Pozadina

Partije

SAD

Sljedeći tekst pravi usporedbu različitih preduslova za politiku u SAD-u i u Evropi. Ovi uslovi pored sistema vladavine i izbornog prava, koji su obrađeni u poesbnim odlomcima predstavljaju pozadinu za razvoj američkog partijskog sistema.

Politika u SAD-u

Historija Evrope je u posljednja dva vijeka okarakterizirana istovremenim ciklusima na četiri različita nivoa, ali nivoa koji se isprepliću jedn sa drugim:

1. ciklusi koji su oduzeli mnogo snage za ostvarenje ciljeva Francuske revolucije, tj. ukidanje apsolutističkih feudalnih sistema i uspostavljenje demokratske ustavne države,
2. građenje i izrastanje nacionalne svijesti i nacionalnih država koje su nastale uglavnom ratovima,
3. preobraženje agrarnog društva u moderno industrijsko društvo u velikim gradovima,
4. konkurirajuće širenje moći evropskih država na zemlji u doba imaprijalizma sa dva svjetska raza koji su Evropu doveli na rub egzistencije. Tek nakon katastrofa Drugog svjetskog rata Evropa počinje razišljeti i truditi se da ostvari ono što Amerika posjeduje već 200 godina: ujedinjenje država sa svim pozitivnim konsekvencama.

Sasvim suprotan je bio tok historije u Amarici. Tamo su države bile od samog početka, dakle od Objave nezavisnosti, ujedinjene i morale su se držati jedna uz drugu samo jedanput za vrijeme Secesionog rata. (...) Od samog početka, od ratificiranja Ustava, države su mogle živjeti po najmodernijim političkim pravilima, koja su u principu odgovarala prosvjetiteljskim idejama Francuske revolucije (...).

Prije svega, nakon nasilnog zauzimanja velikog dijela teritorija SAD-a nesmetano se moglo provesti vrednovanje zemljišta i pretvaranje agrarnog društva u industrijasko, te izgradnja gradova i sve to nesmetano ratom. Ovai procesi, ipak, se nisu odvijali istovremeno, nego jedan za drugim i teritorijalno raspoređeni, dok su u Evropi uzeli maha istovremeno i na taj način prouzrokavali trajne napore.

Socijalni problem je bio zaoštren činjeicom da je svako ko je to htio mogao naći dobro plaćen posao u zemlji neograničenih mogućnosti. Onaj ko ovo shvati, spoznaće da u otvorenom društvu SAD-a nije mogla nastati neprivilegirana radnička klasa, kao što je to bio slučaj sa Evropom - socijalna mobilnost mnogima je otvorila put ka gore. Zbog toga ni socijalno-revolucionarni pokreti nisu mogli uzeti maha u Amarici. Zbog toga su i sindikati nastali relativno kasno, te ni u kom slučaju nisu pokazivali socijalističke tendencije, a to nije bio slučaj ni sa ametičkim partijama.

Jednostavno rečeno, u SAD-u su snage koje su nastale iz ujedinjena Ustava, iz imena zemlje i industrijalizacije, uprkos nekim neslaganjima, ipak, djelovale zajedno i doprinosile jedna drugoj, dok su se snage u Evropi rasipale u socijalnim borbama i revolucijama, u nacionalinm svađama i ratovima i u kolonijalnim pustolovinama. Tek ujedinjenje Evrope treba da nečini izvjesnu promjenu, najprije na ekonomskom, a potom na socijalnom i političkom polju.

Die amerikanische Nationalhymne

"The Star-spangled Banner"

O say, can you see by the dawn's early light,

What so proudly we hailed at the twilight's last gleaming?

Whose broad stripes and bright stars thro' the perilous fight,

O'er the ramparts we watched, were so gallantly streaming.

And the rockets' red glare, the bombs bursting in air,

Gave proof thro' the night that our flag was still there.

O say! does the star-spangled banner yet wave

O'er the land of the free and the home of the brave?

U SAD-u, na privrednom sektoru kontinentalne veličine nikada nije bilo carinskih ograničenja. Tržišna privreda je od samog početka otvorila put slobodnim ekonomskim tokovima, te na taj način uslovila nastajenje trajnog "privrednog čuda".

Sigurno da se sve ovo nije dešavalo bez redovnih privrednih kriza. U Evropi koja je u poređenju sa Amerikom mala karikatura, vijekovima su državni upadi, nastojanja da se kontrolira i carinska politika spriječavali slobodan razvoj privrede.

Na taj način su se Sjedinjene američke države, koje su i tako na mnogo načina imale prednosti - posebno zbog sudjelovanja u Drugom svjetkom ratu, što se stimulativno odrazilo na privredu - mogle razviti u vodeću silu Zapada. Narodi Evrope koji su u izvjesnoj mjeri oštećeni nadaju se - poučeni posebno iskustvom Drugog svjetskog rata - da će se ujedinjenjem Evrope uspjeti, bar malo, približiti SAD-u.

[iz: Ernst Rudolf Voigts: Sjedinjene američke države, Informacije o političkom obrazovanju 156, Bonn BpB 1979.]

Više informacija o historiji SAD-a na engleskom i njemačkom jeziku naći ćete na Internetu pod adresom http://www.usembassy.de/usa.

[Početak stranice]