Këshilli i Evropës si institucion dhe Konventa e të Drejtave të Njeriut janë jo vetëm objekte të rëndësishme të edukimit të demokracisë, por e rëndësishme është gjithashtu edhe që të shpërndahen informacione në lidhje me efektin praktik të tyre dhe me aksesin në informacione të rëndësishme. Këtu mund të përmendet p.sh., se cilat janë hapat, që mund dhe duhet të merren për të ngritur një padi pranë Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut në Strasburg.

Në pamje të parë kjo mund të ketë një efekt disi shokues te një qytetar i thjeshtë dhe të duket tejet e komplikuar, por të jeni të sigurt: çdo vit mijëra njerëz ecin në këtë rrugë dhe fitojnë drejtësi, dhe shteti i tyre përmes një vendimi të Gjykatës dënohet p.sh. me dëmshpërblim!

Mosbesimi ndaj Drejtësisë dhe sistemit gjyqësor në Evropën Juglindore është shumë i përhapur dhe ka rrënjë të thella, për këtë jam e sigurt. Kjo është vërtet diçka logjike dhe e kuptueshme nëse kemi parasysh përvojat shumë negative me gjykatësit partiakë dhe korrupsionin. E megjithatë unë do të doja t'Ju inkurajoja Ju si multiplikatorë, të trajtoni temën e të drejtave të njeriut dhe mundësinë, deri më tani unike, për t'iu drejtuar një gjykate ndërkombëtare!

Kjo rubrikë informative do t'Ju mbështesë të informoheni rreth gjërave më kryesore dhe të gjeni në internet informacionet më të rëndësishme të disponueshme në gjuhën Tuaj.

Do të ishte për mua një kënaqësi shumë e madhe, nëse Ju do të më jepni një feedback rreth mënyrës se si perceptohet kjo temë gjatë trajtimit në shkollën, universitetin apo organizatën Tuaj.

Për sot mbetem me urimet e mia më të mira dhe përshëndetje të përzemërta


E Juaja Ingrid Halbritter

Përmbajtja

Ne Ju prezantojmë: Këshilli i Evropës (II): Fusha e veprimtarisë Të Drejtat e Njeriut
Këshilli i Evropës është organizata ndërshtetërore më e vjetër dhe më e madhe në Evropë. Në këtë kapitull do të prezantohet në një mënyrë disi më të hollësishmë fusha e detyrave të të drejtave të njeriut.

Për shembull … Konventa Evropiane për të drejtat e njeriut dhe Gjykata Evropiane për të drejtat e njeriut
Në Bullgari vdes një rom në burg. E drejta e tij për jetën ishte cënuar: një çështje për Gjykatën për të Drejtat e Njeriut në Këshillin e Evropës!
Çfarë të drejtash kanë 800 milionë evropianë? Ku dhe në ç'mënyrë mund të kërkohen ato?
Në këtë kapitull do të merrni informacionet më të nevojshme në lidhje me një instrument juridik ndërkombëtar, deri tani unik në llojin e vet, i cili ndodhet në dispozicionin e të gjithëve ne!

Në Web: Të drejtat e njeriut në internet: një përzgjedhje
Ku mund të gjeni çfarë në faqen e internetit të Këshillit të Evopës në gjuhën Tuaj?
Një guidë e vogël me linke të shumta të drejtpërdrejta për te burimet informative më të rëndësishme mbi temën e të drejtave të njeriut, Konventën Evropiane të të Drejtave të Njeriut dhe Gjykaën për të Drejtat e Njeriut

Impressum

_________________________________________________

Ne Ju prezantojmë:

Këshilli i Evropës (II): Të drejtat e njeriut
Ingrid Halbritter

Çdo njeri ka të drejta, që nuk janë të lidhura në kushte të tjera perveç se me të qenët e tij si njeri. Pra, nuk ka rëndësi se çfarë gjinie, ngjyrë lëkure apo besimi fetar ka ky njeri.

Këto janë të Drejtat e Njeriut sikurse janë përcaktuar edhe në Deklaraten e Përgjithshme për të Drejtat e Njeriut 1948 miratuar nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara. Këshilli i Evropës u është referuar pikërisht këtyre të Drejtave të Njeriut kur miratoi Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Sikurse mund ta shihni në fragmentin e mëposhtëm shkëputur nga statuti tema e të Drejtave të Njeriut është një temë qendrore në veprimtarinë e Këshillit të Evropës.

Në statutin e Këshillit të Evropës të vitit 1949 thuhet:

Këshilli i Evropës ka detyrën e realizimit të një lidhjeje më të ngushtë mes anëtarëve të tij, me qëllim që të mbrojë dhe nxisë më tej idealet dhe parimet, që janë pronë e përbashkët e tyre, si dhe për të favorizuar progresin e tyre ekonomik dhe social.

Ky objektiv synohet të realizohet me ndihmën e organeve të Këshillit, përmes shqyrtimit të çështjeve me interes të përbashkët, përmes lidhjes së marrëveshjeve dhe veprimeve të njëjta në fushat e ekonomisë, jetës sociale, kulturës, shkencës, drejtësisë dhe administratës si dhe përmes mbrojtjes dhe zhvillimit të mëtejshëm të të drejtave të njeriut dhe lirive të tij themelore.

Përveç të drejtave të njeriut dhe lirive të tij themelore – sikurse janë p.sh. e drejta për jetën dhe e drejta për liri dhe siguri – ka edhe të drejta specifike për grupe  njerëzish në nevojë të veçantë për t’u mbrojtur (si p.sh. minoritetet, gratë, fëmijët dhe të burgosurit) dhe fusha veçanërisht të rëndësishme të jetës (si p.sh. edukimi, shëndeti).

Në fushën më të madhe të veprimtarisë së tij – të drejtat e njeriut – nga katër gjithsej, Këshilli i Evropës merret pra së pari me të drejtat e përgjithshme dhe universale të njeriut. Pikërisht për këtë instrumentat kryesorë janë Konventa Evropiane mbi të Drejtat e Njeriut dhe Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Së dyti, ai trajton edhe këto grupe  njerëzish në nevojë të veçantë për mbrojtje dhe fushat e sipërpërmendura të jetës. Më poshtë do të përmendja disa shembuj për të treguar se si angazhohet Këshilli i Evropës në kuadër të misionit të tij për të ruajtur dhe mbështetur më tej të Drejtat e Njeriut:

Karta Sociale Evropiane (1961) garanton të drejta krejt specifike të njeriut, siç janë e drejta sociale dhe ajo ekonomike. Këtu bëhet fjalë p.sh. për të drejtën për të patur një banesë, për përkujdesje mjekësore si dhe e drejta për të frekuentuar shkollën,ndalimi i punës së fëmijëve, e drejta për bashkim familjar dhe shumë e shumë të tjera. Këtë Kartë e kanë nënshkruar dhe ratifikuar pothuaj të gjitha shtetet anëtare. Këshilli i Evropës monitoron respektimin e Kartës përmes raporteve, që shtetet anëtare duhet të shkruajnë dhe dorëzojnë. Ankesa mund të dorëzohen gjithashtu edhe nëpërmjet Organizatave të lejuara Joqeveritare, ankesa këto që do të shqyrtohen nga Komitetit për të Drejtat Sociale e më pas jepet edhe reagimi përkatës.

Komiteti për mbrojtjen nga torturat viziton burgje në shtetet anëtare dhe publikon raporte në lidhje me mënyrën se si trajtohen të burgosurit.

Një sekretari e veçantë  merret me monitorimin e Konventës për mbrojtjen e minoriteteve. Në këtë konventë kanë hyrë tashmë 35 shtete. Ajo përmban për shembull ndalimin e diskriminimit, të drejtën për tu arsimuar në gjuhën tënde, aksesin në media e shumë të tjera. Shtetet anëtare duhet të shkruajnë raporte, rreth të cilave Këshilli i Evropës bën komentet e veta dhe diskuton më pas me qeveritë gjatë vizitave në vendet përkatëse se si mund të përmirësohet mbrojtja e minoriteteve.

Sekretaria, që merret me temën e barazisë mes burrave dhe grave, kujdeset për një akses të barabartë të grave në vendimet politike, si dhe trajton problemet e dhunës kundër grave dhe atë të trafikimit. Ajo bën publikime të ndryshme, mbështet realizimin e rekomandimeve të Komitetit të Ministrave dhe organizon seminare dhe konferenca.

Komisioni Evropian kundër racizmit dhe intolerancës përbëhet nga expertë të shteteve anëtare të Këshillit të Evropës – një për secilin –dhe ka një sekretari të vogël. Për secilin vend bëhen analizat përkatëse për të identifikuar problemet dhe më pas parashtrohen sugjerimet për të ndihmuar dhe zgjidhur këto probleme. Perveç kësaj në lidhje me tema të veçanta, si p.sh. racizmi,  dhe intoleranca kundrejt romëve u jepen qeverive rekomandime politike dhe shembuj të mirë praktikë.

Trafikimi i qenieve njerëzore është një shkelje e pastër e të drejtave të njeriut. Ndaj enkas për këtë fushë është ngritur një sekretari më vete. Ka tre rekomandime politike të Komitetit të Ministrave dhe të Asamblesë Parlamentare, që hedhin dritë mbi këtë fenomen nga perspektiva të ndryshme (ajo juridike, mundësitë e parandalimit, trajtimi i viktimave etj.) Për grupe të ndryshme adresatësh (p.sh. OJQ, policia) organizohen kurse trainimi, konferenca dhe fushata informative me qëllim mprehjen e vetëdijes publike për këto probleme globale.

Programi Policia dhe të Drejtat e Njeriut synon arsimimin  e punonjësve të policisë në shtetet anëtare, me qëllim që këta të respektojnë standardet e të drejtave të njeriut gjatë ushtrimit të profesionit të tyre.

[shko te përmbajtja]
_________________________________________________

Për shembull ...

Konventa Evropiane mbi të Drejtat e Njeriut dhe Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut

Rasti i një hajduti bullgar viçash

Në shtator 1994 një rom 49-vjeçar vodhi në komunën Pleven në Bullgari nëntë viça dhe u arrestua menjëherë. Dymbëdhjetë orë më vonë ai vdiq në zyrat e policisë për shkak të një hemoragjie të rëndë të brendshme. Bashkëshortja e tij, e cila kishte patur me të tre fëmijë dhe kishte dymbëdhjetë vjet që jetonin bashkë, u përpoq me vite të tëra të hidhte dritë mbi ngjarjen, pasi ajo ishte e bindur se i shoqi kishte vdekur si pasojë e keqtrajtimeve dhe goditjeve të shkaktuara nga policët.

Duke qenë se përpjekjet e saj pranë autoriteteve bullgare nuk patën rezultat, ajo iu drejtua në fund Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe ngriti padi për shkeljen e nenit 2 (e drejta për jetën), nenit 6 (e drejta për një proces të ndershëm brenda një periudhe të caktuar), nenit 13 (e drejta për një ankimim efektiv) dhe nenit 14 (ndalimi i diskriminimit).

Gjykata Evropiane i dha asaj të drejtë në të gjitha pikat e kërkesë-padisë dhe e dënoi shtetin e Bullgarisë me pagimin e një dëmshpërblimi në vlerën e 100.000 frangave franceze, apo  8.000 levave bullgare si dhe marrjen përsipër të shpenzimeve të krijuara.

Të drejtat tona në Konventën Evropiane mbi të drejtat e njeriut

Në këtë shembull mbresëlënës mund të vërejmë disa aspekte: të drejtat themelore, të cilat fillimisht tingëllojnë si diçka shumë abstrakte, bëhen tepër praktike, kur i zbatojmë në situata konkrete. Neni 2 quhet: e drejta për jetën. Në rastin e hajdutit të viçave punonjësit e policisë, pra përfaqësuesit e shtetit të Bullgarisë, e kanë goditur këtë njeri derisa i kanë shkaktuar vdekjen. Përveç kësaj, ata nuk u kujdesën, që t'i jepnin ndihmën mjekësore për plagosjet e shkaktuara – çka ndoshta do të mund t'i kishte shpëtuar jetën. Veç kësaj është e qartë, që arsyeja pse hajduti i viçave u trajtua në një mënyrë të tillë ishte përkatësia e tij ndaj grupit të popullsisë rome. Pra kemi të bëjmë me një shkelje të nenit 14, i cili ndalon diskriminimin e njerëzve për shkak të ngjyrës së lëkurës, racës, besimit fetar etj.

Së dyti, te ky shembull – që është një rast, i cili ka ngjarë vërtetë – shohim që te kjo Gjykatë kanë akses jo vetëm njerëz me nivel të lartë arsimimi apo të pasur, por edhe të gjithë ata që, kanë dijeni dhe nuk kanë druajtje t'i hynë kësaj rruge! Kështu pra bëhet e qartë se sa e rëndësishme është të njohësh dhe të dish, se si mund të drejtosh një ankesë tënden pranë Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Së treti, kuptojmë, që kjo gjykatë trajton të gjitha rastet me të njëjtin seriozitet, pavarësisht nëse bëhet fjalë pë një viktimë të pafajshme apo – sikundër në këtë rast – për një punëtor ditor dhe hajdut të dehur (shih protokollin).  Të drejtat e njerëzve janë të pandashme dhe i takojnë gjithësecilit!

Por cila është struktura e Konventës Evropiane mbi të Drejtat e Njeriut?

Neni 1 i Konventës mbi të Drejtat e Njeriut quhet: Detyrimi për respektimin e të drejtave të njeriut. Palët kontraktuese – pra, të gjitha shtetet anëtare të Këshillit të Evropës, që e kanë nënshkruar dhe ratifikuar këtë konventë – u garantojnë të gjithë qytetarëve të shtetit të tyre të drejtat dhe liritë e mëposhtme.

Disa shembuj nga gjithsej 18 nenet janë:
Neni 2: E drejta për të jetuar
Neni 3: Ndalimi i torturave
Neni 5: E drejta për liri dhe siguri
Neni 6: E drejta për një proces të pastër gjyqësor
Neni 7: Asnjë dënim pa ligj
Neni 9: Liri mendimi, vetëdijeje dhe besimi fetar
Neni 14: Ndalimi i diskriminimit

Të 18 nenet gjenden në pjesën e parë të Konventës. Poshtë secilit nen përshkruhet saktësisht, se cili është kuptimi i tij dhe në cilat raste nuk është i vlefshëm. Le të marrim për shembull nenin 2. Shteti është i detyruar të mbrojë jetën e çdo njeriu. Askush nuk lejohet të vritet, përveç rasteve kur atij i është dhënë ligjërisht dënimi kapital ose në rast se vdes gjatë një arrestimi ligjor ose gjatë neutralizimit të një trazire.

Dënimi kapital është hequr me anë të një protokolli shtesë nr.13 dhe kjo është bërë në mënyrë të plotë, pa përjashtime apo kufizime. Ky protokoll ka hyrë në fuqi në 1 korrik 2003. Vetëm tre janë shtetet, që nuk e kanë nënshkruar ende: Armenia, Azerbajxhani dhe Rusia. Pra për  nenin 2 të Konventës mbi të Drejtat e Njeriut kjo do të thotë: edhe në ato raste kur një shtet duhet me ligj të respektojë Konventën mbi të Drejtat e Njeriut, të dënuarit mund të ekzekutohen, nëse ky shtet nuk është palë në Protokollin Shtesë nr.13.

Në Gjykatën e Strasburgut mbërrijnë shpesh ankesa në lidhje me nenin 6: E drejta për një proces të pastër gjyqësor. Më konkretisht kjo do të thotë: secili ka të drejtën, që çështja e tij të gjykohet nga një gjykatë, që bazohet në ligj dhe brenda një afati të caktuar; që një i paditur deri në demonstrimin ligjor të fajësisë së tij vlen si i pafajshëm, që ai të mund të kuptojë gjuhën në të cilën zhvillohet procesi, të ketë një avokat dhe të lejohet të pyesë dëshmitarët.

Shumë procese gjyqësore zgjasin për një kohë tepër të gjatë dhe pikërisht kjo është shpeshherë edhe objekt i Gjykatës. Një austriake, e akuzuar dhe dënuar për shkak të një mashtrimi, ngriti padi ndaj Republikës së Austrisë, për faktin se procesi i saj kishte zgjatur më tepër se 15 vjet. Gjykata i dha të drejtë dhe e dënoi Austrinë me pagesën e një dëmshpërblimi në vlerën e gjithsej 11.000,00 Euro për shqetësimet dhe vështirësitë  që i ishin krijuar kësaj gruaje ndërkohë.

Ju mund të ngrini padi kundër shtetit Tuaj!

Veçoria e Konventës mbi të Drejtat e Njeriut është fakti, që Ju si qytetar/e mund të ngrini padi kundër shtetit Tuaj, nëse Ju mendoni se ju janë shkelur të drejtat Tuaja! Kjo Gjykatë nuk është kompetente, nëse Ju Ju ka dëmtuar një person tjetër. Pra, Ju mund të ngrini padi vetëm kundër zyrave shtetërore – pra për shembull kundër autoriteteve, gjykatave ose përfaqësuesve të shtetit Tuaj –, padi këto, që trajtohen më pas në Strasburg.

Ky është një progres vërtet i madh, sepse përpara se të ekzistonte kjo konventë dhe Gjykata, që i përket asaj, evropianët ishin të ekspozuar pa shpëtim kundrejt shkeljeve të të drejtave të njeriut! Pra, thjesht nuk ka patur asnjë instancë juridike mbi shtetet tona. Pra terrori dhe arbitrariteti shtetëror nuk janë më të mundshme – duke presupozuar, që ne i njohim të drejtat tona dhe mund të luftojmë për to.

Gjykata e të drejtave të njeriut bën gjithçka të mundur, që t'Ju mundësojë Juve dorëzimin e ankesave. Në internet (shih linket në rubrikën e ardhshme „Në internet“) mund të gjeni informacione dhe formulare, që mund të kuptohen lehtë dhe që mund t'i plotësoni në gjuhën Tuaj e më pas t'i dorëzoni.

Natyrisht, për një padi duhen përmbushur kushte të caktuara. Ju mund të ankoheni në lidhje me shkeljen e të drejtave, që përmenden në Konventë ose në njërin prej protokolleve shtesë. Shteti Juaj duhet jo vetëm t'i ketë nënshkruar por edhe ratifikuar këto dokumenta. Ratifikimi do të thotë, që parlamenti kombëtar i shtetit duhet të japë miratimin e tij dhe në këtë mënyrë  të deklarojë në mënyrë të detyrueshme, që do t'i përmbahet marrëveshjes. Që prej këtij momenti duhet të zbatojë dispozitat e marrëveshjes.

Kusht tjetër paraprak është ezaurimi i të gjitha mjeteve juridike brendashtetërore. Çfarë do të thotë kjo? Nëse Ju nuk jeni dakord me vendimin e një gjykate dhe nëse ekziston një instancë tjetër më e lartë gjyqësore ose deri edhe një gjykatë kushtetuese, e cila është kompetente për çështje të të drejtave të njeriut, duhet që Ju fillimisht të shkoni te kjo gjykatë, përpara se të kërkoni ndërmjetësinë e Gjykatës së të Drejtave të Njeriut në Strasburg. E rëndësishme është, që Ju brenda gjashtë muajve pas marrjes së vendimit të instancës së fundit në vendin Tuaj të dorëzoni ankesën Tuaj.

Nëse Ju dorëzoni një ankesë në Gjykatë dhe nëse ajo cilësohet si e lejueshme, atëherë do të keni nevojë për një avokat. Nëse nuk keni mjete të mjaftueshme financiare, Këshilli i Evropës është i gatshëm t'Ju mbështesë me të ashtuquajturin sistem ndihmës në shpenzimet e një procesi. Nëse ankesa Juaj është e lejueshme, ajo do të trajtohet – sipas rastit – nga njëra prej dy dhomave. Vendimi i dhomave merret sipas parimit të shumicës dhe është përfundimtar. Vendimet janë të detyrueshme për shtetet anëtare  dhe Komiteti i Ministrave është përgjegjës për garantimin e realizimit të tyre – pra, për shembull, për pagesën e  dëmshpërblimit paditësit.

Gjykata Evropiane për të Drejtave të Njeriut dhe Liritë Themelore



Me pak forcë imagjinate Ju mund të shihni peshoren – simbolin e drejtësisë -, figurë, që ka dashur të paraqesë arkitekti i ndërtesës së Gjykatës.

Konventa Evropiane mbi të Drejtat e Njeriut përbëhet nga dy pjesë: nga një katalog i të drejtave dhe lirive themelore si dhe nga përcaktimi, se cila është struktura e Gjykatë Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe si funksionon ajo. Kjo është pra e veçanta dhe unikja e Konventës mbi të Drejtat e Njeriut: ajo përmban një sistem për zbatimin e saj, pikërisht një gjykatë, e cila aktualisht mund të gjykoje dhe dënojë ligjërisht 45 shtete evropiane, nëse autoritetet shtetërore apo gjykatat kanë shkelur të drejtat e njeriut te qytetarëve të tyre.

Këshilli i Evropës momentalisht ka 46 anëtarë. Në vjeshtën e vitit 2004 u shtua edhe Monako, që mendohet se nuk ka nënshkruar dhe ratifikuar ende konventën dhe protokollet e saj – supozohet për arsye kohe. Të gjitha shtetet e tjera janë shtete kontraktuese të Konventës mbi të Drejtat e Njeriut duke njohur kështu autoritetin e kësaj Gjykate.

Gjykata Evropiane për Të Drejtat e Njeriut ekziston në formën e saj aktuale që prej vitit 1998. Deri në këtë moment për zbatimin e detyrimeve të shteteve anëtare ishin përgjegjëse tre organe të Këshillit të Evropës: Komisioni Evropian për të Drejtat e Njeriut (prej 1954), Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut (prej 1959) dhe Komiteti i Ministrave të Këshillit të Evropës (i përbërë nga Ministrat e Jashtëm të shteteve anëtare). Ankesat i parashtroheshin fillimisht Komisionit, i përcilleshin më pas Komitetit të Ministrave dhe, sipas rrethanave, i dërgoheshin nga njëri prej të dyve gjykatës pë vendimmarrje. Në atë periudhë individët e kishin të pamundur të dorëzonin ankesën e tyre direkt në gjykatë.

Me Protokollin shtesë nr. 11 procedura u rirregullua dhe që prej nëntorit të vitit 1998 ka vetëm një instancë, që mund të marrë vendime gjyqësore: Gjykata e Përherëhme Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Prej atëherë numri i padive të dorëzuara ëhtë rritur vrullshëm: në vitin 2001 u shënuan 13.858 ankesa!

Në Gjykatë punojnë po aq Gjykatës sa janë edhe shtete anëtare, pra, për momentin 45, ku posti i gjykatësit nga Letonia është vakant. Monako nuk e ka ratifikuar ende protokollin shtesë ndaj edhe nuk ka caktuar asnjë gjykatës. Nga secili prej shteteve anëtare vjen një gjykatës, por duhet thënë se ai nuk është përfaqësues i vendit të tij, pra është i pavarur dhe neutral. Gjykatësit zgjidhen nga Asambletë parlamentare të Këshillit të Evropës për një periudhë gjashtëvjeçare.

Struktura e Gjykatës është shumë komplekse me Dhomat, Seksionet dhe Komitetet e ndryshme të saj, ndaj kjo nuk do të jetë temë e diskutimit tonë. Por në rubrikën e mëposhtme do të gjeni udhëzime, se ku mund të lexoni informacione të hollësishme në faqen e internetit të Këshillit të Evropës.

[shko te përmbajtja]

_________________________________________________

Në internet

Në këtë rubrikë dëshiroj – në plotësim të rubrikës së fundit informative - t'Ju bëj të ditur informacione të reja mbi temat e këtij numri dhe t'Ju shpjegoj, se ku mund t'i gjeni ato edhe në gjuhën Tuaj në faqen e internetit të Këshillit të Evropës. Prezantimi në internet i Këshillit të Evropës është një burim i pashtershëm informacionesh, por që gjithsesi është e vështirë të gjesh pikërisht atë, që kërkohet.

1. Të përgjithshme rreth Këshillit të Evropës dhe materiale mësimore rreth Konventës mbi të Drejtat e Njeriut

Informacioni i përgjithshëm në „Këshilli i Evropës, 800 milionë evropianë“ (rreth  100 faqe) Ju jep një tablo vërtet të mirë në historinë, strukturën, mënyrën e funksionimit, fushat e detyrave dhe veprimtaritë konkrete. Ndër të tjera aty do të gjeni edhe udhëzime për literaturën, adresa qendrash informacioni në vende të veçanta si dhe linke të sqaruara shkurtimisht në lidhje me faqe të tjera interneti.

Do të gjeni informacione, lehtësisht të kuptueshme në të gjitha gjuhët e Evropës Juglindore, mbi Këshillin e Evropës dhe Konventën mbi të Drejtat e Njeriut si dhe udhëzime mbi ushtrimet, që mund të realizohen me nxënësit. Më poshtë gjeni linket direkte në gjuhë të veçanta:
Shqip, Boshnjake, Bullgarisht, Gjermanisht, Anglisht, Kroate, Maqedone, Rumanisht

2. Konventa Evropiane mbi të Drejtat e Njeriut

Varianti aktual i Konventës gjendet në të gjitha gjuhët e shteteve anëtare, pra është në Tuajën! Ndiqni Ju lutem këtë udhë: www.echr.coe.int, më pas „Basic Texts“ dhe shkoni te „The European Convention on Human Rights“ ose përdorni këtë  Link direkt ...

3. Informacione mbi dorëzimin e një padie

Të gjitha fletë-informacionet, pra udhëzimet për mbushjen e një formulari dhe vetë formulari janë në dispozicion në të gjitha gjuhët. Shkoni te faqja e internetit www.echr.coe.int zgjidhni më pas Linkun „Basic texts“ dhe në faqen që shfaqet zgjidhni Linkun e pestë na lart „Informations for Persons wishing to Apply to the European Court for Human Rights“.

Në mes të dokumentit, që hapet, është një tabelë me gjuhët e ndryshme. Klikoni mbi gjuhën Tuaj dhe më pas do të mbërrini në një listë me linke në rend alfabetik. Dokumentat e tipit pdf janë në dispozicionin Tuaj. Këtu keni Linkun direkt.

Ju lutem, mos u shqetësoni! Kjo faqe, në pjesën e sipërme të saj është formuluar në gjuhën angleze. Tabela me gjuhët gjendet pak më poshtë!

4. Konventa dhe Gjykata në pesë gjuhë:

Nëse zotëroni njërën prej pesë gjuhëve kryesore të Këshillit të Evropës (anglisht, frëngjisht, gjermanisht, italisht, rusisht), do të keni mundësi të shfrytëzoni një sasi më të madhe informacioni. Shkoni nga faqja e fillimit të Këshillit të Evropës www.coe.int te Linku „Site Map“ dhe zgjidhni këtu njërën prej këtyre pesë gjuhëve.

Në anën e majtë do të shihni të listuara veprimtaritë e Këshillit të Evropës (Të Drejtat e Njeriut, Çështje Juridike, Kohezioni Social dhe Edukimi, Kulturë...). Nëse klikoni mbi Linkun „Të Drejtat e Njeriut“, do të hapet djathtas një dritare me fusha të ndryshme detyrash. Për temën tonë janë të rëndësishme linke të tilla si „Konventa“ dhe „Gjykata Evropiane“. Nën Linkun „Konventa“ do të gjeni jo vetëm tekstin origjinal, por edhe tekste të tjera sqaruese, një përmbledhje tabelare, se cili shtet e ka nënshkruar dhe ratifikuar kur konventën, si dhe detaje në lidhje me rezervat e formuluara nga shtete të veçanta.

Nëse shkoni në Linkun „Gjykata Evropiane“, do të gjeni tekste dytësore në lidhje me këtë organ, informacione në lidhje me ata, që kërkojnë të paraqesin një padi si dhe të gjithë formularët dhe adresat e nevojshme për këtë.

Në anën e majtë Linku „vendimet gjyqësore dhe vendimmarrja“ ju çojnë në një bazë, ku të gjitha rastet pëshkruhen saktësisht në mënyrë akribike. Gjuha e vështirë juridike e bën leximin jo krejt të thjeshtë për amatorët, por kjo është një mundësi madje shumë interesante për të krijuar një pështypje, se cili person i është drejtuar në cilën çështje Gjykatës. Për fat të keq, të gjitha dokumentet në këtë  bazë të dhënash janë vetëm në anglisht, rrallëherë edhe në frëngjisht.

5. Një shërbim i shkëlqyer: të gjitha konventat e Këshillit të Evropës

Në rast se interesoheni të dini se cilat janë këto konventa, çfarë përmbajnë ato, cili i ka nënshkruar apo ratifikuar ato, shkoni në faqen (anglisht): http://conventions.coe.int. Kushti paraprak është, që Ju të kuptoni njërën prej pesë gjuhëve kryesore, që mund t'i zgjidhni lart djathtas faqes.

Nën Linkun „full list“ do t'Ju shfaqet një listë, që duket pa mbarim, me pothuaj 200 konventat dhe protokollet e miratuara dhe të hyra në fuqi në peridhën maj 1949 deri në janar 2005. Nëse Ju klikoni në titullin e një marrëveshjeje do të gjeni një shërbim të shkëlqyer: Çfarë dëshironi të mësoni rreth kësaj marrëveshjeje?, pas kësaj pyetjeje, Ju mund të shikoni tekstin e plotë, të thelloheni në sqarime, të njihni stadin e nënshkrimit dhe ratifikimit si dhe të shihni se cili shtet ka njoftuar cilat rezerva (nëse kuptoni gjuhën e juristëve dhe nëse mund të depërtoni në pyllin e dendur të paragrafeve).

Shumë i dobishëm – në mënyrë të veçantë për qëllime mësimore - është këtu fjalori (Linku i katërt nga lart). Atje shpjegohen mirë dhe në mënyrë të kuptueshme konceptet kyçe të Konventës.

Nëse dëshironi të dini, se cilat janë konventat që ka ratifikuar vendi Juaj, shkoni, Ju lutem, të Linku i tretë nga poshtë („Shtetet“) dhe përdorni database. Ju mund të zgjidhni p.sh. vendin Tuaj dhe të listoni të gjitha marrëveshjet ose të zgjidhni tema të veçanta. Prej këtej mund të hyni pastaj sërish në hollësitë e secilës marrëveshje.

6. Gjykatësit e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut

Nëse jeni të interesuar të dini se si quhen gjykatësit, që punojnë aktualisht në Gjykatë, shkoni te Linku: http://www.echr.coe.int/BilingualDocuments/LISTEDEPRESEANCE.htm

7. Të drejtat e Njeriut – shumë informacione dhe materiale të mira!

Seksioni për Bashkëpunimin dhe Formimin e Vetëdijes vë në dispozicion një sasi të madhe informacionesh mbi aspekte të ndryshme të të drejtave të njeriut, dhe kjo pjesërisht në gjuhë të ndryshme. Këtu do të gjeni p.sh. një guidë të shkurtër përmes Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut në shqip, kroatisht dhe rusisht. Hyrja këtu kërkon pak kohë por ia vlen: Në kete faqe do të gjeni tre hyrje të ndryshme në një bazë të dhënash. Të parën është më mirë ta injoroni sepse është e vështirë për t’u përdorur.

Në mes të faqes gjendet një database me 14 dokumenta. Zgjidhni gjuhën e dëshiruar dhe titullin „Subject“. Menjëherë do të shfaqet një listë me të gjitha dokumentet në këtë gjuhë.

Pikërisht poshtë saj është edhe një hyrje e tretë me rreth 80 dokumente. Zgjidhni titullin në anglisht të dokumentit, për të cilin interesoheni. Menjëherë do të shihni se cilat dokumente të tipit pdf janë të disponueshme dhe në cilën gjuhë.

Materiale të shumta në lidhje me temën e të drejtave të njeriut e gjeni edhe në serverin tonë të edukimit www.dadalos.org (në të gjitha gjuhë e Evropës Juglindore)

[shko te përmbajtja]
_________________________________________________

impressum

Kjo rubrikë informative publikohet nga D@dalos Sarajevë dhe financohet nga Ministria e Jashtme Federale në Berlin, nga Ministria Federale për Bashkëpunim Ekonomik dhe Këshilli i Evropës.

Redaktore përgjegjëse: Ingrid Halbritter

Adresa: D@dalos Sarajevo
Aleja Lipa 57
71000 Sarajevo
Telefon: +387 33 715 600 (Büro Hrasno)
Telefon/Fax: +387 33 446 680 (Büro Vratnik)
Fax: +387 33 715 601
Cel. Ingrid Halbritter: +49 173 65 35 031
E-mail: Ingrid.Halbritter@dadalos.org


Artikujt dhe propozime në lidhje me temat si dhe feedback jeni të lutur t'i dërgoni direkt te Ingrid.Halbritter@dadalos.org

Lista e shpërndarjes me e-mail: Nëse dëshironi, që rubrika informative të mbërrijë te Ju në mënyrë automatike shkruani Ju lutem në adresën Ingrid.Halbritter@dadalos.org

Nëse e keni marrë këtë rubrikë informative automatikisht dhe NUK e dëshironi më në të ardhmen, shkruani Ju lutem shkurtimisht gjithashtu në të njëjtën adresë.

[shko te përmbajtja]

[lart]