Troubles

Sljedeći tekst bavi se razvojem konflikta u Sjevernoj Irskoj od nezavisnosti jednog dijela Irske 1920. godine. Korijeni krvavog konflikta koji traje još i danas između sjevernoirskih katolika na jednoj i Britanaca i sjevernoirskih protestanata na drugoj strani, ipak, sežu mnogo dublje u historiju. Tekst o historijskim korijenima ovog konflikta naći ćete na stranici Historija.

Nezavisnost i podjela Irske...	Kada je Irska 1920. godine postala nezavisna, šest grofovija provincije Ulster dobilo je mogućnost da se odvoje od ostatka Irske i da održe usku vezu sa Velikom Britanijom. Ove grofovije u najsvjevernijoj od 4 irske provincije postale su pod nazivom Sjeverna Irska putem akta Government of Ireland Act iz 1920. godine odvojena politička jedinica Ujedinjenog kraljevstva sa sopstvenim ustavom, parlamentom i lokalnom upravom. Irska slobodna država (kasnija Irska, današnja Republika Irska) nije sasvim jednostavno posmatrala ovo odvajanje. Ali Sjeverna Irska je bila konsekventna, da bi se odlučila na ponovno ujedinjenje. Granica između ova dva dijela povučena je 1925. godine. Većina sjevernoirskog stanovništva osvajanje od katoličkog juga i jedinstvo sa Velikom Britanijom posmatrala je kao osiguranje njihove protestantske vjere i nadmoći. A za mnoge irske katolike stvaranje Sjeverne Irske je bila jednostavno posljednja nepravda koju su Britanci nanjeli Ircima.
Početak terora...	Kada je Irska 1949. godine postala Republika, britanski parlament je potvrdio status Sjeverne Irske kao dijela Ujedinjenog kraljevstva i to pod imenom donošenja jedne druge odluke u sjevernoirskom parlamentu. Iako je Republika i dalje zahtijevala 6 sjevernih grofovija, njeno istupanje iz Commonwealtha bilo je jednako odobravajućoj šutnji za podjelu. Ali 1955. godine trupe zabranjene Irske republikanske armije (IRA) započele su terorističku kampanju sa ciljem da dostignu ujedinjenje sa Sjevernom Irskom. 19578. i 1958. godine desili su se nebrojeni teroristički napadi. Početkom 60-tih godina broj tih napada je opao. 1962. godine vlada Republike Irske je osudila terorizam kao sredstvo u borbi za postizanje ponovnog ujedinjenja. [Početak stranice]
Pokret za građanska prava oštećene katoličke manjine...	Katolici su od samog početka u Sjevernoj Irskoj bili oštećena manjina. 1968. oni su organizirali pokret za građanska prava, koji je protestirao protiv ovih zapostavljanja i često na sebe prizivao nasilne protureakcije. Umjereni protestanti prepoznali su neophodnost reforme sistema vlade, ali su naišli na veliki otpor desničarskog krila vladajuće partije Ulster Unionist Party. 1969. godine britanske trupe poslate su u Sjevernu Irsku, da bi pomogle već preopterećenoj policiji Sjeverne Irske. Ove trupe ostale su u zemlji, provele su politiku britanske vlade i protestantske reakcije držali su u granicama normale. Istovremeno ove trupe su postale i osnovnim ciljem terorizma. 1972. godine britanska vlada je raspustila sjevernoirski parlament i direktno vladala zemljom. Na referendumu iz 1973. godine, koji je većina katolika bojkotirala, sjevernoirski birači su se odlučili na vezanje sa Velikom Britanijom, a protiv ponovnog ujedinjenja sa Republikom Irskom. 1974. godine 15-točalna sjevernoirska vlada koja se sastojala kako od katolika, tako i od protestanata, brzo se raspala kada su na njeno formiranje protestantski ekstremisti reagirali sa generalnim štrajkom. U sljedećim godinama nasilje se pojačalo. Dvije žene iz Belfasta, Mairead Corrigan i Betty Williams, 1976. godine dobile su Nobelovu nagradu za mir. One su pokušale da pomire religijske zajednice u Sjevernoj Irskoj jednu sa drugom. Ipak, njihovi napori nisu bili krunisani uspjehom. Pokazalo se nemogućim, zavađene strane dovesti za zajednički stol.
Spirala nasilja i pokušaji ka miru...	U međuvremenu tzv. provizorno krilo IRA-e je nemilosrdno nastavilo sa svojom terorističkom kampanjom. Neki protestantski ekstremisti sa svojim užasnim akcijama i djelima nimalo nisu zaostajali za prvima. 1979. godine IRA je ubila lorda Mountbatten of Burma. Istoga dana zarobili su jednu jedinicu britanskih vojnika i ubili njih 18. Ubistvo lorda Mountbatten osuđeno sa svih strana. 1981. godine IRA se poslužila novom taktikom, da bi pridobila izgubljene simpatije: pripadnici IRA-e koji su bili zatvoreni u britanskim zatvorima otpočeli su štrajk glađu. Bilo je i mrtvih. Svaka žrtva je pokrenula novi krug nasilja. Irski savjet koji je 1985. godine utemeljen od Velike Britanije i Republike Irske sa mnogih strana je interpretiran kao bitan korak za sigurnosnu, privrednu i socijalnu politiku i za okončanje građanskog rata. Ali protestantski unionisti i neki irski nacionalisti ovaj ugovor posmatrali su kao izdaju. Početkom 90-tih godina britanske trupe još uvijek su patrolirale ulicama Londonderrija i Belfasta, a IRA je i dalje sporadično izvodila terorističke akcije usmjerene protiv britanskih civila i vojnika, kako na britanskom ostrvu, tako i na Evropskom kontinentu. 31. augusta 1994. godine, nakon 25 godina oružane borbe, IRA je objavila bezuslovni prekid vatre i obećala da će zaustaviti svoje oružane operacije zbog mirovnih pregovora. U februaru 1996. godine IRA je prekinula primirje.