Kritika partija (I)

	Često se čuje kritika da su partije suviše raširile svoju važnu poziciju unutar države i da posjeduju vladajući položaj koji ne trebaju imati. kao dokaz za to navodi se činjenica da je u mnogim državama više gotovo nemoguće dobiti položaj u državi ili društvu bez obzira na pripadnost partiji. Sljedeći tekst bavi se ovim primjerom patronaže nad službama i to na primjeru Njemačke.
	Problem partonaže nad službama i - po mišljenju kritičara - suviše nadmoćan položaj partija doveli su do diskusije o ulozi partija koja kruži oko pojmova "Partijska demokratija" i "Partijska država". Najvažnije argumente s tim u vezi naći ćete u odvojenom odlomku [...do odlomka "Partijska država"]

Patronaža nad službama

Broj učlanjivanja u partije naglo je u Saveznoj Republici Njemačkoj porastao 70-tih godina i idalje se kreće, nakon dugoročnog posmatranja, na prilično visokom nivou. Većina članova nema nikakvih povlastica zahvaljujući njihovom članstvu u partiji. Mnogi žrtvuju svoje slobodno vrijeme, ponekad i svoju radnu snagu i novac da bi proveli ideje i dostigli ciljeve za koje oni smatraju da su politički ispravni. Međutim, u mnogim slučajevima učlanjivanje u partije se dešava proračunato. U državi kao što je Savezna Republika Njemačka velike partije svojim članovima dodjeljuju mnoge pozicije. Pri tome uvijek postoji opasnost da se javne službe ne dodjeljuju po kompetencijama, dakle, onim sposobnim, nego po "pravoj" boji partijske knjižice (patronaža nad službama). Frajburški politolog Wilhelm Hennis o tome govori sasvim egzaktno:

"Da kvalificirani pedagog ima više šansi postati direktor škole ukoliko ima partijsku knjižicu u džepu, to ne smatram mnogo dostojanstvenijim od kvalifikacije po tome da li je neko rezervni oficir ili ne. Slobodno društvo na kraju krajeva počiva i na svojim podjelama, ograničenjima i razlikama. Demokratska država stoji pred opasnošću da se u svijest svojih građana ukorijeni kao alijansa i sistem karijera. Demokratske partije, esencijalni posrednici volje građana, dugoročno gledano imaće od ovakve situacije najmanje koristi."  

Patronaža nad službama i politička "raspodjela" predstavljaju negativnu posljedicu za partijsku demokratiju. Ako se zaista ozbiljno shvati Član 33, Stav 2 Osnovnog zakona, koji kaže da svaki Njemac ima jednak pristup javnim službama ovisno od njegove naklonosti, njegovog interesovanja i stručnosti, onda partije (i u svom sopstevneom interesu) ne bi smjele zatvarati oči pred "raspodjelom" mjesta. Postoje i samokritični glasovi koji se ni u kom slučaju ne mogu povezati sa nezainteresovanošću za partije, ali koji su spremni priznati da je protekcija članova partije već prevršila mjeru. Ovo se, naravno, ne smije pogrešno protumačiti, što bi svakog člana partije koji se prijavi za određeno mjesto odmah apriori označilo kao "lovca na pozicije". Posebno "politički službenici" (npr. državni sekretari, i drugi visoki zvaničnici ministarstava) neophodno pripadaju političkim partijama, obzirom da se njihove političke predstave, te programi koje provode moraju poklapati sa onima koje provodi vlada. Zbog toga oni svakog časa mogu biti stavljeni van funkcije.   

[Uwe Backes/Eckhard Jesse, iz: Informacije o političkom obrazovanju 207, Partijska demokratija, Bonn BpB 1997.]

[Početak stranice]