Zgjedhjet
Lart Zgjedhjet Parlamenti Qeveria Opozita Ndarja e pus. Shteti juridik

 

Sist. zgjedhor
Kushtet
Sovraniteti


 

Demokracia

Elementet themelore tė shtetit demokratik (I): Zgjedhjet

Zgjedhjet Parlamenti Qeveria
Opozita Ndarja e pushtetit Shteti juridik

Demokracia karakterizohet nga dalja e pushtetit nga nga populli. Pra populli vendos. Tingėllon thjesht por mesa duket jo nė praktikė? Kujtojmė edhe njėherė shembullin e kursit bazė 1 me familjen, e cila duhet tė vendosė se ēfarė programi do tė shohė nė televizor.

TV

Kur flasim pėr zgjedhjet, nė shembullin tonė kjo i pėrshtatet procesit, nė tė cilin familja vendos se kush do ta mbajė telekomandėn dhe ēfarė programi do tė shihet.

Kjo ėshtė pikėrisht e rėndėsishme, sepse nė popullsi ekzistojnė interesa tė ngjashme me ato tė familjes sonė. Nė kushte tė zakonshme nuk kanė tė gjithė tė njėjtin mendim. Nė kėtė rast ėshtė e domosdoshme gjetja e rrugės pėr zgjidhje pa dhunė tė konfliktit tė interesave.

Njė procedurė e tillė ėshtė demokracia me zgjedhje tė rregullta dhe me vendim tė shumicės. Pėrfaqėsuesit e zgjedhur marrin vendime, tė cilat mė pas vlejnė pėr tė gjithė, pra edhe pėr pakicėn e mundur nė zgjedhje apo votim. Me fjalė tė tjera, ata zgjedhin programin qė do tė shihet mė pas nga tė gjithė.

Batterie Njė veēanti e rėndėsishme e demokracisė ėshtė zotėrimi nga secili i njė baterie telekomandės. Nė realitet kjo bateri pėrkon me votėn qė mund tė jepet nė zgjedhje.

Me dhėnien e votės njė kandidati dhe/apo partie njėkohėsisht merret edhe vendimi pėr programin, tė cilin kandidati apo partia synon ta realizojė nė shtet. Nė kėtė mėnyrė, ēdo votues jep mendimin e tij nė lidhje me programin e ardhshėm tė shtetit. Nė mėnyrė qė ai qė zgjidhet tė ketė edhe mundėsinė e realizimit tė programit tė tij, bashkė me votėn, atij i jepet edhe bateria pėr telekomandėn. I zgjedhuri fiton nė kėtė mėnyrė tė drejtėn dhe mundėsinė e qeverisjes sė shtetit pėr njė kohė tė caktuar. Kjo legjitimohet me dhėnien e baterisė, pra me zgjedhjen e popullit. Kjo nėnkuptohet pra kur thuhet se nė demokraci i gjithė pushteti del nga populli.

Buchauszug Njė tekst tjetėr sqaron lidhjen mes sovranitetit tė popullit dhe zgjedhjeve.

[Kreu i faqes]

Zgjedhjet janė zemra e demokracisė. Nė pjesėt e mėposhtme shtjellohen aspekte tė rėndėsishme tė zgjedhjeve demokratike:

E drejta zgjedhore Kushtet pėr zgjedhje demokratike Zgjedhje do tė thotė bashkėvendosje

[Kreu i faqes]

Sistemi zgjedhor 

Ligji zgjedhor i njė shteti parasheh mėnyrėn e organizimit dhe tė funksionimit zgjedhjeve dhe mėnyrėn e llogaritjes sė votave mandate nė parlament. Ky ligj ndryshon nėpėr vende tė ndryshme dhe ka ndikim tė madh nė strukturėn e qeverisjes dhe nė sistemin partiak. Emėrues i pėrbashkėt i tė gjitha vendeve ėshtė kufizimi i kohės pushtetit. Pėr kėtė arsye ėshtė e domosdoshme mbajtja e zgjedhjeve tė rregullta nė njė ritėm tė caktuar kohor. Popullit duhet t`i jepet mundėsia e ndėrrimit tė qeverisė nė mėnyrė paqėsore nėse ai nuk ėshtė i kėnaqur me punėn e saj.

Buchauszug Njė tekst tjetėr merret me tė drejtėn zgjedhore, nė mėnyrė tė veēantė me dallimin mes zgjedhjeve sipas sistemit maxhoritar dhe atij proporcional.

[Kreu i faqes]        [Kthehu nė vėshtrimin e pėrgjithshėm]

Kushtet pėr zgjedhje demokratike

Duhet thėnė se jo tė gjitha zgjedhjet janė demokratike. Pėr zgjedhjet nė sistemet demokratike ekzistojnė kritere tė caktuara qė cilat duhen plotėsuar me qėllim garantimin e tyre. Zgjedhjet demokratike duhet tė jenė tė pėrgjithshme, tė fshehta dhe tė lira.

Buchauszug Njė tekst tjetėr rendit dhe shpjegon kriteret e zgjedhjeve demokratike. Mė gjerėsisht, kėto kushte trajtohen edhe nė tekstin mbi temėn "Sovraniteti i popullit dhe zgjedhjet".

[Kreu i faqes]        [Kthehu nė vėshtrimin e pėrgjithshėm]

Zgjedhje do tė thotė bashkėvendosje

Wählen Ai qė nuk merr pjesė nė zgjedhje, heq dorė nga bashkėvendosja pėr tė ardhmen e tij. Ai duhet tė pranojė vendimin e popullsisė zgjedhėse. Nė kėtė mėnyrė ai e shpall veten papjekur.

Ai qė synon ndryshime nė shoqėri, duhet ta japė votėn e tij, e madje tepėr se kaq. Nėse do qė vota e tij tė fitojė nė zgjedhje, ai duhet tė angazhohet aktivisht dhe ta pėrfaqėsojė mendimin e tij. Sepse ēdo qytetar ka mundėsi ta pėrfaqėsojė mendimin e vet, jo vetėm gjatė zgjedhjes sė deputetėve, por edhe nė shumė sfera tė tjera tė jetės sė pėrditshme. Ēdo qytetar i pėrgjegjshėm pėr demokraci i shfrytėzon mundėsitė e pėrmendura.

[Kreu i faqes]

 

Temat Tė drejtat e njeriut  I  Modele  I  Demokracia  I  Partitė  I  Evropa  I  Globalizimi  I  Kombet e Bashkuara  I  Qėndrueshmėria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat

     

Kjo ofertė Online mbi edukimin politik u zhvillua nga agora-wissen, Shoqata e Shtutgartit pėr pėrēim dijesh pėrmes mediave te reja dhe edukimit politik. Nė rast pyetjesh apo vėrejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.