e vështirë, që mund të ekzistojë; kjo është një detyrë, që mund të zgjidhet, atëherë kur të jemi të përgatitur edhe për vështirësitë."

[nga: Ernst-Otto Czempiel: Strategji paqeje, shndërrimi i sistemit përmes organizatave ndërkombtare, demokratizimi dhe ekonomia, Paderborn 1986, F. 16-19]

[Kreu i faqes]