EDC Newsletter

_________________________________________________

Nr. 1, datë 5 tetor 2004 (Version i aktualizuar, prill 2005)

Parathënie e botueses 

Të dashura lexuese dhe të dashur lexues të kësaj rubrike të re informative,

duke nisur nga 1 tetori 2004 dëshirojmë t’Ju ofrojmë cdo dy muaj një rubrikë të re informative. Kjo rubrikë u drejtohet të gjithë atyre, që janë të interesuar për edukimin e demokracisë, të drejtën qytetare, edukimin e paqes dhe të drejtave të njeriut. „EDC“ është shkurtimi për „Education for Democratic Citizenship“. Ky shkurtim „EDC“ përfshin, sipas gjykimit tonë, të gjitha fushat e edukimit, të cilat kanë një qëllim të përbashkët të mbivendosur: motivimin dhe aftësimin për pjesëmarrje shoqërore dhe politike.

Fillimisht do të doja të prezantohesha shkurtimisht: unë quhem Ingrid Halbritter, jam me origjinë nga Frankfurti. Pas maturës kam punuar dy vjet në Francë, më pas mësova profesionin e përkthyeses për gjuhën frënge dhe në përfundim kam studiuar shkenca politike dhe retorikë në Universitetin e Tübingen-it. Pas studimeve fillova të punoj në organizatën gjermane Kinderberg e.V. si drejtuese projekti për projekte në fushën e pedagogjisë për paqen. Që prej vitit 1998 drejtoj programe edukimi në Evropën Juglindore dhe jam bashkëthemeluese e organizatës D@dalos në Sarajevë. Që prej vitit 1999 jetoj në pjesën e vjetër të qytetit Sarajevë, i cili ndërkohë është bërë atdheu im i dytë.

Unë jam thellësisht e bindur, që secili prej nesh mund të japë një kontribut të rëndësishëm shoqëror dhe politik. Besoj gjithashtu, se gjithsecili mbart një pjesë përgjegjësie - për veten, për të tjerët që e rrethojnë, për shoqërinë në të cilën jetojmë, dhe për planetin tonë.
 
Çfarë Ju ofron kjo rubrikë informative? - Ne duam t'Ju pajisim me teori dhe praktikë. Në pjesën e titulluar Për shembull do t'Ju ofrojmë artikuj shkencorë dhe të fushave përkatëse, të rëndësishme për qëllimet tona. Këtu dëshirojmë gjithashtu t'Ju informojmë, p.sh. në numrin tjetër rreth vendimit të Këshillit të Evropës që viti i ardhshëm 2005 të jetë „Viti evropian i qytetarisë demokratike përmes edukimit“.

Ekzistojnë shumë organizata dhe individë, që realizojnë projekte madhështore në fushën e të mësuarit të demokracisë. Ne duam t'Ju informojmë edhe në lidhje me këto projekte  dhe njerëz, dhe pikërisht në pjesën me mbishkrimin Ju prezantojmë. Në këtë numër do t'Ju njohim me projektin tonë.

Në web diskutohet rreth faqeve të internetit. Edhe këtu do të fillonim me ofertën tonë, Serverin e Edukimit D@dalos.

Data dhe orare Ju informon rreth mundësive të kualifikimit ose aktiviteteve, që mund të jenë me interes për Ju. Këtu bëjmë dallimin mes aktiviteteve të hapura dhe atyre të mbyllura. Tek aktivitetet e hapura mund të marrë pjesë çdo njeri, ndërsa ato të mbyllurat i adresohen një rrethi të përcaktuar më parë. Edhe në ato raste ku Ju nuk mund të kontribuoni, për ne është gjithsesi e rëndësishme, që Ju të mësoni me anë shembujsh konkretë, se çfarë ofrohet në rajon.

Do të jetë një kënaqësi e veçantë pë mua të zhvilloj biseda me Ju dhe të mund t'Ju mbështes në punën Tuaj në fushën e të mësuarit të demokracisë dhe të civilizimit..

Shumë përshëndetje të pëzemërta E Juaja Ingrid Halbritter

PËRMBAJTJA

Ju prezantojmë: Organizatën për Pedagogjinë e Paqes D@dalos në Sarajeve
Autore: Ingrid Halbritter, Drejtuese projekti

Për shembull … Edukimi politik në Gjermani
Autor: Ragnar Mueller, agora-wissen Stuttgart

Në web: www.dadalos.org (Serveri ndërkombtar i edukimit për edukimin politik, edukimin e të drejtave të njeriut dhe pedagogjia e paqes)
Autore: Ingrid Halbritter

Data dhe orare:
Aktivitet i hapur: „Mbrëmje evopiane“ (duke nisur nga 21 tetori 2004 në Sarajevë)
Aktivitet i mbyllur: Formim moderatorësh për metodën „Betzavta“ (12.-16.10.2004 në Zagreb)

Impressum

_________________________________________________

Ju prezantojmë:

D@dalos Sarajevë – Organizata për Pedagogjinë e Paqes
Ingrid Halbritter

D@dalos Sarajevë është krijuar në verën e vitit 1999 në Sarajevë. Qëllimi i organizatës është të japë një kontribut në procesin e demokratizimit në Evropën Juglindore.  Projektet, që realziohen nga D@dalos, i përkasin fushës së edukimit: në shkollë, universitet, por edhe në organizata joqeveritare (OJQ). Këtu organizata përqendrohet kryesisht në edukimin demokratik politik. Ajo dëshiron të përçojë ABC-në e politikës, pra termat bazë te demokracisë si „forma më e keqe e një shteti përjashtuar gjithë të tjerat“ (Winston Churchill).

Qëllimet e tij D@dalos i realizon me anë projektesh të ndryshme, të cilat realizohen zakonisht në në të gjithë rajonin e Evropës Juglindore (Ish-Jugosllavi, Shqipëri, Bullgari, Rumani, Moldavi). Pjesa më e rëndësishme e punës është Serveri Ndërkombëtar i Edukimit www.dadalos.org. Atje janë vënë ndërkohë në dispozicion nëntë manualë online me të gjitha materialet shtesë dhe ato mësimore. Temat: të drejtat e njeriut, demokracia, partitë politike, Bashkimi Evropian, udhërrëfyesit, didaktika politike, pedagogjia e paqes, globalizimi dhe Kombet e Bashkuara. Gjuhët: shqip, bullgarisht, gjuha boshnjake, gjermanisht, anglisht, kroatisht, maqedonisht, rumanisht dhe serbisht (shih detajet ne fragmentin "në web").
 
Këto libra online publikohen çdo vit në CD-ROM dhe u shpërndahen më pas gratis të interesuarve. Mund të porositen tek: Enda.Pecenkovic@dadalos.org

Që prej vitit 1999 D@dalos ka inkuadruar pothuaj 2.200 mësues në kurset e fundjavave për përdorimin e serverit te edukimit. Mbi këtë bazë organizata ka zhvilluar një produkt të ri: konceptin e trainimit Fit@school. Me anë të  një CD-ROM vihen në dispozicion për kualifikimin e mësuesve prezantime në Powerpoint. Për më shumë informacione drejtohuni te Haris.Muhic@dadalos.org. CD-ROM mund ta kërkoni gratis; deri tani Fit@school ekziston në gjuhët boshnjake / kroate / serbe, shqip, bullgarisht dhe gjermanisht.

Më tej D@dalos ofron kualifikime për multiplikatorë (mësues, docentë, bashkëpunëtorë organizatash joqeveritare). Për momentin ka dy programe: „Mësimdhënia e politikës në Evropën Juglindore“ dhe „Betzavta – me njëri-tjetrin“. Programi i parë përbëhet nga një kurs, i cili kombinon seminaret e mëparëshme me „e-learning“. Pjesëmarrësit vijnë në tre seminare-fundjave dhe në periudhat midis punojnë detyra, gjatë të cilave shoqërohen me anë e-mail-esh nga drejtuesi i kursit.  Ne shpjegojmë këtu parimet më të rëndësishme të edukimit demokratik politik dhe pjesëmarrësit mësojnë të zhvillojnë dhë të përgatisin në mënyrë të pavarur  njësi mësimore dhe orë shkollore rreth temave politike. Kemi kënaqësinë, që për vitin 2005 të mund të ofrojmë dy kurse. Për më tepër informacione drejtohuni te Ingrid.Halbritter@dadalos.org.

„Betzavta“ ose „Me njëri tjetrin“ është një metodë për mësimin e demokracisë, zhvilluar nga instituti Adam në Jeruzalem. Te kjo metodë përjetohet dhe ndihet direkt si diçka e kuptuar në mënyrë racionale rëndësia e vlerave themelore të demokracisë. 15 moderatorët e parë nga Kroacia, Bosnje-Hercegovina dhe Serbi-Mali i Zi mbarojnë në vitin 2004 dy kurset e tyre të para. Një manual trainimi në gjuhët boshnjake / kroate / serbe do të vihet në dispozicion  pas pak kohësh në www.dadalos.org/EDC.

Në fillim të dhjetorit 2004 u zhvillua një seminar katërditor kualifikimi për gazetarë nga Serbia-Mali i Zi, Kroacia dhe Bosnje-Hercegovina ne gjuhën gjermane. Përgjithësisht, popullsia nuk di shumë në lidhje më BE-në dhe zor se mund t’i vlerësojë drejt efektet e një anëtarësimi të vendit të vet. Ky aktivitet kualifikues duhet të kontribuojë në faktin, që informimi rreth BE-së në rajon të bëhet më profesional.

Një fushë tjetër e D@dalos është përpjekja për të vendosur kontakte mes njerëzve, organizatave dhe institucioneve, që janë angazhuar me edukimin politik, të mundësojnë shkëmbimin e informacioneve dhe të përvojave si dhe të nxisin bashkëpunimin. Kjo rubrikë informative është njëra nga iniciativat; tjetra është i ashtuquajturi Tregu EDC, një faqe interneti në anglisht, e cila prezanton projekte të mira, që mund t’u ofrojnë diçka të tjerëve. (shih www.dadalos.org/EDC).

Krejt i ri për D@dalos  është i ashtuquajturi I.M.PACT Projekt. D@dalos ëhtë një nga gjashtë organizatat në Evropën Juglindore, e cila duke nisur nga viti 2005 ofron kualifikime në fushën e planifikimit të projekteve dhe te vetëvlerësimit për organizatat  dhe institucionet e tjera, që merren me edukim politik. Informacione në lidhje me projektin do të gjeni në faqen www.impact-see.org, për fat të keq vetëm në anglisht. Deri në fund të vitit do të ketë manualë në të dyja fushat, të cilat do të vihen në dispozicion online edhe në gjuhët Tuaja.

D@dalos ka dy zyra të vogla në Sarajevë me katër bashkëpunëtorë kryesorë. Partnerët tanë më të ngushtë janë Prof. Dr. Wolfgang Schumann  dhe Ragnar Mueller nga Shoqata agora-wissen në Stuttgart. Këta dy shkencëtarë politikë, ekspertë në çështje evropiane dhe specialistë në përçimin e dijeve përmes mediave të reja (Internet, CD-ROM) zhvillojnë përmbajtjet tona dhe drejtojnë pjesën më të madhe të kualifikimeve të multiplikatorëve tanë (për më tepër informacione shko në faqen www.gesellschaft-agora.de).

Ne bashkëpunojmë ngushtë me disa organizata të përzgjedhura joqeveritare: FAR në Burgas/Bullgari, Sonnenberg në Kroaci dhe D@dalos Mali i Zi. Për projekte të veçanta ne bashkëpunojmë me zyrat e Institutit për Bashkëpunim Ndërkombtar të Shoqatës së Shkollave të Larta Popullore të Gjermanisë (IZZ –DVV) në Shqipëri, Bullgari, Serbi dhe Bosnje-Hercegovinë, me Civitas@BiH, Gradjanske Inicijative Belgrad, me Universitetin Niksic, me Shkollën e Lartë Pedagogjike Rijeka dhe ministritë e arsimit në rajon si dhe me fondacionet politike gjermane.

Donatorët tanë kryesorë janë: UNESCO (në mënyrë të veçantë Komisioni Gjerman i UNESCO-s), Ministria e Jashtme Federale Berlin, qeveria norvegjeze dhe zviceriane, Shoqata e Fondacioneve Politike për Edukim Politik. Linke mbi te gjithë donatorët do të gjeni në faqen tonë të internetit www.dadalos.org.

Ingrid Halbritter, e cila drejton programin në D@dalos, është dërguar në Bon nga EIRENE e.V. Neuwied me fonde të Ministrisë Federale për Bashkëpunimin Ekonomik (BMZ) si specialiste në çështje të paqes në kuadër të Sherbimit Civil për Paqen (maj 2004 deri në prill 2007).

[shko te përmbajtja]

_________________________________________________

Për shembull ...

Edukimi politik në Republikën Federale të Gjermanisë
Ragnar Müller

Duke qenë se asnjëherë "demokratët nuk kanë rënë nga qielli", demokracia, si një formë shtetërore dhe shoqërore veçanërisht e vështirë, vazhdon të mbetet e varur nga edukimi politik, mbi të cilin, duke u nisur nga planet e kursimit, është vënë fuqimisht theksi këto vitet e fundit. Teksti i mëposhtëm tenton të përmbledhë në mënyrë konçize bazat më të rëndësishme të edukimit politik. Ai ndahet në dy pjesë:

Detyrat dhe qëllimet e edukimit politik: Këtu prezantohen bazat kryesore të edukimit politik, mënyra se si ato kanë marrë formë në debatin didaktik gjerman. Është hequr dorë nga një prezantim i historisë së edukimit politik, në qendër vendosen deyrat dhe qëllimet e edukimit politik.

Parimet didaktike të edukimit politik: Duke u nisur nga Konsensusi bazë i Beutelsbach-ut në vitin 1976 janë përcaktuar një sërë parimesh didaktike, të cilat përbëjnë edhe thelbin e didaktikës politike.

Detyrat dhe qëllimet e edukimit politik

Qëllimi i edukimit politik është qytetari/ja madhor/e dhe i/e përgjegjshëm/shme. Fakti, që kjo gjendet praktikisht në çdo publikim mbi këtë temë, nuk duhet të na gënjejë në lidhje me paqartësinë e përmbajtjes së termit, çka vihet re në mënyrë të dhimbshme, kur bëhet fjalë për përkthimin e tij në gjuhë të tjera. Diagrama e mëposhtme liston qëllime të tjera të përmendura shpesh të edukimit politik, që i japin jetë formulës së shkurtër të „qytetarit madhor e të përgjegjshëm“.

Thelbësore është: "Politika dhe edukimi, pra edhe edukimi i politikës janë forma të të vepruarit të qëllimshëm; ato orientohen drejt qëllimesh apo vlerash të caktuara… Shteti modern nuk mund t’i japë përgjigje pyetjes se cila është pasuria më e vyer në bashkësinë e vlerave pluraliste. Në fakt ne mund të biem dakord, duke thënë që ai duhet të ndalojë të keqen si dhe, duke qenë shtet social dhe kulturor, duhet të orientojë veprimtarinë e tij në mënyrë pozitive për nga vlerat. Po ne nuk mund ta kuptojmë politikën si 'realizim' të vlerave më të larta por si rregullator konfliktesh dhe si një garë luftarake për rendin më të mirë duke mbajtur parasysh objektivat e njohura përgjithësisht si të tilla, të cilat, si vlera orientuese, mbeten detyra të përherëshme… Pikërisht këtë duhet të realizojë edukimi politik."

Detyra konsensuale të edukimit politik

Se cilat janë saktësisht detyrat e edukimit politik, kjo mbetet një çështje e diskutueshme në detaje dhe e ndryshueshme. Gjithsesi fragmenti i mëposhtëm përmend disa fusha detyrash, që aktualisht do të mund të cilësoheshin si konsensuale:

"1. Arsimimi dhe përforcimi i një komponenti thelbësor vlerash të lira dhe demokratike,
2. Të kuptuarit e strukturës bazë të politikës si zgjidhje të problemeve aktuale përmes marrjes së vendimeve të detyrueshme për çështje të diskutueshme shoqërore,
3. Përçim dijesh orientuese në fusha të rëndësishme të politikës aktuale me rëndësi për të ardhmen, si p.sh. demokracia dhe rreziqet e saj, raporti mes ekonomisë dhe ekologjisë, e ardhmja e një shoqërie konsumatorësh, globalizimi, Bashkimi Evropian,
4. Fitimi i disa aftësive të caktuara si p.sh. përdorimi i kompjuterave, mediat etj. Së këtejmi rrjedhin pastaj edhe dy fusha detyrash me tematika të domosdoshme, te kategorizuara: 1. Konkretizimi i vlerave themelore ... 2. të kuptuarit e procesit vendimmarrës me të dyja aspektet:
- Instancat vendimmarrëse dhe legjitimimi i tyre (parlamenti, qeveria, votimet dhe zgjedhjet, federalizmi);
- Përmbajtjen e vendimeve dhe burimet e tyre: interesat dhe vepruesit e tyre (iniciativat qytetare, shoqatat, partitë, mediat)."

Qëllimet e edukimit politik

Edukimi politik synon të zgjojë interes për politikën dhe të krijojë parakushtet e duhura, që personat e synuar të shndërrohen në qytetarë madhorë dhe të përgjegjshëm, duke u përpjekur të përçojë tek ata aftësinë për analizë dhe gjykim të pavarur politik.[7] Natyrisht që për këtë duhen dije bazë. Ndaj në detyrat e edukimit politik bën pjesë edhe përçimi i "ABC-së së vogël" të politikës, me fjalë të tjera njohja me konceptet bazë si demokracia, ndarja e pushtetit, zgjedhjet, partitë, paqja, pushteti etj.

Por edukimi politiko-demokratik nuk mjaftohet vetëm me përçimin e dijeve bazë – kjo është vetëm baza e domosdoshme për qëllimet e mëtejshme të mësimit të politikës. Pasi ata që nuk njohin sistemin politik, ata që nuk kuptojnë funksionet dhe varësitë e tij, nuk mund të shfrytëzojnë mundësitë për pjesëmarrje, që u ofrohen, u mungon kompetenca demokratike, duke mbetur kështu qytetarë jomadhorë e jo të përgjegjshëm. Që këtej rrjedh një sërë qëllimesh, të varura ngushtë nga njëra tjetra.

Tre shkallët e para gjenden praktikisht në një formë apo në tjetrën në të gjitha publikimet rreth kësaj teme, i diskutueshëm vazhdon të mbetet fakti, nëse edhe shkalla e katërt – angazhimi politik – duhet llogaritur në qëllimet kryesore të edukimit politik. Ky aspekt diskutohet p.sh. i lidhur ngushtë me konceptin e qytetarit model..[8] Ka arsye të mira për të sjellë në vëmendje, se mund të ketë qytetarë "madhorë dhe të përgjegjshëm", të cilët nuk angazhohen politikisht.
Përçimi i kompetencës demokratike

Një mënyrë alternative, parë nga pikëpamja e terminologjisë, për përcaktimin e qëllimeve të edukimit politik vendos në qendër konceptin e kompetencës. Joachim Detjen dallon tre forma koncepti, që plotësojnë njëra tjetrën:

"Me kompetencë konjitive kuptohet domosdoshmëria e një niveli të caktuar dijesh dhe aftësie për të mësuar, ku dijet i referohen rendit institucional të sistemit politik, lidhjeve funksionale brendapërbrenda këtij sistemi deri edhe varësive të tij politike dhe ekonomike në rrafsh ndërkombëtar. Por duke u nisur nga përmbajtjet e vendimeve politike aktuale, qytetari duhet të zotërojë edhe njohuri të përçuara objektivisht.
Kompetenca proceduriale janë ato njohuri dhe aftësi, që nevojiten për të perceptuar konkretisht mundësitë e ndikimit politik dhe shanset e pjesëmarrjes në të. Për këtë qëllim, qytetari duhet të zotërojë njohuri mbi kompetencat administrative dhe proçedurat ligjore. Ai duhet të këtë aftësi strategjike, që të mundë të realizojë qëllimet e veta ose qëllime të përgjithshme të vlerësuara si të drejta.
Kompetenca zakonore (habituale) janë ato qëndrime … që qytetari duhet t'i dëshmojë komunitetit për ruajtjen e vazhdimësisë së këtij të fundit… Demokracitë moderne janë veçanërisht kritike në lidhje me kërkesat e tyre habituale. Duke qenë sistem shtetëror ato kanë nevojë jo vetëm për bindjen ndaj ligjit por edhe për gatishmërinë për t'u sakrifikuar, në rast se komuniteti duhet mbrojtur nga kërcënimet e jashtme. Duke qenë sisteme komunitare liberale ato kanë nevojë për ndershmëri dhe tolerancë në çështje botëkuptimesh. Si sisteme komunitare demokratike ato varen nga pjesëmarrja, që duhet të jetë mundësisht racionale, e përgjegjshme dhe periodike. Si sisteme komunitare shtetesh sociale ato nuk mund t'ia dalin mbanë pa konceptin e drejtësisë sociale dhe solidaritetin"

Parimet didaktike të edukimit politik

Parimet didaktike, sikurse ka rezultuar nga debati didaktiko-profesional i dekadave të fundit, përbëjnë thelbin e didaktikës politike. Ato operacionalizojnë qëllimet e përgjithshme të edukimit politik, të cilat shpesh përmblidhen me formulën e shkurtuar "qytetar madhor dhe i përgjegjshëm". Si pikënisje për krijimin e këtyre parimeve ka shërbyer zgjidhja e kundërshtive të fazës fillestare të didaktikës politike përmes konsensusit të Beutelsbach-ut në vitin 1976.

Konsensusi i Beutelsbach-ut

Në vitin 1976 Zyra Qendrore për Edukimin Politik e Landit Baden-Württemberg organizoi në Beutelsbach një konferencë të kësaj fushe. "Duke hedhur vështrimin në këtë aktivitet një pjesëmarrës, Hans-Georg Wehling, formuloi tre parimet bazë të edukimit politik, të cilat mbeteshin si të pakundërshtueshme." Protokolli i kësaj konference njihet si "Konsensusi i Beutelsbach-ut" në historinë e edukimit politik jo vetëm në Gjermani; ai shënon një moment kthese drejt profesionalizimit duke përbërë kështu prej këtij momenti bazën e didaktikës politike.

"1. Ndalimi i imponimit. Nuk lejohet, që nxënësi … të atakohet me pikëpamje personale të qëllimshme duke e penguar kështu 'të krijojë një gjykim të pavarur' (Minssen). Pikërisht këtu shtrihet edhe kufiri mes edukimit politik dhe indoktrinimit. Por indoktrinimi është i papajtueshëm me rolin e mësuesit në një shoqëri demokratike dhe me idenë e synuar dhe të gjithëpranuar të përgjegjësisë madhore të nxënësit.
2. Ajo çka është kontroverse në politikë dhe shkencë, duhet të duket kontroverse edhe në mësim. Kjo kërkesë është e lidhur shumë ngushtë me çka u tha më sipër, sepse kur pikëpamjet e ndryshme nuk merren në konsideratë, kur opsionet mbahen fshehur, kur alternativat mbesin pa u diskutuar, ateherë është nisur udha e indoktrinimit...
3. Nxënësi duhet të aftësohet të analizojë një situatë politike dhe tërësinë e interesave të tij, si dhe të kërkojë mjete dhe rrugë për të ushtruar ndikim mbi situatën e krijuar në favor të interesave të tij..."

Parimet didaktike

Me parimet e "ndalimit të imponimit" dhe të "kontroversitetit" janë përmendur dy parimet didaktike më të rëndësishme dhe të domosdoshme, të cilat vazhdojnë të kenë vlefshmëri të pakufizuar.Në fund të një njësie mësimore duhet, që për një problem politik të jenë gjetur disa zgjidhje. Nxënësi/ja nuk duhet privuar nga zgjedhja e rrugës "më të mirë", pra kjo i duhet lënë gjykimit të tij/saj. Ndërsa "orientimi për nga interesat" si parimi i tretë i Konsensusit të Beutelsbach-ut ka qenë gjithnjë objekt diskutimi – jo në idenë e eliminimit, por të plotësimit të tij.

Çfarë funksioni përmbushin parimet didaktike të paraqitura në grafik? Ato përfaqësojnë njësinë matëse dhe pikat e referimit në hartimin dhe realizimin e një njësie mësimore në fushën e edukimit politik. Këtu bëhet fjalë për udhëzime të vlefshme për të gjitha temat, të cilat kanë rëndësi vendimtare në hartimin e programit tematiko-metodik, pasi ato ndihmojnë që nga një tërësi mundësish dhe aspektesh të përzgjidhen prej tyre në mënyrë të argumentuar ato të përshtatshmet për trajtimin në mësim ose seminare.

Parimet mbivendosen dhe plotësojnë njëri-tjetrin, ato varen ngushtë nga njëri-tjetri. Për tematika dhe grupe të ndryshme adresatësh edhe parimet marrin rëndësi të ndryshme, asnjë njësi mësimore nuk i merr të gjitha njësoj në konsideratë. Një pozicion prioritar kanë në këtë kontekst dy parimet e para bazë të Konsensusit të Beuelsbach-ut, të cilat duhen respektuar gjithmonë pavarësisht nga tematika.Edukimi politik, që shkel parimin e ndalimit të imponimit apo atë të kontroversitetit nuk është i nivelit profesional.

Orientimi shkencor: Edukimi politik duhet të lidhet ngushtë me shkencat referuese, në mënyrë të veçantë me shkencat politike si shkencë primare reference.

Orientimi për nga nxënësit: Edukimi politik është i lidhur me përvojat dhe interesat e adresatëve (në edukimin e të rriturve ky parim është i njohur si orientim për nga pjesëmarrësit). Në rastin ideal: "Se çfarë do të përpunohet nga përmbajtja dhe se në ç'mënyrë duhet bërë kjo, kjo është diçka që diskutohet në mënyrë të barabartë mes mësueve dhe nxënësve."Ky parim kërkon të nxjerrë konkluzione nga fakti që "nxënësit të mos kuptohen si objekte të të mësuarit."

Orientim për nga problemi: Edukimi politik duhet të niset nga probleme reale dhe të përcjellë në rradhë të parë dije dhe kompetencë, të cilat janë të domosdoshme në trajtimin e problemit. Aftësia për të zgjidhur probleme është më e rëndësishme se sa grumbullimi i dijeve.

Ekzemplaritet: Edukimi politik nuk mund t’i trajtojë temat asnjeherë deri në fund dhe duhet të kufizohet vetëm në disa aspekte të veçanta. Të mësuarit në bazë shembujsh krijon një strategji të reduktimit të lëndës dhe të kompleksitetit. Zgjedhja e temave për t’u trajtuar quhet, që, së pari, të jenë të orientuara për nga nxënësit dhe problematika dhe së dyti, të jetë ekzemplare për nga tema. Kjo do të thotë në veçanti, që thelbi politik i temës vendoset në qendër. Të nxënët dhe të mësuarit në bazë shembujsh "duhet të mundësojnë njohjen e strukturave dhe ligjësive në problemin e zgjedhur për trajtim", dhe kështu pra janë të lidhur ngushtë si një qëllim i rëndësishëm drejt plotësimit.

Aktualitet/vizualizim: Edukimi politik duhet të tematizojë, sipas mundësisë, probleme aktuale dhe propozime zgjidhjesh. Përmbajtjet e të mësuarit duhet të jenë sa më pak abstrakte, të vizualizuara dhe të fiksueshme:në këtë mënyrë së bashku më kriteriet e përzgjedhjes, sikurse janë përfshirja personale dhe rëndësia e tematikës, mund të arrihet një rritje e motivimit nga ana e nxënësve ose pjesëmarrësve.

Procedurë induktive: Edukimi politik niset, sipas mundësive, nga e veçanta – nga raste të veçanta të vizualizuara – , punon mbi këto raste duke konkluduar më pas në të përgjithshmen. Parimi i "induktim përpara deduktimit" është i lidhur ngushtë me parime të tjera si orientimi për nga nxënësit, për nga problematika dhe ekzemplariteti.

Orientimi për nga veprimet: Edukimi politik duhet së pari të lejojë dhe mbështesë të mësuarit e pavarur (p.sh. përmes metodave përkatëse si puna me projekte). Së dyti këtu bëhet fjalë "për të ushtruarit e një repertori individual veprimesh për debatet politike dhe formimin e një opinioni politik" (p.sh. të ushtruarit e cilësive vendimtare si të debatuarit dhe prezantuarit). Pra bëhet fjalë edhe për kompetencë në të vepruar "si një kompetencë metodike e nxënësve, e rëndësishme për politikën". Ndërkohë pothuaj i gjithë spektri i metodave, duke nisur nga plotësimi i një flete informacioni deri në udhëtimet e studimit, po klasifikohet si "i orientuar për nga veprimet". Një pamje të përgjithshme jep në këtë kontekst diagrama e mëposhtme.

Informacione mbi autorin: Ragnar Mueller shkencëtar politik dhe drejtor ekzekutiv i shoqatës Agora (Shoqata për përçim dijesh përmes mediave të reja dhe edukimit politik). Në kuadër të programit D@dalos ai është përgjegjës për zhvillimin e përmbajtjeve në faqen e internetit www.dadalos.org.

[shko te përmbajtja]

_________________________________________________

Në web

Serveri Ndërkombëtar për edukimin politik, edukimin e të drejtave të njeriut dhe paqes www.dadalos.org

Kjo faqe interneti vë në dispozicion – në njëfarë mase edhe në formën e manualeve elektronike – informacion dytësore dhe materiale të përdorshme drejtpërsëdrejti në orën e mësimit të edukimit politik, të të drejtave të njeriut dhe të paqes në nëntë gjuhë / variante gjuhësore. Gjuhët e deritanishme janë: shqip, gjuha boshnjake, bullgarisht, kroatisht , maqedonisht, rumanisht, serbisht, gjermanisht dhe anglisht. Përbërja e kësaj faqeje interneti publikohet një herë në vit në CD-ROM dhe dërgohet gratis pasi të jetë bërë kërkesa përkatëse.

Ideja bazë e kësaj oferte ishte të fillohej me „ABC-në e vogël“ të edukimit politik, të ofroheshin informacione bazë rreth temave kryesore (Demokracia, të drejtat e njeriut) si dhe të ndihmohej në sqarimin e çështjeve bazë. Partitë politike përbëjnë një kompleks tematik të ngushtë, i cili shpjegon rolin e domosdoshëm të partive në një sistem demokratik dhe tregon me shembuj tipe të ndryshme të partive dhe sistemeve partiake. Për t’i bërë disi më të kapshme demokracinë dhe të drejtat e njeriut, ne kemi përgatitur një manual online mbi personalitete model, të cilët – si të prekur drejtpërsëdrejti – janë angazhuar për vendosjen e drejtësisë dhe të paqes dhe për këtë kanë marrë më pas edhe çmimin Nobel për Paqen.

Manuale të tjera online ka edhe në lidhje me temat e Bashkimit Evropian, të globalizimit dhe Kombet e Bashkuara. Bashkimi Evropian është natyrisht një temë ë rëndësishme për të gjitha vendet e rajonit. Ne vëmë në dispozicion zhvillimin historik, strukturën e komplikuar të institucioneve dhe proceseve të vendimmarrjes si dhe informacione të mëtejshme në lidhje me problematikën e zgjerimit. Ndërkohë ky kompleks tematik nuk është më krejtësisht aktual, megjithatë ne mendojmë ta aktualizojmë menjëherë pas hyrjes n fuqi të marrëveshjes së Nicës.

Globalizimi na ofron gjithmonë përmbajtje, informacione dhe materiale rreth një teme, që, si term, është gjithnjë e më shumë në gojën e të gjithëve, por rreth së cilës zor se dikush mund të thotë me saktësi, se çfarë është dhe ç’do të thotë. Ne ofrojmë përkufizime të ndryshme, paraqesim dimensionet, pasojat dhe linjat e zgjidhjeve dhe i japim mësuesit ide praktike për zhvillimin e orës së mësimit.

Kompleksi tematik mbi Kombet e Bashkuara na shërben në të njëjtën kohë si përmbajtje-bastion  për kalimin në dekadën e Kombeve të Bashkuara me objekt edukimin për një zhvillim të qëndrueshëm, e cila fillon në vitin 2005 dhe rreth së cilës ne duam të ofrojme matriale dytësore në pranverën e 2005.

Përveç përmbajtjeve online në formë manualesh ka edhe dy të tilla metodike: didaktika politike dhe pedagogjia e paqes. Didaktika politike në thelb është një udhëzim praktik, se si mund të planifikohen dhe realizohen tema politike gjatë një ore mësimore. Në qendër të kësaj vendosen kriteret didaktike, të cilat shërbejnë si njësi matëse dhe nivel reference.

Pedagogjia e paqes u zhvillua në bashkëpunim me Shoqatën e Tübingen-it për Pedagogjinë e Paqes. Kompleksi përfshin sugjerime në lidhje me trajtimin e koncepteve të luftës, paqes, konfliktit apo dhunës duke sqaruar edhe sfondin shkencor. Ai tregon atë çka bëjnë pedagogët e paqes, cilat janë detyrat e pedagogjisë së paqes dhe si realizohet ajo. Udhëzimet tona praktike shtrihen edhe te sporti. Atje mund të gjenden ide, se si mund të shfrytëzohen sporti dhe ideja e fair-play nga pikëpamja e pedagogjisë së paqes.

Kërkohet Feedback: mendimi Juan ne na intereson shumë, sepse sa më shumë feedback të marrim, aq më mirë do të mundemi të përshtasim ofertën tonë me nevojat Tuaja. Jeni të lutur të dërgoni vërejtjet Tuaj kritike, idetë dhe komentet në adresën Ingrid.Halbritter@dadalos.org.

[shko te përmbajtja]

_________________________________________________

Data dhe orare

Aktivitet i hapur: „Mbrëmje evropiane“ (duke nisur nga 21 tetori 2004 në Sarajevë)
Gjuha: boshnjake/kroate/serbe

D@dalos u ofron qytetarëve të interesuar nga Sarajeva dhe mjedisi përreth tre seri mbrëmjesh me aktivitete rreth Bashkimit Evropian. Këtu përcillen informacione bazë në lidhje me lindjen e BE-së, rreth institucioneve dhe zgjerimit të tij si dhe mbi gjendjen aktuale të Bosnje Hercegovinës. Pas çdo referati pjesëmarrësit ftohen të vazhdojnë diskutimet e tyre duke ngrënë ose pirë diçka.

Vendi i aktiviteteve: Bosanski Kulturni Centar
Branilaca Sarajeva 24, Sarajevo
Tel: 033/201 513

Datat dhe oraret:
Seria e parë:të enjten, më 21 Tetor – 28 Tetor – 04 Nëntor – 11 Nëntor – 16 Nëntor 2004 (gjithmonë të enjteve)
Seria e dytë:të hënën, 22 Nëntor – 29 Nëntor – 06 Dhjetor – 13 Dhjetor dhe 20 Dhjetor (gjithmonë të hënave)
Seria e tretë: të enjten, 25 Nëntor – 02 Dhjetor – 09 Dhjetor – 16 Dhjetor – 23 Dhjetor (gjithmonë të enjteve)

Për regjistrime drejtohuni Ju lutem te z. Nihad Mesic, Telefon: +387(0)33/441 268 ose 061/379 838, E-Mail: Nihad.Mesic@dadalos.org ose Fax: +387(0)033/715 601

Donator: Grupi i punës për edukimin e gjerë politik në fondacionet politike, koordinuar nga Fondacioni Konrad-Adenauer, Beograd


Aktivitet i mbyllur: Kualifikim i moderatorëve për metodën „Betzavta“(12.-16.10.2004 në Zagreb)
Gjuha: Anglisht, përkthim simultan në gjuhët boshnjake/kroate/serbe

D@dalos dhe Sonnenberg Kroaci, në bashkëpunim me Bashkësinë Hebre në Zagreb ofrojnë një kurs kualifikimi për mësues/e dhe multiplikatore/ë nga Kroacia, Bosnje-Hercegovina dhe Serbi-Mal i Zi. Pjesëmarrësit kanë frekuentuar seminarin mbi „Betzavta“ zhvilluar në korrik 2004 në Sarajevë dhe tanimë ata do të marrin kualifikimin e parë për të mësuar, se si të moderojnë vetë kurse mbi metodën „Betzavta“ (informacione mbi programin „Betazvta“ në Gjermani gjeni te: www.betzavta.de). Ky kurs mendohet të ofrohet në vitin 2005 për pjesëmarrës të rinj. Të interesuarit janë të lutur të regjistrohen te Ingrid.Halbritter@dadalos.org

Donator: Ministria e Jashtme Federale e Republikës Federale të Gjermanisë (Pakti i Stabilitetit)

[shko te përmbajtja]

_________________________________________________

impressum

Kjo rubrikë informative publikohet nga D@dalos Sarajevo dhe financohet nga  Ministria e Jashtme Federale në Berlin, Këshillit të Evropës në Strasburg dhe Ministria Federale për Bashkëpunimin Ekonomik (BMZ).

Redaktore: Ingrid Halbritter

Adresa: D@dalos Sarajevo
Aleja Lipa 57
71000 Sarajevo
Telefon: +387 33 715 600 (Buero Hrasno)
Telefon/Fax: +387 33 446 680 (Buero Vratnik)
Fax: +387 33 715 601
Cel.  Ingrid Halbritter: +387 61 276 381
E-mail: Ingrid.Halbritter@dadalos.org

Artikujt për rubrikën informative jeni të lutur t’ia përcillni direkt Ingrid.Halbritter@dadalos.org

Lista e shpërndarjes me e-mail: Nëse dëshironi, që rubrika informative të mbërrijë te Ju çdo dy muaj, drejtohuni Ju lutem te Ingrid.Halbritter@dadalos.org

[shko te përmbajtja]

[lart]