Shkak për këtë numër special është „Viti Evropian për Edukimin e demokracisë “,i cili filloi me një Konferencë të madhe në mes të dhjetorit 2004 në Sofje. Megjithëse Këshilli i Evropës politikisht, në nivel global, ushtron një ndikim shumë më të vogël se BE, për Evropën Juglindore pikërisht në fushën e nxitjes së demokracisë dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut ai merr një rëndësi shumë më të drejtpëdrejtë. Për këtë arsye ai meriton vëmendje dhe unë do të doja që me këtë rubrikë informative të kontribuojë në motivimin Tuaj, që në vitin 2005 aktivitetet Tuaja t'i shihni si aktivitete të edukimit të demokracisë dhe t'i bëni të njohura si të tilla!

Pra, kjo rubrikë informative është një paketë servisi gjithëpërfshirëse në lidhje me Këshillin e Evropës dhe u drejtohet para së gjithash atyre, që nuk kuptojnë anglisht apo që nuk kanë mundësinë të vizitojnë me ditë të tëra faqen voluminoze të Këshillit të Evropës në internet për të gjetur informacione të dobishme. Për të mos Ju ngarkuar me shumë informacion në numrin e ardhshëm do të gjeni një pjesë enkas rreth Konventës Evropiane mbi të Drejtat e Njeriut dhe mbi Gjykatën Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Ato janë instrumentet më të efektshme të Kësillit të Evropës.

Përshëndetje të përzemërta dhe urimet e mia më të mira për Vitin e Ri!

E Juaja Ingrid Halbritter
 

PËRMBAJTJA

Ne Ju prezantojme: Këshilli i Evropës është organizata ndërshtetërore më e vjetër dhe – përsa i pëket numrit të shteteve anëtare – dhe më e madhe në Evropë. Në këtë kapitull bëhet fjalë për kontekstin historik të themelimit të tij, struktura, objektivat dhe fushat e veprimtarisë.

Per shembull … Viti Evropian për Edukimin e Demokracisë 2005: Edukimi i Demokracisë ose EDC (Education for Democratic Citizenship) është njëra nga detyrat kryesore të Këshillit të Evropës në fushën e edukimit. 2005 është Viti Evropian për Edukimin e Demokracisë, një shans i madh për të tërhequr vëmendjen e politikanëve, mësuesve dhe qytetarëve në mbarë Evropën në lidhje me faktin, se angazhimi aktiv në politikë dhe shoqëri kërkon aftësi, që përçohen nëpërmjet edukimit. Në këë fragment Ju do të gjeni gjithçka, që duhet të dini mbi Vitin Evropian si dhe linke direkte për në publikimet e ndryshme, kjo edhe në gjuhën Tuaj.

në internet: Faqja e internetit e Këshillit të Evropës www.coe.int – Këshilli i Evropës ofron një faqe interneti shumë të mirë dhe voluminoze, e cila duke u nisur nga struktura dhe vëllimi, është e vështirë të përdoret, veçanërisht për ata, që nuk kuptojnë anglisht. Ky kapitull ka për qëllim t’u shërbejë të gjithë të interesuarve si një lloj udhëzimi përdorimi dhe t’u mundësojë atyre një akses më të drejtpërdrejtë në informacione dhe dokumenta relevante, edhe në gjuhët e Evropë Juglindore.

impresum

_________________________________________________

Ju prezantojmë:

Këshilli i Evropës
Ingrid Halbritter

Këshilli i Evropës – A nuk ka të bëjë kjo me Bashkimin Evropian? Në mënyrë indirekte po, vetëm se bëhet fjalë për dy institucione krejtësisht të ndryshme, ku Këshilli i Evropës është qartësisht më pak i njohur se Bashkimi Evropian. Fakt është, që Këshilli i Evropës është organizata ndërshtetërore më e madhe dhe më e vjetër në Evropë. Numri i anëtarëve të tij ka arritur tashmë 46. Së fundmi janë anëtarësuar Serbi - Mali i Zi dhe Monako. Të gjitha shtetet e Evropës Juglindore janë tashmë anëtarë të tij. Anëtarësimin e parë nga ky rajon e ka shënuar Bullgaria në vitin 1992.

[46 shtetet anëtare të Këshillit të Evropës]

Marrëdhënia me BE-në ekziston për shembull në faktin, që asnjë vend nuk është anëtarësuar në BE pa qenë më parë anëtar i Këshillit të Evropës. Në veprimtarinë praktike të së shkuarës së vonë këto dy organizata kanë iniciuar bashkëpunime dhe në disa programe ato kanë ndarë për shembull shpenzimet dhe kanë bërë plane të përbashkëta. I tillë është p.sh. rasti i programit të madh për kualifikimin e mësuesve në fushën e edukimit për të drejtat e njeriut në Bosnjë-Hercegovinë.Këshilli i Evropës ka selinë e tij në Strasburg në Lindje të Francës, ku punojnë pothuaj 2000 nëpunës nga të gjitha shtetet anëtare në një ndërtesë madhështore dhe mbresëlënëse nga pikëpamja arkitektonike „Palais d´Europe“ („Pallati i Evropës“) – për të drejtat e njeriut, demokracinë dhe bashkëjetesën e shteteve në Evropë. Për çdo vit shtetet anëtare japin rreth 80 milionë Euro për të realizuar këto vlera në Evropë!

Për arsye të një lexueshmërie më të mirë, vendosa që në fragmentet e mëposhtme të mos paraqes më linke në lidhje me faqen në internet të Këshillit të Evropës. Linke direkte në lidhje me të gjitha temat, që diskutohen këtu ,do t’i gjeni në pjesën e tretë të rubrikës informative (në internet).

Themelimi i Këshillit të Evropës: sfondi, konteksti dhe motivet.

Që pas mbarimit të Luftës së Parë, por para së gjithash pas Luftës së Dytë Botërore, u mendua shumë për mënyrën se si duheshin ndaluar në të ardhmen katastrofa të tilla. Kryeministri i atëhershëm britanik Winston Churchill e shprehu me këto fjalë idenë e tij në vitin 1946: „Ne duhet të krijojmë një lloj  Shtetesh të Bashkuara të Evropës!“

Atëherë pati lëvizje të shumta me të njëjtin qëllim, pikërisht bashkimin e shteteve të Evropës. Por këto kishin gjithsesi motive të ndryshme politike dhe ide të ndryshme në lidhje me faktin se sa pushtet politik duhej të merrte një organizatë e tillë mbishtetërore.

SHBA kanë qenë për një kohë të gjatë kundër Evropës së Bashkuar ndaj edhe kanë mbështetur më shumë një bashkim ndërkombëtar në formën e Kombeve të Bashkuara (OKB). Vetëm pasi u ashpërsua Lufta e Ftohtë, pra, konflikti mes Bashkimit Sovjetik (përfshirë këtu edhe sferën përkatëse të ndikimit në Evropën Lindore) dhe Amerikës me „favoritët“ e vet evropiano-perëndimorë, SHBA filluan të përkrahnin këtë ide.

Organizata të tjera Evropiane

Në të njëjtën kohë lindën edhe organizata të tjera evropiane, në të cilat vendet e Evropës (Perëndimore) bashkëpunonin ngushtësisht me njeri-tjetrin, pikërisht OEEC (Organisation for European Economic Co-operation, shqip: Organizata për Bashkëpunimin Evropian Ekonomik), NATO (North Atlantic Treaty Organisation, shqip: Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut) dhe Komuniteti Evropian për Qymyr dhe Çelik (EGKS) – hapi i parë drejt Bashkimit të sotëm Evropian.

OEEC (sot: OECD, shqip: Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim) u themelua për të organizuar shpërndarjen e donacioneve financiare në kuadër të Planit Marshall.

NATO kishte për qëllim të mbronte shtetet e veta anëtare kundër „rrezikut komunist“. Komuniteti Evropian për Qymyr dhe Çelik u themelua me pjesëmarrjen e Gjermanisë, Francës, Italisë, Belgjikës, Luksemburgut dhe Holandës dhe kishte për qëllim, që përmes koordinimit dhe kontrollit të Industrisë së rëndë (prodhimit të qymyrit dhe çelikut), e cila për armatimin është elementi më i rëndësishëm, të siguronte paqen dhe të nxiste zhvillimin e ekonomisë.

Kongresi i Evropës në Hagë

Por për t’u kthyer sërish te ideja e vërtetë e bashkimit të Evropës: Pas një pune të gjatë parapërgatitore, dhëndri i Winston Churchill organizoi në fillim të majit 1948 „Kongresin e Evropës“ në Hagë, ku morën pjesë më shumë se 1000 mbrojtës prominentë të idesë së Evropës të ardhur nga 20 vende dhe lëvizje të ndryshme. Kongresi kishte për qëllim të tregonte, se sa popullore ishte kjo ide por edhe t’u bënte thirrje për veprim qeverive të vendeve të veçanta.

Pra, në lidhje me qëllimet ishte rënë tashmë dakord: ajo që kërkohej ishte garantimi i sigurisë në Evropë përmes bashkimit politik në të ardhmen, krijimi i një karte të të drejtave të njeriut dhe ngritja e një Gjykate, që do të zbatonte këto vendime. Mospërputhje mendimesh kishte në lidhje me formën dhe intensitetin e bashkëpunimit si dhe në lidhje me mënyrën, se si duhet të merren vendimet. Sipas disa shteteve duhet të ishte një Asamble Parlamentare, përbërë nga anëtarë të parlamenteve kombëtare. Për të tjerë – veçanërisht për Britaninë e Madhe - kjo shkonte shumë larg. Ata ishin  për një bashkëpunim qeverish, dhe parlamentet duhet të luanin këtu vetëm një rol këshillues.

Më në fund u ra në një kompromis dhe 10 shtete formuan kështu më 5 maj 1949 në Londër Këshillin e Evropës. Vendimin për këtë duhej ta merrte një komitet ministrash dhe ky vendim duhej të ishte unanim. Komiteti i ministrave përbëhet nga Ministrat e Jashtëm të shteteve anëtare. Kjo do të thotë, që i dha një fytyrë të parë të mjegullt idesë së madhe të „Evropës së Bashkuar“. Por shpresat për një organizatë politikisht të plotfuqishme, që shkon përtej shteteve kombëtare, u zhgënjyen. Organizata mbeti në duart e qeverive duke u nënshtruar kështu ndaj interesave vetjake të tyre.

Qëllimet: Paqja dhe Demokracia

Qëllimet e Këshillit të Evropës janë të fiksuara në statutin e tij. Neni 1 thotë: „Këshilli i Evropës ka për detyrë, … të vendosë një lidhje më të ngushtë mes anëtarëve të tij në mbrojtje  dhe mbështetje të idealeve dhe parimeve, që përbëjnë trashëgiminë e tyre të përbashkët, si dhe të nxisë më tej progresin e  tyre ekonomik dhe social“.

Me fjalë të tjera: Këshilli i Evropës, përkatësisht, anëtarët e tij u kanë vënë vetes si qëllim të përbashkët, që në Evropë të mbizotërojë paqja, demokracia, shteti ligjor dhe drejtësia sociale si dhe që shtetet e tjera të mos mund t’u shkaktojnë padrejtësi as njerëzve dhe as shteteve të tjera pa marrë dënimin apo shpagimin e caktuar për këtë.

Struktura: Organet dhe Institucionet

Përpara se të shohim, se si realizohen këto qëllime fisnike, le të hedhim një vështrim të shkurtër në strukturën e Këshillit të Evropës. Këtu dallojmë organet e tij, institucionet dhe organizimin e punës praktike. Ka dy organe të parashikuara në Statut: Komiteti i Ministrave dhe Asambleja Parlamentare.

Komiteti i Ministrave përbëhet nga Ministrat e Jashtëm të 46 vendeve anëtare apo nga përfaqësuesit e tyre të përhershëm, që jetojnë në Strasburg dhe takohen çdo javë – madje edhe më shpesh në rastin e komisioneve të ndryshme tematike. Ministrat e Jashtëm takohen së bashku dy herë në vit. Komiteti i Ministrave vendos p.sh. për pranimin e anëtarëve të rinj, vendos konventa, marrëveshje dhe rekomandime, përcakton buxhetin si dhe programin e  punës së Këshillit të Evropës.

Asambleja Palamentare përbëhet momentalisht nga 313 përfaqësues nga 46 parlamentet kombëtare. Nuumri i tyre për vend përcaktohet nga madhësia e popullsisë së shtetit anëtar. Ka pesë fraksione të mëdha politike. Seancat zhvillohen çdo tre muaj në Strasburg dhe janë të hapura. Detyrat e Asamblesë janë si më poshtë:
- Zgjedhja e Sekretarit të Përgjithshëm dhe e Gjykatësve të Gjykatës për të Drejtat e Njeriut;
- Vëzhgim, nëse shtetet anëtare janë duke respektuar detyrimet e tyre;
- Debatet rreth çështjesh  dhe ngjarjesh evropiane;
- Propozime drejtuar Komitetit të Ministrave (p.sh. në lidhje me Konventën Evropiane për Mbbrojtjen nga Torturat).
Në 12 komisionet e ndryshme realizohen detyra të rëndësishme. Mund të përmendet p.sh. Komisioni për barazinë mes burrave dhe grave.

Sekretari i Përgjithshëm dhe Zëvendësja

Sekretari i ri i Përgjithshëm është britanik dhe quhet Terry Davis. Ai ka një përvojë të madhe si në sektorin e ekonomisë private ashtu edhe në politikën britanike dhe ndërkombtare. Ai ka qenë për shumë vite anëtar i delegacioneve dhe komisioneve britanike në Këshillin e Evropës  dhe në organizata të tjera evropiane dhe ndërkombtare. Zëvendësja e tij është hollandeze dhe quhet Maud de Boer-Buquicchio. Ajo punon në Këshillin e Evropës që prej vitit 1969 dhe pjesën më të madhe të kohës ka punuar pranë Gjykatës së të Drejtave të Njeriut.

Sekretari i Përgjithshëm dhe zëvendësi i tij zgjidhen nga Asambleja Parlamentare, me rekomandim të Komitetit të Ministrave, për një periudhë pesëvjeçare. Ata mbajnë përgjegjësi për arritjen e objektivave të Këshillit të Evropës. Më konkretisht kjo do të thotë , që ato i përcaktojnë rrugë strategjike  dhe mbajnë përgjegjësi për veprimtarinë ditore.

Më tej në Këshillin e Evropës ka tre institucione: Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut, Komisari për të Drejtat e Njeriut dhe Kongresi i Komunave dhe Rajoneve.

Gjykata Evropiane për të Drejtat e njeriut me seli në Strasburg përbëhet nga 46 Gjykatës (një nga çdo shtet anëtar). Detyra e saj është të vendosë, nëse është shkelur Konventa e të Drejtave të Njeriut. Një përshkrim të hollësishëm do të gjeni në rubrikën informative të mëposhtme!

Institucioni i Komisarit për të Drejtat e Njeriut  është relativisht i ri: ai është krijuar në vitin 1999, mendohet si përgjigje ndaj numrit të rritur vrullshëm të ankesave, që mbërrinin te Gjykata. Komisari zgjidhet nga Asambleja Parlamentare për një periudhë gjashtëvjeçare. Detyra e tij kryesore është të mbështesë shtetet anëtare në zbatimin e Konventës mbi të Drejtat e Njeriut. Kjo do të thotë p.sh. të vëzhgojë, nëse respektohen të drejtat e njeriut, të zbulojë, nëse ka probleme në legjislacionin kombëtar dhe të bashkëpunojë me organizatat e tjera, të cilat mbrojnë të drejtat e njeriut.

Kongresi i Komunave dhe Rajoneve përbëhet nga 313 përfaqësues të zgjedhur të këshillave komunalë dhe bashkiakë, të parlamenteve të rajoneve dhe kantoneve të shteteve anëtare të Këshillit të Evropës. Ai mblidhet një herë në vit. Puna e përherëshme zhvillohet nga një Sekretari me 40 punonjës në Strasburg. Kongresi këshillon Komitetin e ministrave dhe Asamblenë parlamentare në të gjitha çështjet e politikës komunale dhe rajonale.

Demokracia në nivel rajonal dhe komunal është shumë e rëndësishme për Këshillin e Evropës, sepse atje zotëron afërsia më e madhe mes politikës dhe qytetarëve! Puna e këtij kongresi është veçanërisht e rëndësishme pikërisht për „demokracitë e reja“ në Evropën Lindore dhe Juglindore dhe për këtë ka shumë programe të vendosura, para së gjithash, në Ballkan. Për shembull Karta Evropiane për vetëqeverisjen komunale (1985) u shërben vendeve si model për reformat e tyre, në Evropën Juglindore ka edhe një forum të qyteteve dhe rajoneve, i cili mblidhet çdo vit, si dhe një bazë të dhënash, ku janë të dokumentuara partneritetet mes qyteteve dhe rajoneve.

Kujdes rrezik ngatërrimi!

Detyrat dhe fushat e veprimtarisë së Këshillit të Evropës

Përmes përshkrimit të organeve dhe institucioneve është bërë tashmë disi e qartë, se ku qëndrojnë detyrat dhe fushat e veprimtarisë së Këshillit të Evropës. Është pothuajse e pamundur, që këto të përmblidhen në pak faqe dhe ndërkohë të jesh aq konkret, që Ju të mund të krijoni një përfytyrim Tuajin në lidhje me këtë. Ndaj dëshiroj, që në këtë fragment të përmend shkurtimisht fushat më të rëndësishme të veprimtarisë për të trajtuar pastaj më konkretisht dy shembuj: fushën e edukimit „Civilizimi  dhe Edukimi Demokratik“ dhe atë të Konventës Evropiame mbi të Drejtat e Njeriut (shih numrin e ardhshëm të rubrikave informative).

Në Këshillin e Evropës dallohen katër Fusha të mëdha veprimtarie, pikërisht: të drejtat e njeriut, çështjet juridike, bashkëpërkatësia sociale dhe edukimi/kultura. Këto fusha veprimtarish janë të organizuara në katër të ashtuquajtura drejtori të përgjithshme, pra në sektorë të mëdhenj, të cilët përbëhen gjithashtu nga shumë sekretari dhe nënsektorë të tjerë.

Çështje juridike (Drejtoria e Përgjithshme I)

Detyra e kësaj fushe veprimtarie është harmonizimi i sistemeve juridike të shteteve anëtare sipas standarteve dhe normave të Këshillit të Evropës, si dhe ushtrimi i ndikimit që ligji të jetë në shërbim të demokracisë. Drejtoria e Përgjtihshme përbëhet nga zyra, drejtori dhe komisione të shumta. Shërbimi i konsulencës juridike p.sh. jep në mënyrë interne asistencë dhe këshillim.  Zyra e marrëveshjeve ruan të gjitha marrëveshjet origjinale, mbledh klauzolat, tërheqjet dhe ndryshimet. Drejtoria për bashkëpunimin juridik punon me shtetet anëtare për modernizimin e sistemit të tyre juridik si dhe për harmonizimin e tij me parimet e demokracisë, të të drejtave të njeriut dhe të shtetit ligjor. Veç të tjerash ka edhe një sërë komitetesh dhe komisionesh të ndryshme, të cilat merren p.sh. me vetëqeverisjen lokale, të drejtën penale, bioetikën dhe çështje të kushtetutës.

Të drejtat e njeriut (Drejtoria e Përgjithshme II)

Në fushën e të drejtave të njeriut bën pjesë Konventa Evropiane mbi të Drejtat e Njeriut dhe Gjykata si dhe të gjitha detyrat, që lidhen me nxitjen dhe kontrollin e respektimit të të drejtave të njeriut si dhe me mbikqyrjen e zbatimit të vendimeve të gjykatës. Nëse një shtet anëtar nuk zbaton vendimin e Këshillit të Evropës, si p.sh. nuk i paguan paditësit  dëmshpërblimin, atëherë anëtarësia e tij mund të pezullohet ose të pushojë së ekzistuari. Kjo është një gjë, që shtetet, dhe në mënyrë të veçantë demokracitë e reja, zor se do ta vinin në rrezik, pasi kjo do të kishte pasoja në procesin e integrimit evropian.  Në rubrikën e ardhshme informative do t’Ju përshkruaj më hollësisht detyrat e veçanta të kësaj fushe veprimtarie dhe – sikurse njoftova më sipër – do t’i kushtoj një vëmendje të veçantë Konventës mbi të Drejtat e Njeriut dhe Gjykatës për të Drejtat e Njeriut..

Bashkëpërkatësia sociale (Drejtoria e Përgjithshme III)

Kjo fushë detyrash merret me aspektet e ndryshme të bashkëpërkatësisë sociale dhe të cilësisë së jetesës. Këtu bëjnë pjesë tema të tilla si përmirësimi i sistemit të siguracioneve për persona të dobët nga pikëpamja sociale, pra, të papunë, të moshuar dhe fëmijë, integrimi i personave me aftësi të kufizuar, raporti me romet dhe migrimi, kujdesi mjekësor, aspekte etike si dhe abuzimi me drogat. Në lidhje me temën e drogës punon për shembull  grupi i ashtuquajtur Pumpidu, një rreth ekspertësh, që ndër të tjera ka botuar një manual, se si mund të binden të rinjtë të mos konsumojnë drogë.

Edukimi, Kultura dhe trashëgimia kulturore, rinia dhe sporti (Drejtoria e Përgjithshme IV)

Në këtë fushë bën pjesë një spektër i gjerë masash, që shtrihen nga ekspozita elektronike fotosh rreth parandalimit të drogës deri në ofertat e kualifikimit për mësues. Vetëm sektori i edukimit përfshin shkollat e larta, mësimdhënien e historisë, edukimin ndërkulturor, gjuhët, romët, fëmijët e ciganëve dhe reformat në fushën e edukimit në përgjithësi.

Në fushën e edukimit në shkollat e larta bëhet fjalë, për shembull, për njohjen reciproke të diplomave dhe realizimin e reformave. Mbështetja për mësuesit e historisë jepet p.sh. në formën e manualeve dhe të aktiviteteve të trainimit. Këshilli i Evropës mbështet kualifikimet ndërkombëtare të mësuesve, të cilat organizohen nga zbatues të lirë projektesh në bashkëpunim me ministritë e Arsimit. Nëse bëhet një aplikim i suksesshëm atëherë merren përsipër shpenzimet e udhëtimit dhe të qëndrimit. Edukimi i romëve mbështetet me anë konventash, studimesh dhe analizash të ndryshme, me prodhimin e materialeve mësimore si dhe me anë masash kualifikimi.

Edhe edukimi ndërkulturor merr mbështetje në nivele të ndryshme: kështu në nivelin e politikave të edukimit duke miratuar deklarata dhe realizuar konferenca, me anë të publikimit të shembujve praktikë pozitivë si dhe me kualifikimin e praktikantëve.

[shko te përmbajtja]

_________________________________________________

Për shembull ...

2005: Viti Evropian për edukimin e demokracisë

Me anë të këtij shembulli dëshiroj t’Ju tregoj dy gjëra: nga njëra anë duhet krijuar një ide e përgjithshme për mënyrën se si punon Këshilli i Evropës dhe se çfarë bën ai konkretisht, nga ana tjetër ky informacion është i rëndësishëm dhe i dobishëm për punën praktike.

Fillesat e programit për edukimin e demokracisë në Këshillin e Evropës

Kryetarët e shteteve dhe qeverive të shteteve anëtare gjatë takimit të tyre në tetor 1997 në Strasburg konstatuan se vihet re një ngurrim shqetësues i qytetarëve ndaj politikës. Kjo duket për shembull në pjesëmarrjen e ulët në zgjedhje. Për këtë arsye ata vendosën të startonin një iniciativë për edukimin e demokracisë. Këshilli i Evropës u aktivizua në dy nivele: nga njëra anë Komiteti i Ministrave, Asambleja Parlamentare dhe Ministrat e Arsimit miratuan deklarata dhe rekomandime, që kishin për objekt edukimin e demokracisë,; nga ana tjetër u fillua një projekt konkret, një ndër pikat kulmore të të cilit është viti 2005 si „Viti Evropian për edukimin e demokracisë“.

Kuadri politik

Por le të flasim fillimisht rreth disa deklaratave dhe rekomandimeve politike. Këto në fakt  nuk janë ligjërisht të detyrueshme për shtetet anëtare të Këshillit të Evropës (si p.sh. Konventa mbi të Drejtat e Njeriut), por përbëjnë një kërkesë politike nga e cila rrjedh autoriteti i tyre, që vendimi për këtë duhet të merret nga vetë shtetet anëtare – përmes përfaqësuesve të tyre në nivelin më të lartë.

Në të ashtuquajturën Deklaratë të Budapestit Ministrat e Jashtëm të shteteve anëtare vendosën në vitin 1997, që edukimin e demokracisë ta konsiderojnë si një prioritet të lartë, të miratonin një rekomandim në lidhje me këtë si dhe të hartonin një program.Në vitin 2000 u takuan Ministrat e Arsimit të Këshillit të Evropës dhe miratuan Vendimin e Krakovit. Në këtë vendim formulohet një mirëkuptim i përbashkët në lidhje me edukimin  e demokracisë, i cili që prej këtij momenti u bë udhërrëfyes.

Dokumenti më i rëndësishëm është Rekomandimi i Këshillit të Ministrave (këtu në shqip) I tetorit 2002 drejtuar shteteve anëtare. Në këtë dokument u bëhet thirrje me forcë këtyre shteteve, që në politikat e tyre të edukimit t’i japin prioritet edukimit të demokracisë, të mbështesin iniciativa, që do të sillnin progresin e tij, si dhe të realizonin aktivitete të ndryshme.  Së bashku me rekomandimin, jepen edhe qëllimet e mësimdhënies, metodat, direktivat për formimin dhe kualifikimin e mësuesve si dhe me udhëzimet për përdorimin e mediave të reja vihet theksi edhe te rëndësia e teorive ndërdisiplinore (p.sh. edukimi i demokracisë në mësimdhënien e gjuhës), integrimi i edukimit formal, jashtëshkollor e joformal dhe përdorimi kreativ i mediave të reja (komputer, internet, CD-ROM, multimedia). Rekomandimi është i disponueshëm edhe në kroatisht. Në këtë faqe mund të vizitoni dokumentet politike të rëndësishme për të mësuarit e demokracisë (t gjitha në anglisht).

Programi për mësimdhënien e demokracisë

Që prej 1997,kur Këshilli i Evropës mori këto vendime për të mësuarit e demokracisë, shumë nëpunës punojnë në një departament më vete vetëm për këtë fushë. Duke klikuar këtu mund të shkoni drejtpërdrejti në fragmentin përkatës të faqes së internetit.

Prej atëherë janë realizuar shumë projekte, të cilat kanë patur të gjitha të njëjtin qëllim: të përçojnë më tej rëndësinë e edukimit të demokracisë dhe të të drejtave të njeriut, të prodhojnë materiale të dobishme dhe t’i bëjnë ato të përdorshme, të krijojnë partneritete dhe të ofrojnë kualifikime. Dy shembuj konkretë mund të ishin:

Rrjeti  mbarëevropian i koordinatorëve: Këshilli i Evropës u ka kërkuar shteteve anëtare të emërojnë një person, i cili duhet të jetë përgjegjës për edukimin e demokracisë. Që atëherë ka pra 46 koordinatorë të EDC-së. Pjesa më e madhe e tyre punon në ministritë e arsimit, disa të tjerë në universitete apo organizata joqeveritare. Këta koordinatorë takohen dy herë në vit, shkëmbejnë mendime dhe eksperienca, përcjellin informacionet nga vendi i tyre në Këshillin e Evropës si dhe shpërndajnë informacionet e Këshillit të Evropës në vendin e tyre. Në një dokument pdf do të gjeni një listë me  koordinatorët „Tuaj“ dhe me informacionet përkatëse të kontaktit. Unë i njoh personalisht të gjithë koordinatorët. Ata janë shumë të sjellshëm dhe të angazhuar, pra, s’më mbetët gjë vetëm t’Ju rekomandoj të kontaktoni me ta!

Studime të vendeve mbi edukimin e demokracisë: Për të krijuar një ide më të mirë, në lidhje me faktin se sa përpara ka ecur edukimi i demokracisë në vende të veçanta, Këshilli i Evropës ka kërkuar realizimin e studimeve lokale, të cilat shqyrtojnë aspektet e mëposhtme: Si është e ndërtuar politika e edukimit? Cili është kuadri ligjor përkatës? A ka edukim demokracie në planet mësimore? Çfarë aktivitetesh private apo jashtëshkollore zhvillohen? Konkluzionet e këtyre studimeve u përmblodhën dhe për Evropën Juglindore u konstatua sa më poshtë: ligjet ekzistojnë, po kështu edhe qëllimet dhe dëshira e mirë, pjesërisht edhe planet mësimore dhe metodat përkatëse, por mungon realizimi në praktikë!

Seminare mbi temën e politikës së edukimit dhe edukimit të demokracisë: Këshilli i Evropës ka reaguar dhe ka ftuar përfaqësues të shteteve anëtare në një seminar në Strasburg, ku janë diskutuar pikërisht këto çështje: si mund të krijojmë një lidhje mes teorisë dhe praktikës? Ai mbështet, pra, seminare, kualifikime dhe konferenca, të cilat organizohen shpesh në shtetet anëtare, dhe financon p.sh. shpenzimet e udhëtimit dhe honoraret e ekspertëve, që mbajnë atje referate apo workshop-e.

Zhvillimi i materialeve për praktikuesit: Për të mbështetur praktikuesit e edukimit të demokracisë, Këshilli i Evropës ka kërkuar hartimin e një Fjalori (gjermanisht), i cili shpjegon shkurtimisht termat, që janë të rëndësishme për edukimin e demokracisë.  Veç kësaj ka edhe një libër më voluminoz, i cili shpjegon, se çfarë aftësish duhet të ketë qytetari ideal. Linkun përkatës e gjeni në pjesën më poshtë.

Viti Evropian për Edukimin e Demokracisë: të mësosh dhe të jetosh demokracinë

„Projekti“ më i ri është „Viti evropian për edukimin e demokracisë“. Këtë vit, që fillimisht e ka propozuar qeveria bullgare, e koordinon Këshilli i Evropës.  Kjo do të thotë, që ai organizon takime mes grupeve të punës, harton koncepte, ngarkon zhvillimin e një logoje, publikon informacione të rëndësishme në internet dhe organizon konferencën e fillimit të vitit.

Viti Evropian për Edukimin e Demokracisë  mund të përshkruhet si një lloj fushate mbarëevropiane ose si një kornizë politike. Objektivi final i këtij viti është të bëjë të qartë, se sa i rëndësishëm edukimi në motivimin dhe aftësimin e qytetareve/-ëve për të marrë pjesë në mënyrë aktive në organizimin e jetës së përbashkët. Kjo mund të ketë shumë kuptime: të shkosh në zgjedhje, të informohesh hollësisht në lidhje me programet e partive politike, të themelosh një iniciativë qytetare kundër ndërtimit të një rruge të madhe, të organizosh një demonstratë, të jesh aktiv në kuadër të një organizate joqeveritare, të themelosh në shkollë një parlament të rinjsh, të ndihmosh refugjatët dhe të varfërit e shumë e shumë të tjera.

Në vitin 2005,por edhe pas tij, duhet bërë e qartë në të gjitha 46 shtetet anëtare të Këshillit të Evopës  se sa i rëndësishëm është edukimi për një angazhim aktiv të qytetarëve. Kjo do të thotë në mënyrë konkrete: këtë vit u bëhet apel të gjithë pjesëmarrësve, të punojnë në mënyrë veçanërisht intensive, që për një angazhim aktiv të qytetarëve të realizohen më shumë masa edukimi dhe që të gjithë njerëzit në Evropë të kuptojnë, se demokracia nuk mund të ekzistojë pa edukimin e demokracisë.

Pra politikanët e edukimit duhet që këtë vit të fillojnë të integrojnë më fort dhe më shumë se deri tani edukimin e demokracisë në planet mësimore të shkollave, duhen shkruar dhe shtypur libra shkollorë, mësuesit duhet të kualifikohen, rektorët e shkollave duhet të mendojnë, se si mund të integrohen në shkollën e tyre aspekte të „demokracisë së jetuar“ (pra pjesëmarrja e nxënësve në vendimmarrje), institucionet për edukimin e të rriturve duhet të ofrojnë kurse për edukimin e demokracisë e shumë të tjera. Të gjithë prindërit, dhe në përgjithësi të gjithë qytetarët duhet të mësojnë nga televizioni, radioja apo gazetat, se në të gjithë Evropën me 800 milionë banorët e sajedukimi i demokracisë është tashmë një temë e madhe e trajtuar nën një logo të përbashkët – të cilën Ju e shikoni në pjesën e sipërme të kësaj rubrike informative.

Nëse në një fshat të vogël në Bullgari mund të zhvillohet një seminar me 15 pjesëmarrës të rinj, kjo nuk është një veprimtari e izoluar dhe e vetme, por një nga veprimtari masa të tjera, që do të realizohen në 2005-ën në të 46 vendet. Vetë Këshilli i Evropës ka ndërmarrë një pjesë të përgatitjes, me qëllim që ky projekt mbarëevropian jo vetëm të dalë i suksesshëm, por që nga i gjithë opinioni publik dhe pjesëmarrësit të perceptohet ajo, çka është ai  në të vërtetë: një përpjekje e përbashkët evropiane për demokracinë dhe të drejtat e njeriut!

 Sekretaria, që koordinon këtë vit, ofron për mbështetjen e të gjithë pjesëmarrësve, dhe këtu bëni pjesë edhe Ju, një faqe në internet për vitin, e cila për fat të keq disponohet vetëm në anglisht. Por për sa i përket përmbajtjes të gjitha informacionet mund t’i gjeni edhe në këtë rubrikë informative. Më poshtë jepen Linket përkatëse për te dokumentat, të cilat mund të gjenden edhe në gjuhë të tjera. Ajo, që Ju mund të përdorni në çdo rast është logoja, sllogani, posteri dhe materiale të tjera (Link direkt), të cilat janë gati për t’u shkarkuar nga kompjuteri. Nëse dëshironi të përdorni logon  për aktivitetet Tuaja mbi edukimin e demokracisë (sikurse po e bëjmë ne p.sh. për këtë rubrikë informative), atëherë duhet të informoni për këtë koordinatorin e vendit Tuaj.

Materialet

Këshilli i Evropës ka përgatitur një sërë materialesh dhe manualesh, të cilat mund të përdoren për të mësuarit e demokracisë dhe edukimin e të drejtave të njeriut:

COMPASS: një manual voluminoz me udhëzime praktike, se si mund të organizohet mësimi mbi të drejtat e njeriut. Versionin në anglisht, frëngjisht dhe rusisht mund ta shihni në internet dhe ta shkarkoni nga kompjuteri:
Compass anglisht frëngjisht rusisht
COMPASS është përkthyer edhe në gjuhët boshnjake, bullgare, gjermane, kroate, maqedonase dhe rumune, por, sipas informacioneve të mia, ende i papublikuar në internet në këto gjuhë. Ju lutem pyesni koordinatorin Tuaj të EDC-së në lidhje me informacionet e kontaktit të organizatave përgjegjëse!

Karta Evropiane për një shkollë demokratike pa dhunë: Kjo Kartë u skicua dhe miratua gjatë një konference në korrik 2004 me nxënës nga e gjithë Evropa. Te rinjtë u bënin thirrje të gjitha shkollave, që duke u nisur nga ky tekst të mendonin, se si institucioni i shkollës mund të çlirohej nga dhuna dhe se si mund të realizoheshin vlerat demokratike në kuadër të së mundshmes.
Karta në të gjitha gjuhët

Valixhja e instrumenteve për edukimin e demokracisë („Paketa EDC“): Këshilli i Evropës ka zhvilluar një sërë dokumentesh, të cilat mendohet se do të mbështesin në veprimtarinë e tyre ata njerëz, që kanë të bëjnë me edukimin e demokracisë në nivele të ndryshme (politikanë në çështje të edukimit, bashkëpunëtorë në institucionet e kualifikimit, trajnues mësuesish, mësues, bashkëpunëtorë të OJQ-ve etj.). Valixhja e instrumenteve është një pamje e gjetur, sepse gjithkush mund të kërkojë aty atë instrument, për të cilin ka nevojë. Ka 5 instrumente (këtu mund të shkoni drejtpërsëdrejti në faqen përkatëse, e cila për fat të keq deri tani është e disponueshme vetëm në anglisht dhe kërkon shumë kohë për t’u shkarkuar nga kompjuteri!):

• Instrumenti 1 përbëhet nga një fjalor, në të cilin shpjegohen termat e fushës së edukimit të demokracisë, dhe një studim, i cili tregon në mënyrë të përmbledhur, se cila është gjendja e politikës së edukimit në fushën e edukimit të demokracisë në Evropën e Këshillit të Evropës.
  Fjalor gjermanisht, Fjalor anglisht, Fjalor frengjisht, Studim anglisht, Studim frengjisht
• Instrumenti 2 i referohet  organizimit demokratik të institucioneve arsimore dhe vë në dispozicion një studim, i cili tregon, që nxënësit, që kanë marrë edukim demokratik dhe angazhohen p.sh. në parlamentet e rinisë, janë qytetarë më aktivë edhe jashtë shkollës. Studimi në anglisht
• Instrumenti 3 është një publikim mbi temën „Kualifikimi i mësuesve“. Ai përmbledh 43 faqe në origjinalin në anglisht dhe diskuton në katër kapituj këto tema: domosdoshmëria e kualifikimit të mësuesve, strukturat dhe mekanizmat, çfarë duhet të mësojë mësuesi si dhe proceset dhe metodat, qeë nevojiten për këtë: Kualifikimi i mësuesve anglisht . Mendohet që ky dokument të përkthehet së shpejti edhe në gjuhë të tjera.
• Instrumenti 4 është një publikim, që trajton çështjen e garantimit të cilësisë së edukimit të demokracisë. Ky instrument do të jetë gati përfundimisht javët e ardhshme dhe do të vihet më pas në dispozicionin Tuaj për t’u shkarkuar nga interneti. Ne mendojmë, që maksimumi në vjeshtën 2005 të kemi gati edhe përkthimet përkatëse në gjuhët e Evropës Juglindore. Në momentin e duhur do t’Ju informoj për këtë.

Materiale të tjera për përdorim praktik: D@dalos në bashkëpunim më Këeshillin e Evropës ka vënë në dispozicion në faqen e tij në internet që në vitn 2000një  Manual , i cili përmban udhëzime teorike dhe praktike për mënyrën se si mund të trajtohen të drejtat e njeriut në mësim. Nga ana gjuhësore ky manual mund të kuptohet vetëm nga përdoruesit nga Bosnje-Hercegovina, Kroacia, Serbia dhe Mali i Zi. Sektori i Rinisë pranë Këshillit të Evropës ka përpunuar një të ashtuquajtur paketë trainimi (Training Kit), në të cilën mund të gjeni ndihmë për të mësuarit ndërkulturor dhe realizimin e aktiviteteve të trajnimit në përgjithësi. Veç sfondit teorik për të mësuarit ndërkulturor ofrohen udhëzime konkrete dhe të detajuara për ushtrime (p.sh. lojë me role). Training Kit anglisht, Training Kit frëngjisht

Studime rreth temës të mësuarit e demokracisë:

• Francois Audigier: Kompetencat kyçe të një qytetari demokratik; Titulli origjinal: Basic Concepts and Core Competencies for Education for Democratic Citizenship shqip anglisht kroatisht serbisht
• Cesar Birzea: Të mësuarit e demokracisë – të mësuar përgjatë gjithë jetës; Titulli origjinal: Education for Democratic Citizenship. A lifelong learning experience. anglisht rumanisht serbisht
• Karlheinz Duerr: Të mësuarit e demokracisë në Evropë; Titulli origjinal: Strategies for Learning Democratic Citizenship. gjermanisht anglisht frengjisht kroatisht serbisht
• Cesar Birzea: Studim mbarëevropian mbi politikat e edukimit të demokracisë; Titulli origjinal: All-European Study on Policies for Education for Democratic Citizenship. anglisht dhe frëngjisht
• Cesar Birzea: Studim mbarëevropian mbi politikat e edukimit të demokracisë–Evropa Perëndimore gjermanisht

Bibliografi

Mitja Sardoc nga Sllovenia ka përmbledhur një bibliografi voluminoze në anglisht, të pajisur edhe me komente të shkurtra. Pjesa më e madhe e veprave të përmendura mund të porositen në Këshillin e Evropës. Bibliografia e dytë në anglisht prezanton publikime mbi temën e strukturave demokratike (të themi në shkollë) dhe të mësuarit e demokracisë.
Link për te dy bibliografitë

Këshilla praktike, se si mund të merrni pjesë në këtë vit të edukimit demokratik:

1)  Kontaktoni me koordinatorin Tuaj! Në të gjitha vendet e Evropës Juglindore janë krijuar komisione kombëtare, që koordinojnë të gjitha aktivitetet në nivel kombtar. Koordinatori Juaj mund t’Ju informojë në lidhje me planet kombëtare të veprimit, ose Ju ndoshta mund edhe të jepni kontributin Tuaj në komision!

2)  Nëse jeni vetë aktiv në edukimin e demokracisë, Ju mund të jepni shpjegime rreth seminareve, kurseve dhe publikimeve Tuaja si një kontribut për Vitin Evropian dhe këtë ta theksoni edhe përpara opinionit publik – të themi në formën e deklaratave të shtypit ose në biseda me gazetarë.

3)  Ju – pas rënies dakord me koordinatorin Tuaj - mund të përdorni logot në publikimet Tuaja, në dokumentet e seminareve apo dokumente të tjera duke bërë kështu të qartë, se ky projekt nuk qëndron i vetëm, por është një gur në mozaikun e një aksioni, që zhvillohet në 46 shtete.

4)  Ju mund të organizoni aktivitete ose publikime për mësuese dhe mësues ose për multiplikatorë të tjerë duke u përcjellë kështu atyre informacionet rreth këtij viti.

5)  Nëse bashkëpunoni me autoritetet arsimore në nivel rajoni apo komune Ju mund të informoni nëpunësit rreth këtij viti, nëse ata nuk kanë dëgjuar ende për këtë. Në rast problemesh me ministritë, inspektoratet apo institucionet e kualifikimit të mësuesve mund të ndihmojë udhëzimi, që qeveria Juaj e konsideron si shumë të rëndësishëm edukimin e demokracisë dhe se ajo është angazhuar për realizimin e këtij Viti Evropian.

6)  Nëse bëni kërkesa për financim apo për miratim projekti citoni dokumentet politike! Personeli i atij autoriteti apo donatori duhet të kuptojë, që Ju po veproni në përputhje me objektivat politike dhe vendimet e qeverisë suaj!

7)  Vizitoni Zyrat e Këshillit të Evropës në vendin Tuaj ose shkruajuni personave të kontaktit! Këto zyra kanë ndoshta informacione të rëndësishme në lidhje me vitin dhe mund të jenë në gjendje të realizojnë përkthimin e dokumenteve, që deri tani nuk ekzistojnë në gjuhën Tuaj.

8)  Takohuni me ofrues të tjerë masash edukimi ose mblidhuni me koleget/-ët Tuaj/a në shkollë. Ndoshta keni ide të mira në lidhje me mënyrën se si mund të merrni pjesë në këtë vit si institucion.

[shko të përmbajtja]

_________________________________________________

në internet

Faqja në internet e Këshillit të Evropës www.coe.int

Çfarë mund të prisni prej kësaj faqeje

Oferta në internet e Këshillit të Evropës ka një volum shumë të madh dhe është shumë informative, por gjithsesi për shkak të volumit dhe shumë versioneve gjuhësore është mjaft e vështirë për të gjetur pikërisht atë, që duam të dimë. Kjo ofertë përmban jo vetëm tekste dhe informacione rreth Këshillit të Evropës por edhe një sërë dokumentesh, kopje të vendimeve të gjykatës, materiale mësimore dhe shumë e shumë të tjera.

Me këtë fragment unë do t’Ju udhëheq përmes faqes dhe t’Ju tregoj se si Ju mund të mbërrini shpejt dhe në mënyrë të orientuar në informacione të përgjithshme rreth Këshillit të Evropës – qoftë edhe në gjuhën e vendit Tuaj. Një ndihmë për Ju do të ishin këtu edhe materialet mësimore të zhvilluara nga vetë Këshilli i Evropës, që në pjesën më të madhe të tyre mund t’i gjeni edhe në gjuhën Tuaj. Më tej do t’Ju tregoj portalin gjerman dhe t’Ju shpjegoj dy funksionet e kërkimit.

Veç kësaj do të merrni udhëzime, se ku mund të gjeni informacione mbi organet e Këshillit të Evropës – përveç broshurave të gatshme. Një prezantim i hollësishëm  i fushave të veçanta të detyrave më duket jo shumë i rëndësishëm, për më tepër, që informacionet e detajuara janë të disponueshme vetëm në anglisht. Në mbyllje do t’Ju udhëheq në disa burime konkrete, të cilat do t’Ju ndihmonin në fushën Tuaj të edukimit si dhe t’Ju tregoj direkt adresën prej nga mund të porosisni dhe të shkarkoni nga kompjuteri publikime të ndryshme.

Versionet gjuhësore në faqen e internetit

Nëse nuk  dëshironi të përdorni versionin në anglisht, nëpërmjet linkut SITE MAP mbërrini te një dritare, tek e cila mund të zgjidhni ndër 32 gjuhë të tjera. Portale ka për gjuhët anglisht, frëngjisht , italisht, rusisht dhe gjermanisht. Por gjithsesi në gjuhët përkatëse janë vetëm faqet hyrëse, të gjitha dokumentet e tjera gjenden sërish vetëm në anglisht.

Ndërkohë për Evropën Juglindore ka një ofertë të reduktuar informacionesh në gjuhët shqipe, boshnjake, kroate, maqedonase dhe rumune: informacione të përgjithshme rreth Këshillit të Evropës dhe materiale mësimore për mësuesit, me qëllim që nxënësve t’u shpjegohet Konventa Evropiane mbi të Drejtat e Njeriut.

Rreth Këshillit të Evropës dhe materiale mësimore

Informacioni i përgjithshëm në „Këshilli i Evropës, 800 milionë evropianë“ (rreth 100 faqe) Ju mundëson Juve një vështrim vërtetë të mirë në historinë, strukturën, mënyrën e funksionimit, fushat e detyrës  si dhe në veprimtaritë konkrete të Këshillit të Evropës. Veç kësaj aty do të gjeni informacione të shumta mbi literaturën, adresat e qendrave të informacionit në vendet përkatëse dhe linke për në faqe të tjera interneti, të komentuara shkurtimisht.

Në të njëjtin vend do të gjeni materiale didaktike. Versioni në gjuhën gjermane Ju ofron 10 fletë pune në lidhje  me temën „Demokracia në mësim“. Çdo nëntemë përshkruhet shkurtimisht, formulohen  qëllimet mësimore si dhe jepen ide për ushtrime dhe aktivitete të ndryshme në mësim. Mbi temën „Përgjigje ndaj një shoqërie multikulturore“ sugjerohet p.sh., që çdo nxënës të ndërtojë një pemë gjenealogjike të familjes së tij dhe të zbulojë prej nga vijnë paraardhësit e vet. Këto fletë pune për fat të keq nuk gjenden në gjuhët e Evropës Juglindore. Në gjuhën gjermane gjeni ndër të tjera edhe 10 fletë pune dhe 5 fletë-informacioni mbi temën e të drejtave të njeriut.

Në të gjitha gjuhët e Evropës Juglindore kenimundësi të gjeni informacione lehtësisht të kuptueshme rreth Këshillit të Evropës dhe Konventës mbi të Drejtat e Njeriut si dhe udhëzime mbi ushtrimet, që mund të realizohen me nxënësit. Këtu keni  linket direkte për në gjuhët e veçanta: shqipe, boshnjake, bullgare, gjermane, kroate, maqedonase, rumune, angleze

Vendi Juaj në Këshilin e Evropës

Nëse Ju dëshironi të dini më shumë rreth vendit Tuaj, mund të gjeni këtu profile të shkurtra vendesh. Ju mund të lexoni një biografi të shkurtër të Ministrit Tuaj të Jashtëm, i cili është edhe anëtar i Komitetit të Ministrave, si dhe të mësoni të gjithë emrat, numrat e telefonit, adresat e e-mail-it deri edhe të shihni fotografitë portret të të gjithë atyre, që përfaqësojnë vendin Tuaj në Këshillin e Evropës (pra përfaqësuesit e përhershëm dhe deputetët në Asamblenë Parlamentare si dhe në Kongresin e Komunave dhe Rajoneve). Veç kësaj Ju mund edhe të shihni, se cilat Konventa ka nënshkruar dhe ratifikuar tashmë vendi Juaj.

Portali gjerman

Me qëllim që t’Ju tregojmë një ofertë të zgjeruar Ju rekomandoj të vizitoni portalin gjerman, përmes të cilit unë do të doja t’Ju udhëhiqja. Në këtë portal Ju mund t mbërrini ose direkt nëpërmjet linkut të mësipërm ose mund të ndiqni rrugën normale  përmes variantit në anglisht të SITE MAP duke klikuar më pas në kutinë e „German portal“.

Për të mbërritur te një vështrim përmbledhës i temave të ofruara shkoni Ju lutem te linku SITE MAP. Nëse nuk doni të thelloheni shumë dhe kërkoni një vështrim të mirë gjithëpërfshirës, jeni në vendin e duhur. Këtu do të gjeni informacione të sakta dhe të pëmbledhura mbi lindjen, historinë, strukturën dhe  fushat e detyrave. Tekstet janë aktuale, nga vera dhe vjeshta e vitit 2004, dhe që këtej mund të mbërrini në logo dhe broshura të gatshme në volume të ndryshme.

Të kërkoni dhe (shpressojmë) të gjeni

Nëse kërkoni informacione në lidhje me një temë shumë specifike, ka shumë mundësi t’i gjeni te Indeksi tematik A – Z  . E meta është, që më tepër se gjysma e faqeve janë në anglisht. Ka edhe një mënyrë të dytë për të kërkuar: nëpërmjet funksionit „Search“ në rreshtin e sipërm horizontal të komandave ose direkt këtu. Por gjithsesi vetëm në 5  „gjuhët kryesore“. Rreth njoftimeve mbi aktivitetet e reja – dhe këto mund të jenë konferenca, publikime librash, shpjegime - Ju mund të merrni informacione ose në mënyrë kronologjike përmes komandës së kërkimit të të rejave ose duke dhënë një term të caktuar. Tekstet e shkurtra prej disa rreshtash rrallëherë të çojnë në burime të tjera në internet.  Por ka një mekanizëm tejet voluminoz për kërkimin e  dokumenteve si dhe baza të ndryshmetë dhënash, te të cilat mund të mbërrini edhe së këtejmi.

Më hollësisht rreth organeve dhe institucioneve

Nëse kërkoni informacione të detajuara mbi organe dhe institucione të veçanta, ato mund t’i gjeni në faqen SITE MAP.

Fushat e punës – vetëm në anglisht

Në pjesën e poshtme majtas në faqen e SITE MAP do të paraqiten katër fushat e punës (veprimtarisë): të drejtat e njeriut, çështje juridike, bashkëpërkatësia sociale dhe edukimi/kultura/rinia/sporti. Vetëm tekstet hyrëse janë në gjermanisht, gjithçka tjetër  disponohet vetëm në anglisht dhe frëngjisht.

Të drejtat e njeriut – shumë informacione dhe materiale të mira!

Sektori për Bashkëpunim dhe Ndërgjegjësim vë në dispozicion një sasi të madhe materialesh informative në lidhje me aspekte të ndryshme të të drejtave të njeriut, dhe këtë pjesërisht  në gjuhë të ndryshme. Këtu do të mund të gjeni p.sh. një guidë të shkurtër për Konventën Evropiane mbi të Drejtat e Njeriut në gjuhët shqip, kroatisht dhe rusisht. Hyrja është paksa e komplikuar, por ia vlen: në këtë faqe do të mund të gjeni tre mundësi të ndryshme hgyjrjeje për në një database. Të parën më mirë injorojeni, sepse është shumë e vështirë për t’u përdorur.

Në mes të faqes gjendet një bazë të dhënash me 14 dokumente. Zgjidhni gjuhën e dëshiruar dhe mbishkrimin „Subject“. Menjëherë do të shfaqet para Jush një listë me të gjtiha dokumentet, që ekzistojnë në këtë gjuhë.

Pikërisht më poshtë është edhe një mundësi e tretë me rreth 80 dokumente. Zgjidhni mbishkrimin në anglisht të dokumentit, për të cilin interesoheni. Ju do të shihni menjëherë se cilat janë dokumentet e disponueshme si dokument pdf dhe në cilat gjuhë. Shembuj dokumentesh:

• Manual mbi temën „Mbrojtja e të drejtave të gruas“ (serbisht, maqedonisht)
• Dokument rreth refuzimit të shërbimit ushtarak për motive ndërgjegjeje (anglisht, serbisht)
• Karta Evropiane për gjuhët rajonale ose të pakicave (serbisht, turqisht)

Kultura dhe edukimi

Në faqen hyrëse për edukimin, kulturën, trashëgiminë kulturore, rininë dhe sportin bëhet një prezantim i shkurtër se në cilat fusha është aktiv Këshilli i Evropës. Megjithëse linket për përshkrimine  fushave të veçanta të detyrave, në anën e majtë të faqes, janë në gjermanisht, do të zhgënjeheni pasi të gjitha faqet e tjera janë të disponueshme vetëm në anglisht. Më poshtë gjeni disa linke të rëndësishme:

• Tw gjitha Konventat dhe Rekomandimet për fushën e edukimit
• Faqja hyrëse në fushën e Edukimit të Demokracisë
• Mundësi hyrjeje në fushën e  Historisë
• Edukimi ndërkulturor
• Program për kualifikimin e mësuesve (e ofruara, formularë regjistrimi…)

Burime të përzgjedhura për fushën e edukimit

Më poshtë po Ju prezantoj një përzgjedhje me burime, publikuar pjesërisht në disa gjuhë, që mund të paraqesin interes për Ju:

Nëse Ju punoni si mësues i edukimit fizik apo në një klub sportiv dhe dëshironi të dini, se si mund të trajtohen tema të tilla si Doping dhe Fair Play, këtu do të gjeni Konventën Anti-Doping dhe një Manual – të dyja në anglisht.

Për mësuesit e historisë mund të jetë me interes në organizimin e mësimit të historisë  Rekomandimi i Komitetit të Ministrave (në anglisht dhe në disa gjuhë të Evropës Juglindore). Mbi temën „Mësimdhënia e historisë së Evropës në shek. e 20-të“ mund të gjeni këtu manuale për mësues, në gjuhët anglisht, shqip dhe serbisht. Jean-Michel Lecomte ka shkruar librin „Teaching about the Holocaust in the 21th Century” (anglisht).

Një metodë e pazakontë e përçimit të historisë është simulimi i ngjarjeve historike: këtu gjeni një raport në anglisht, i cili përshkruan në mënyrë të detajuar, se si u konceptua, organizua dhe realizua simulimi i bisedimeve të paqes në Versajë 1919.

Mbresëlënës më është dukur një  publikim në anglisht, i cili diskuton hollësisht rreth 50 filmave mbi temat e nacionalsocialzmit, gratë, imigrimi dhe të drejtat e njeriut dhe jep udhëzime se si mund të përdoren ato për qëllime pedagogjike.

Të gjitha linket e rëndësishme mbi dokumente dhe materiale në lidhje me fushën e edukimit të demokracisë u trajtuan në paragrafin paraardhës mbi Vitin Evropian.

Publikime të Këshillit të Evropës në anglisht

Këshilli i Evropës nxjerrnjë numër të madh publikimesh në angisht, të cilat Ju mund t’i shkarkoni ose si dokument pdf ose mund t’i porosisni përkundrejt një shume të caktuar shpenzimesh në Strasburg.
Porosit publikime në fushën e edukimit të demokracisë
Porosit publikime në fushën e edukimit

[shko te përmbajtja]

_________________________________________________

impressum

Kjo rubrikë informative publikohet nga D@dalos Sarajevo dhe financohet nga  Ministria e Jashtme Federale në Berlin dhe Ministria Federale për Bashkëpunimin Ekonomik (BMZ).

Redaktore përgjegjëse: Ingrid Halbritter

Adresa: D@dalos Sarajevo
Aleja Lipa 57
71000 Sarajevo
Telefon: +387 33 715 600 (Buero Hrasno)
Telefon/Fax: +387 33 446 680 (Buero Vratnik)
Fax: +387 33 715 601
Cel.  Ingrid Halbritter: +387 61 276 381
E-mail: Ingrid.Halbritter@dadalos.org

Artikujt për rubrikën informative jeni të lutur t’ia përcillni direkt Ingrid.Halbritter@dadalos.org

Lista e shpërndarjes me e-mail: Nëse dëshironi, që rubrika informative të mbërrijë te Ju çdo dy muaj, drejtohuni Ju lutem te Ingrid.Halbritter@dadalos.org

[shko te përmbajtja]

[lart]