D@dalos - Pedagogjia e Paqes: Kursi baze 2

Pedagogjia e Paqes

Një përkufizim tipik për luftën, ashtu si përdoret në shkencat politike, është si më poshtë:

"Në rastin e luftës bëhet fjalë për një konflikt masiv të armatosur, i cili dëshmon tiparet e mëposhtme:

	Në beteja marrin pjesë dy ose më shumë forca të armatosura, ku të paktën në njërin prej rasteve bëhet fjalë për nje ushtri të rregullt ose trupa të tjerë ushtarake qeveritare.
	Të dy pjesëmarrësit procedojnë në një formë të orientuar për nga qendra dhe të organizuar, edhe atëherë kur kjo nuk është më tepër se një mbrojtje e armatosur e organizuar ose sulm i papritur i planifikuar (operacionet guerilase, luftë partizanësh).
	Kundërvënia e armatosur nuk përbëhet nga përplasje sporadike dhe spontane. Të dyja palët ecin në mënyrë sistematike."

[nga: Istvan Kende, Luftrat pas 1945. Një analizë empirike Frankfurt/Main 1982]

Bërja e një liste me kushtet e këtij përkufizimi, ekzistenca e të cilave është kusht për të folur më pas për luftë, tregon se ndarja e luftës nga konfliktet e tjera të armatosura është e vështirë. Nëse marrim për bazë këtë ide në lidhje me luftën, atëherë bilanci i luftrave që prej fundit të Luftës së Dytë Botërore rezulton të jetë shokues:

Disa shifra në lidhje me luftrat që prej vitit 1945:

	Që prej vitit 1945 bota ka qenë vetëm 26 ditë pa luftë.
	Frekuenca e luftrave rritet gjithnjë e më shumë: 1945: 3 Luftra, 1955: 15 Luftra, 1975: 21 Luftra, 1985: 33 Luftra, 1995: 43 Luftra.
	Kohëzgjatja e luftrave është në rritje: 41 Luftra shtrihen në më shumë se 10 vjet, 26 Luftra në më shumë se 5 vjet.
	Numri i të vdekurve dhe masa e shkatërrimit është në rritje. Përveç kësaj viktima të luftës janë gjithnjë e më tepër civilët: Përqindja e popullsisë civile në viktimat e luftës është rritur nga rreth 50% deri në fund të viteve '70 në 75% në vitet '80 dhe pothuaj 90% në vitet '90. Që prej vitit 1945 luftrat kanë vrarë gjithsej rreth 25-35 milionë njerëz.
	Mes vitit 1945 dhe 1992 kanë përfunduar 124 luftra, prej të cilave 28 me fitoren dhe 36 me humbjen e sulmuesit, 7 me ndërprerjen e betejave, 16 me bashkimin e palëve në luftë pa ndërmjetës, 37 me ndërmjetësimin e të tretëve.

[Shifrat marrë nga: Istvan Kende, Luftrat pas 1945. Një analizë empirike, Frankfurt/Main 1982]

Nga këto shifra bëhet e qartë, që epoka e luftrave "klasike", pra ndërshtetërore, tashmë ka mbaruar. Duke u nisur edhe nga atentatet terroriste në New York dhe Washington më 11. Shtator 2001 është vënë në lëvizje një diskutim i ri mbi konceptin e paqes dhe mbi përshtatjen e të drejtës ndërkombëtare kësaj situate të re. Gjithnjë e më shpesh po flitet për "luftra të reja":

"Luftrat e 'reja', në të cilat veprojnë lordët e luftës dhe bandat terroriste nuk janë dhe aq të reja. Pushteti luftarak i 'privatizuar' ka ekzistuar që përpara epokës së shteteve, madje në një masë të madhe. (...) Prej luftrave të zhvilluara pas vitit 1945 në mbarë botën, luftra ndërshtetërore në kuptimin e mirëfilltë të fjalës kanë qenë gjithë gjithë një e treta. Në pjesën tjetër, dy të tretat, bëhet fjalë për luftra brendashoqërore dhe transnacionale, në të cilat luftonin kundër njëri-tjetrit policitë ushtarake lokale, grupe guerrilase të rekrutuar në nivel ndërkombëtar, rrjete terrorizmi aktive në të gjithë botën si dhe lordët rajonalë të luftës. Për faktin, që monopolistët e vërtetë dhe legjitimë të luftës janë shtetet, sikurse ndodhte në Evropën e shek. 17-të deri në atë të shek. të 20-të, as që mund të bëhet fjalë. Lufta është çliruar tashmë nga zinxhirët e sistemit shtetëror, zinxhirë, që iu vunë në kontekstin e së drejtës ndërkombëtare me Traktatin e Paqes së Westfalisë, pra është çshtetëruar, për të mos thënë privatizuar. Shteti, monopolisti i dikurshëm i luftës, konkurron tashmë me aktorë parashtetërore dhe privatë, me lordët e luftës, me mercenarë dhe grupe terroriste në lidhje rrjetesh, të cilët luftojnë kundër njëri-tjetrit, por edhe kundër shteteve."

[nga: Herfried Münkler, Fundi i luftës "klasike" . Lordët e luftës, rrjetet terroriste dhe e ardhmja e pushtetit të luftës; në: Neue Zürcher Zeitung, të datës 14.09.2002, F. 73]

Impulse të tjera për t'u marrë me konceptin e luftës:

	Etologjia: Çfarë thonë kërkuesit shkencorë për sjelljen mbi luftën?
	Shkaqet e luftës: Kërkimi shkencor i shkaqeve të luftës është pjesa qendrore e punës së kërkimit shkencor të paqes dhe konfliktit

Asnjë paqe nuk është aq e padrejtë, sa të mos preferohej edhe përpara luftës në dukje më të drejtë – Erasmus von Rotterdam

[Autor: Ragnar Müller]

[Kreu i faqes]

Temat: Të drejtat e njeriut I Modele I Demokracia  I Partitë I Evropa I Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e Paqes    II    Metodat



Kjo ofertë online mbi edukimin politik është zhvilluar nga agora-wissen, Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave të reja dhe edukimit politik (GbR). Në rast pyetjesh ose vërejtjesh drejtohuni Ju lutemi te ne.