Problemet

Demokracia

Problemet kryesore të filozofisë politike të kohës së re

Teksti në vazhdim përpiqet të paraqesë një hyrje të shkurtër në problemet kryesore, rrënjët dhe fillesat e mendimit politik të kohës së re.

Vështrim:

Lindja e shtetit	Fillesat e filozofisë politike të kohës së re
Rrënjët e filozofisë politike të kohës së re

[Kreu i faqes]

Lindja e "shtetit"

Problemi kryesor, me të cilin u ballafaqua mendimi politik i kësaj epoke, është "bërja e shtetit modern". Natyrisht që kjo formulë është tepër teologjike për ta shpjeguar sa duhet gjendjen faktike. Ajo sugjeron shtetin modern si pikë të domosdoshme përfundimtare të "zhvillimit normal" të historisë botërore, ndërskohë që shteti u krijua vetëm si rezultat konstelacioneve specifike evropiane dhe u "eksportua" në botë nga Evropa. Ai nuk
është rezultat i domosdoshëm i historisë, por i domosdoshmërisë, në të cilën ekzistonin alternativa teorike dhe praktike. Këto alternativa janë të rëndësishme për shpalosjen e ideve politike, edhe pse edhe ato mund të përdoren në kuptimin e parimit të heterogjenitetit të qëllimeve nga procesi i "rritjes së pushtetit". "Rritja e pushtetit", kjo formulë përbën një proces të orientuar, por jo një proces, rezultatet e të cilit dihen qysh në fillim. Bëhet fjalë më tepër thjesht për faktin se mes formave të ndryshme të sundimit personal, siç ishte rasti në mesjetë, ata që kanë në dorë pozitat përkatëse kyçe dhe pozitat e përmendura më sipër fillojnë të akumulojnë pushtet, me ndihmën e të cilit monopolizojnë shpesh me sukses qëllimin e synuar, sundimin për përfitime vetjake. Këto "pozita kyçe" shpesh janë monarkiste, çka përbën shndërrimin e monarkisë në të ashtuquajturin "absolutizëm" dhe në këtë mënyrë ballafaqimi përbën temën kryesore të historisë së ngjarjes dhe të ideve të mesjetës.

[Kreu i faqes]

Rrënjët e filozofisë politike të kohës së re

Si reagim i parë ndaj formave të shfaqjes së rritjes politike lind te Makiaveli një analizë e re e sjelljes politike. Doktrina politike, tracionalisht ishte një vazhdim i etikës. Por tashmë ajo transmeton edhe njohuri mbi sundimin, njohuri që karakterizohet nga dobia për legjitimimin e një politike, sipas kritereve të deritanishme të cilësuar si politikë "e pamoralshme". Megjithatë, humanistët ripërtërinë njëkohësisht etikën tradicionale politike nëpërmjet impulsit moral të ideve reformuese, racionaliteti i shquar i të cilëve me radikalitetin e projekteve utopike demonstron për herë të parë teorikisht edhe "dialektikën e iluminizmit". Shtysa e tretë erdhi nga reformacioni, natyrisht më pak nga teologjia e tij se sa si rezultat i domosdoshmërisë praktike të mbrojtjes së besimit në lidhje me forcat e shtresave kundër monarkëve të vjetër. Kështu u realizuan idetë e rezistencës dhe sovranitetit të popullit. Por, konfliktet fetare dhe krizat sociale kanë marrë përmasa të tilla, saqë shteti i fortë ka treguar se është rruga e vetme.

[Kreu i faqes]

Fillesat e filozofisë politike të kohës së re

Zvarritja e këtyre konflikteve në Angli solli me me veprën e Hobsit lidhja e përballjes teorike të tyre me shkencën e re; iluminizmi i shek. XVIII sjell pastaj rritjen vendimtare të impulseve të reja. Në të vërtetë, politika vazhdon të argumentohet në mënyrë metapolike, kriteret "natyrë" dhe "arsye" nuk janë të reja, por në të ardhmen, ato do të drejtohen në lënien mënjanë të transedencës. E mira e përbashkët mbetet akoma si qëllim, por ajo nuk kumulon me shpëtimin e përtejmë, por me lumturinë e kësaj jete. Racionaliteti i qëndrueshëm fiton në këtë mënyrë një zhvillim emancipues dhe humanist; liria dhe vetëvendosja bëhen slogane të rëndësishme. Njëkohësisht ajo mundëson në aspektin dialektik një zhvillim të mëtejshëm të pushtetit në dëm të dinjitetit të sapozbuluar të individit, teorikisht nëpërmjet konkluzioneve të filozofisë së Rusosë dhe praktikisht në të ashtuquajturin "absolutizëm iluminist". Edhe në revolucionin amerikan, kjo ambivalencë tregon si të pashmangshme traditën britanike të lirisë dhe iluminizmin evropian. Brenda saj qëndron çlirimi i njeriut njëkohësisht në interesin e përparimit të borgjezisë. Në programet e të drejtave të njeriut dhe të ekonomisë politike nis dialogu i tyre me pushtetin, pa u identifikuar me të.

[Wolfgang Reinhard; nxjerrë nga: Hans Fenske u.a., Geschichte der politischen Ideen. Von Homer bis zur Gegenwart, Frankfurt/Main 1987]

[Kreu i faqes]

Temat: Të drejtat e njeriut  I Modele I Demokracia I Partitë I Evropa I  Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat



Kjo ofertë Online mbi edukimin politik u zhvillua nga a gora-wissen, Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave te reja dhe edukimit politik. Në rast pyetjesh apo vërejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.