Demokracia bazohet mbi vendimet e shumicės. Ato paraqesin instrumentin mė tė rėndėsishėm pėr zgjidhjen paqėsore tė konflikteve. Mirėpo siē do ta bėjnė tė qartė edhe tekstet nė vijim, parimi i shumicės nuk mund tė pretendojė vlefshmėri absolute. Ai ėshtė i varur nga plotėsimi i kushteve (teksti 2) dhe tregon edhe anėt problematike tė tij (teksti 1).

[Kreu i faqes]

"Vullneti i shumicės pranohet vazhdimisht si vullnet i pėrbashkėt vetėm atje ku pėr pakicėn e mundur nuk rrezikohet shumėēka, dhe ku tė mundurit nuk janė gjithnjё tė njėjtit.

(...) Shumica nė asnjė mėnyrė nuk duhet tė vendosė mbi gjithēka dhe nė mėnyrė tė ēfarėdoshme. Konsensusi i procesit kėrkon rėnien dakord nė pikėn se nė cilat fusha tė vendimit mund tė aplikohet parimi i shumicės e nė cilat jo.

(...) Para sė gjithash shumicat aktuale nuk duhet ta konsiderojnė si tė pėrhershme epėrsinė politike tė arritur njėherė, duke shtyrė p.sh. nė tė ardhmen parimin e shumicės apo duke manipuluar dhe vėshtirėsuar gjasat e konkurrimit pėr pakicėn.
I lidhur ngushtё me nevojėn e hapjes strukturore tė procedurės ėshtė parakushti themelor i konkurrencės ose i revidimit tė vendimeve pėrmes shumicave tė reja.

(...) Megjithatė nė shumė fusha tė bashkėvendosjes politike si psh. nė fushėn e energjisė bėrthamore, tė manipulimit tė gjeneve, (...) teknologjisė sė armėve, sot ne gjendemi para vendimeve politike tė njė tipi tė ri historik. Vendimet qė duhen marrė kėtu, pėr shkak tė pėrmasave tė tyre historikisht tė pakrahasueshme, qysh nė fillim janė tė ngarkuara nė anėn e tė mundurve me vetėdijen e pakthyeshmėrisė. Kushdo e ka tė qartė se kundėr centraleve bėrthamore, pas ndėrtimit tė tyre, 'shumicat e reja' nuk sjellin mė asgjė.

(...) Parimi i shumicės punon me njė 'fiksion', me fiksionin e barazisė abstrakte juridike: ‚one man, one vote‘. Votat numėrohen, ato nuk maten. Kusht ideal do tė ishte nė rast se prapa ēdo vote do tė qėndronte e njėjta njohuri, i njėjti angazhim, e njėjta pėrgjegjėsi. Fakti qė kjo mbetet vetėm njė dėshirė e parealizueshme e tregon nė mėnyrė tė drejtpėrdrejtė edhe kompleksiteti nė rritje dhe ndėrvarėsia e lartė ekzistuese.

Sa mė shumė qė shteti dhe politika tė marrin kompetenca pėr ēdo gjė, aq mė shpesh hasim ndėrthurjen, prekshmėrinė apatike tė shumicės sė informuar jo mirė dhe pėr shkak tė mungesės sė prekshmėrisė sė dukshme personale edhe plotėsisht tė painteresuar pėrballė pakicės kompetente dhe tepėr tė prekur.

[Nxjerrė nga: Bernd Guggenberger/Claus Offe: An den Grenzen der Mehrheitsdemokratie, Opladen 1984]

[Kreu i faqes]

Pushteti demokratik nuk bazohet nė nėnshtrim, por nė dhėnien e detyrės. Qeveritarėt vihen nė detyrė nga tė qeverisurit, ata janė tė detyruar tė japin llogari dhe kanė pėr detyrė ta tregojnė autoritetin e tyre pėrmes angazhimit tė tyre tė matur me detyrėn dhe nė kuadrin e normave tė detyrueshme tė pėrgjithshme. Karakteristike pėr procedurėn demokratike janė kompromisi dhe premisat qė bazohen nė tė - kompromisi qė nxit vetvetiu paqen, sepse ai bėn tė mundur korrigjimin e pozicioneve antagoniste dhe tė papajtueshme. Dhėnia e detyrės nė zgjedhjet e pėrgjithshme pėrmes vendimit tė shumicės do tė thotė se pakica integrohet vetėm pėr shkak tė faktit dhe me kusht qė shumica pėrkatėse nuk ėshtė e autorizuar t'i mohojė pakicės mundėsinė pėr t'u shndėrruar vetė nė shumicė. Pėrveē kėsaj, formimi i vullnetit duhet tė bazohet nė shumėllojshmėrinė legjitime dhe jodiskriminuese tė konkurrencės; ai duhet t'u sigurojё mundėsi konkurrimi dhe bashkėveprimi edhe mendimeve tė ndryshme opozitare, gjė qė e gjen shprehjen nė vazhdimėsinė e kritikės publike dhe lirisė sė tė menduarit, si dhe nė garantimin e fushave tė rėndėsishme politike tė tė drejtave tė njeriut. Legjitimimi i vendimeve tė shumicės nuk vjen pra vetvetiu, por nga barazia e kushtėzuar politike e tė gjithė pjesėtarėve tė shtetit.

[Nxjerrė nga: Heinrich Oberreuter: Wahrheit statt Mehrheit? An den Grenzen der parlamentarischen Demokratie, München 1986]

[Kreu i faqes]

Temat:  Tė drejtat e njeriut  I  Modele  I  Demokracia  I  Partitė  I  Evropa  I  Globalizimi  I  Kombet e Bashkuara  I  Qėndrueshmėria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat

     

Kjo ofertė Online mbi edukimin politik u zhvillua nga agora-wissen, Shoqata e Shtutgartit pėr pėrēim dijesh pėrmes mediave te reja dhe edukimit politik. Nė rast pyetjesh apo vėrejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.