Funksionet

Partitë

Teksti i mëposhtëm ndriçon funksionet e partive në sistemin politik, funksione këto të cilat i bëjnë ato të pashmangshme për demokracinë. Një tekst tjetër i shkurtër në kuadrin e kësaj pjese citon ligjin gjerman mbi partitë dhe përshkrimin e dispozitës kushtetuese dhe të detyrave të partive [kalo në tekst in e ligjit].

Funksionet e partive në sistemin politik

Edhe pse në demokracitë parlamentare i gjithë pushteti del nga populli, duhet pasur parasysh se populli mund ta ushtrojë pushtetin vetëm në mënyrë të organizuar. Sistemi përfaqësues ka nevojë për partitë si ndërmjetëse mes popullit dhe qeverisë. Ato janë bërë pjesë të domosdoshme të demokracisë moderne, e cila shpesh quhet "demokraci e partive". Nga ana tjetër, formula problematike e "shtetit të partive" tërheq vëmendjen për monopolizimin e formimit të vullnetit politik nga ana e partive. Që kjo nuk i përket realitetit, këtë e dëshmon qartë pjesëmarrja e aktorëve jopartiakë të procesit politik (mediat, iniciativat qytetare dhe shoqatat e interesave) dhe të fushave institucionale (administrata publike, gjyqësia), të cilat janë të pavarura në një masë të konsiderueshme nga ndikimi i partive.

Nocioni "shtet i partive" megjithatë përmban në vetvete elemente për kritikë, saktësia e të cilave nuk mund të mohohet: ai tërheq vërejtjen p.sh. nga tendenca e partive "të pozicionuara", të cilat si organizata të alimentuara publikisht sillen sikur të jenë pjesë e vetë administratës. Ai përmend përveç kësaj edhe përpjekjet e partive për të hyrë në të gjitha fushat e jetës (në komunë, administratë, media publike), për t'i anashkaluar në mënyrë të centralizuar strukturat federale të shtetit.

Diskutimi rreth "shtetit të partive" dhe "mosinteresimit për politikë" trajtohet gjerësisht në kursin bazë 5 (me çfarë problemesh ballafaqohet demokracia e partive?)

... kalo në kursin bazë 5

Formini i vullnetit politik zhvillohet në radhë të parë nëpërmjet partive. Ato marrin vendimet më të rëndësishme politike dhe bëjnë të mundur orientimin politik të qytetarëve. Vendimet politike mund të ndikohen sidomos përmes veprimit në parti.

Para zgjedhjeve, partitë politike, në përputhshmëri me parimin e sovranitetit të popullit, i prezantojnë opinionit kandidatët e tyre. Në këtë mënyrë zhvillohet një "parazgjedhje" para se votuesit të vendosin rreth përbërjes së parlamentit, të përbërë nga anëtarët e partive. Kjo është e pashmangshme, sepse në të kundërtën qytetarët nuk do të kishin mundësinë e zgjedhjes së arsyeshme mes partive dhe personave. Në këtë mënyrë partitë parapërgatisin qytetarët për zgjedhje.

"Malli" i një partie është programi i saj politik, të cilin ajo ua ofron votuesve për zgjedhje. Programet partiake të partive kryejnë kryesisht dy funksione kryesore. Nga njëra anë, ato duhet të artikulojnë interesat e qytetarëve (partitë si "zëdhënëse" të popullit), ndërsa nga ana tjetër është detyrë e programeve partiake ndikimi i formimit të vullnetit politik të qytetarëve (partitë si "formuese" të vullnetit të popullit).

Partitë ndihmojnë në seleksionimin politik. Personat të cilët angazhohen politikisht me përgjegjësi, zakonisht janë anëtarë të një partie. Personalitetet e pavarura në aspektin partiak nuk luajnë më ndonjë rol të rëndësishmëm në jetën politike.

Partitë që përbëjnë qeverinë, kanë për detyrë ta udhëheqin shtetin politikisht. Me anëtarët e tyre ato plotësojnë pozitat udhëheqëse. Mundësitë e tyre të "diskriminimit" të pakicave (përveç barrierave kushtetuese) janë të kufizuara edhe me kohën e kufizuar të mandatit të tyre. Partitë opozitare kuptojnë si detyrë të tyre kritikën ndaj qeverisë, kontrollimin e saj si dhe paraqitjen e alternativave, në mënyrë që të ndodhin sa më shpejt ndryshime.

Partitë bashkojnë, zgjedhin dhe shprehin interesat e orientimeve të ndryshme në shoqëri. Të gjitha pikëpamjet nuk mund të përfaqësohen në mënyrë të pafiltruar. Për të parandaluar tensionimin e konflikteve, partitë duhet të përpiqen të krijojnë një barazpeshë mes grupeve të ndryshme të shoqërisë.

[Kreu i faqes]

Teoria e demokracisë dhe partitë

NDërkohë që shumëllojshmëria e opinioneve, nevojave dhe e konflikteve sociale është përvojë e rëndomtë në çdo shoqëri, përvoja e përditshme, ideja e vullnetit të bashkuar të popullit dhe e mirëqenies së përgjithshme përbën idenë fikse. Realiteti në shoqëri karakterizohet nga interesat e rivalizuara, të cilat jo rrallë përplasen fuqishëm kundër njëra-tjetrës. Me qëllim zgjidhjen në mënyrë paqësore të problemeve të paraqitura, formimi i vullnetit politik duhet të zhvillohet në një proces të hapur përballjeje mes interesave të grupeve të ndryshme. Gjatë këtij procesi është i domosdoshëm një minimum bindjesh të përbashkëta ("teoria e konkurrencës e domokracisë"). Partitë përfaqësojnë në këtë proces interesa të veçanta dhe bashkëpunojnë me grupe të ndryshme interesash. Mundësia drejt zgjidhjes së rregulluar të konflikteve dhe drejt kompromisit mund të hapet vetëm në momentin kur qarqet divergjente të interesave kanë mundësinë e shprehjes së lirë dhe kur partitë i njohin njëra-tjetrës të drejtën e përfaqësimit të këtyre interesave ("pajtimi në çështjet themelore"). Natyrisht,në këtë rast duhet të sigurohet liria e themelimit dhe e angazhimit në parti; qytetarët kanë të drejtë të anëtarësohen dhe të angazhohen të lirë në parti. Ajo përjashton edhe detyrimin e anëtarësimit apo qëndrimit në një parti përkatëse. Pohimi i pluralizmit partiak është rezultat i teorisë së konkurrencës së demokracisë, e cila i përshtatet kuptimit perëndimor mbi demokracinë.

Ndërsa përkrahësit e konceptit të filozofit francez shtetëror Zhan Zhak Ruso të teorisë së demokracisë (teoria e identitetit e demokracisë), teori kjo e cila bazohet në homogjenitetin e "vullnetit të popullit", janë të mendimit se demokraci do të thotë identitet mes qeveritarëve dhe të qeverisurve. Partitë trajtohen si legjitime, sepse ato shtrembërojnë domosdoshmërisht vullnetin e përgjithshëm, të njohur më parë si të drejtë. Nuk tolerohen devijimet nga mirëqenia e përgjithshme e dhënë dhe e obligueshme.

[Uwe Backes/Eckhard Jesse; nga: Informationen zur politischen Bildung 207, Parteiendemokratie, BpB 1996]

[Informacione më të zgjeruara mbi demokracinë, teorinë e konkurrencës dhe atë të identitetit të demokracisë dhe mbi Zh.-Zh. Rusonë mund të gjeni në D@dalos në kompleksin tematik Demokracia. Klkikoni në fund të kësaj faqeje mbi linkun "Demokracia"]

[Kreu i faqes]

Temat: Të drejtat e njeriut  I Modele I Demokracia I Partitë I Evropa I  Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat



Kjo ofertë Online mbi edukimin politik u zhvillua nga a gora-wissen, Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave te reja dhe edukimit politik. Në rast pyetjesh apo vërejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.