Fragmenti i tekstit të mëposhtëm nga Michael Zürn prezanton me Hekzagonin civilizues një element thelbësor të teorisë së shkencëtarit të rëndësishëm të paqes Dieter Senghaas. Aspekti i civilizimit luan një rol qendror edhe në kontinuum-in luftë-paqe, i cili ka gjetur  herë pas here përdorim në kuadrin e këtij kursi bazë:

Çfarë do të thotë civilizim ekzaktësisht? Senghaas u përpoq të gjente një përgjigje në lidhje me këtë. Teoria e tij e paqes, sipas së cilës paqja është një projekt civilizimi, përmblidhet në fragmentin e mëposhtëm:

"Në këtë mënyrë konfigurative te të menduarit bashkohen në një qeverisja e suksesshme, në kuptimin e arritjes apo përafrimit me vlerat bazë të njohura nga shoqëria, dhe bashkëjetesa paqësore e njerëzve. Qëllimet e qeverisjes janë në të njëjtën kohë kushte të paqes. Në teorinë e paqes të Senghaas objektivat e shtetit dhe qëllimet e qeverisjes bashkohen nëpërmjet  „hekzagonit civilizues“, i cili nga brenda shënon një rend të mirë, ndërsa nga jashtë tregohet të jetë i aftë për paqe. (...)

Sistemi i mungesës së organizuar të dhunes mund të kapërcehet vetëm në kuadrin e një projekti civilizimi. Këtu, nëpërmjet një konsiderimi të atyre kushteve, që në shoqëritë moderne industriale të tipit perëndimor mundësojnë paqen e brendshme, dalin edhe dimensionet vendimtare të projektit të civilizimit paqe. Qëllimi (...) i zhvillimit të një koncepti të gjerë të paqes pa rënë në grackat e koncepteve dhe mendimeve, të mbartura në binomin konceptual të  „paqes negative“ (= mungesë lufte) dhe të „paqes pozitive“ (= mungesë e dhunës së strukturuar) në teorinë e Senghaas të çon te Hekzagoni i civilizuar. Parë nga kjo perspektivë, themi se paqja zotëron, atëherë, kur ekziston një konstelacion kushtesh, që mbështeten reciprokisht (...).

Gjashtë këndet e një hekzagoni të tillë civilizues mund të përshkruhen si më poshtë:

1) Të një rëndësie themelore për projektin e civilizimit janë deprivatizimi i pushtetit dhe krijimi i një monopoli legjitim pushteti. Pa  „çarmatosjen e qytetareve"  (...) nuk mund të këtë paqe të qëndrueshme.

2) Kontrolli i monopolit të pushtetit dhe krijimi i shtetit ligjor  janë gjithashtu kusht, që monopoli i pushtetit publik të mos keqpërdoret në mënyrë despotike. 

3) Përmes ndërvarësive në rritje dhe deprivatizimit të pushtetit krijohet një kontroll gjithnjë e më i madh i afekteve në raportet reciproke, kontroll ky që nga  Norbert Elias është përshkruar në mënyrë mbresëlënëse si  „proces civilizimi“. Për pasojë kjo mund të çojë edhe në  „hapësira sentimentale“ , që i kalojnë kufijtë lokale duke përfunduar kështu në një „identitet kombëtar".

4) Me këtë është hedhur edhe baza për pjesëmarrje demokratike në vendimmarrjen publike.

5) Një element tjetër është drejtësia sociale. Pasurimi material i shtetit të së drejtës është një parakusht për ekzistencën e sistemeve të tilla (të shtetit të së drejtës) për pasojë, pra, një parakusht edhe për paqen e brendshme.

6) Dhe në mbyllje kultura konstruktive e konfliktit, gatishmëria për një përballje produktive me konfliktet dhe aftësia për të menaxhuar konfliktet orientuar për nga kompromisi, përbën këndin e fundit të hekzagonit.

Kështu, paqja si projekt civilizimi shndërrohet në një përpjekje për të arritur një rend legjitim dhe të drejtë. Në këtë kuptim një civilizim i suksesshëm dhe paqja janë "realitete identike". Një paqe e kuptuar në këtë mënyrë nuk është një gjendje e natyrshme. „Ajo pra duhet krijuar.“ Ose e formuluar ndryshe : „Nëse njerëzit duan paqe në kuptimin e civilizimit të politikës (...), atëherë kjo paqe duhet përgatitur: Si vis pacem, para pacem.“"

[nga: Michael Zürn: Të mësojmë nga shteti kombtar, Hekzagoni zivilizues në politikën e brendshme ndërkombëtare, në: Ulrich Menzel (bot.): Nga paqja e përjetshme dhe mirëqenia e kombeve, Frankfurt am Main 2000, F. 21-25]

[Kreu i faqes]