|
1170. |
|
Britanski doseljenici dolaze u Irsku
|
|
|
1608. |
Počinje
(sistematsko) naseljavanje Ulstera. |
|
1641. |
Katoličko-galski
ustanak kao reakcija na naseljavanje, te konfiskacija zemlje od strane
protestantskih doseljenika iz Engleske i Škotske. |
|
1690. |
Bitka kod
Boyna – Pobjeda protestanta Williama
III nad katolikom Jamesom
II. Ova se pobjeda i danas slavi u mnogim paradama
protestanata u Sjevernoj Irskoj. |
|
1801. |
Act of
Union – Ukidanje irskog parlamenta, Irska i Engleska se spajaju kao
dijelovi Ujedinjenog Kraljevstva. |
|
1912. |
"Ulster
Solemn League and Covenant" potpisuje više od 400.000
protestanata, koji žele da ostanu u Uniji (sa Velikom Britanijom). |
|
1916. |
Uskršnji
ustanak |
|
1921. |
Ugovor
dovodi Irsku u stanje zavisnosti (osnivanje "Irish Free State"
sa 26 grofovija), pri čemu 6 grofovija u Sjevenoj Irskoj ostaju
dijelovi Ujedinjenog Kraljevstva |
|
1968. |
Početak
nemira nazvanih "Troubles" odnosno građanskog rata u
Sjevernoj Irskoj; ovo je djelomice nastalo iz jednog pokreta za građanska
prava diskriminiranih katolika u Sjevernoj Irskoj. |
|
1969. |
Nakon
krvavih nemira u gradu Derry
14. augusta se u Sjevernoj Irskoj stacioniraju jedinice britanske
armije. |
|
1970. |
Ponovno
osnivanje katoličke ilegalne organizacije Irsko-republikanska
armija (IRA). |
|
1972. |
30.
januara (koji je od tog dana poznat pod imenom "Bloody
Sunday") britanski vojnici ubijaju u gradu Derry
14 nenaoružanih katolika. 474 čovjeka u godini 1972. gube živote.
Sjeverna Irska je postavljena pod direktnu upravu Velike Britanije |
|
1974. |
17. maja
bombe probritanske milicije Ulster Volunteer Force u Dublinu und
Monaghanu ubijaju 35 ljudi. |
|
|
21.
novembar: IRA-ina bomba ubija 21 čovjeka, te povređuje
182 u engleskom gradu Birminghamu |
|
1976. |
Betty
Williams i Mairead Corrigan, osnivačice organizacije Peace People i
inicijatorke mirovnog pokreta u Sjevernoj Irskoj dobijaju Nobelovu
nagradu za mirs [govor
na dodjeli Nobelove nagrade]. |
|
1979. |
U napadu
na britansku armiju IRA ubija 18 vojnika i jednog člana kraljevske
porodice. |
|
1985. |
Republika
Irska dobija status posmatrača u konfliktu u Sjevernoj Irskoj |
|
1987. |
11.
novembar: Bomba IRA-e eksplodira prilikom komemoracije za žrtve rata u
Enniskillenu, bilans: 11 mrtvih |
|
1991./92. |
Razgovori
sa pripadnicima više političkih partija u Londonu o budućnosti
Sjeverne Irske završavaju se bez rezultata u novembru 1992. |
|
1993. |
Tajni kontakti IRA-e i Londona. 16. decembra
London i Daublin potpisuju tzv. “Povelju
Downing-Street“ o
uslovima sklapanja mira. Sinn Fein, politička ruka IRA-e dobija
pravo da suodlučuje prilikom odricanja od nasilja od strane
IRA-e
|
|
|
1994. |
|
IRA 31. augusta proglašava prekid vatre, slijede je
protestantske milicije 13. oktobra
|
|
|
1995. |
Britansko-irski
okvirni sporazum o pregovorima više partija, razgovori u Londonu sa
Sinn Fein |
|
1996. |
IRA
atentatom u Londonu narušava prekid vatre |
|
1996. |
15. juni:
200 povrijeđenih i IRA-inom bombaškom napadu za vrijeme Evropskog
prvenstva u fudbalu u Manchesteru. |
|
1997. |
Tony Blair
14. septembra počinje sa mirovnim pregovorima zu učešće
Sinn Feina. IRA se vraća
svom prekidu vatre. |
|
1998. |
10. aprila
učesnici u pregovorima pristaju na mirovni sporazum (Good Friday
Agreement). 22. maja na njega pristaje i stanovništvo sa velikom većinom |
|
1998. |
15. august:
prilikom napada auto-bombom u mjestu Omagh život gubi najmanje 28
ljudi, preko 220 ljudi je povrijeđeno, djelomice se radi o
povredama opasnim po život |
|
1998. |
10.
decembar: David Trimble i John Hume dobijaju Nobelovu nagradu za mir. |
|
1999. |
Decembar:
sastavljena sjevernoirska nacionalna vlada od protestanata i katolika, u
skladu sa mirovnim sporazumom |
|
2000. |
Februar:
Regionalna vlada se raspada u Londonu nakon dva mjeseca, jer IRA nije u
dovoljnoj mjeri pokazala spremnost da preda oružje. Mirovni proces je
od tada u teškoj krizi. |
