Oligarkia
Lart Patronazhi Oligarkia Legjitimimi Sundimi i mediave Shteti partiak

 

Mosinteresimi


 

Partitė

Partitė nė kritikė (II)

Shpesh thuhet se partitė janė larguar shumė nga baza, pra nga votuesit. Distanca mes politikanėve tė lartė profesionistė nė tė gjitha partitė dhe "popullit tė thjeshtė", sipas kėsaj kritike, ėshtė shumė e madhe, gjė qė e bėn tė pamundur shkėmbimin e gjallė tė pikėpamjeve. Ky problem i distancės prek edhe anėtarėt e thjeshtė partiakė. Sipas tyre, edhe ata ndihen tė pafuqishėm kundrejt politikanėve tė lartė tė partive tė tyre.  duke u nisur nga nocioni i oligarkisė, e tematizon kėtė problem.
Sfond Nocioni "mosinteresimi pėr partitė" pėrmledh pikat e ndryshme tė kritikės ndaj partive. Shpesh thuhet se pėrgjegjėse pėr kėtė janė vetė partitė. Megjithatė a nuk mund tė ekzistojnė edhe shkaqe tė tjera? Kjo ēėshtje trajtohet nė dy tekste nė njė pjesė tė veēantė [...kalo nė tekstin "Shkaqet e mosinteresimit pėr partitė"]

Tendencat oligarkike

Qysh nė vitin 1911, Robert Michels ka indentifikuar nė njė vepėr klasike tė studimit tė partive "ligjin e pandryshueshėm tė oligarkisė". Michels supozon se ēdo organizatė, nxjerr domosdoshmėrisht njė shtresė udhėheqėse, pa pasur mundėsi ta kontrollojė atė nė mėnyrė efektive dhe tė vazhdueshme. Domosdoshmėria e funksionarėve zyrtarė, e pėrparėsisė nė ēėshtjen e informimit tė kreut partiak dhe e specializimit nė rritje e politikės, padyshim ndikojnė nė fitimin e njė farė pavarėsie nga ana e aparatit partiak. Megjithatė duhet vėrtetuar nėse dhe sa zhvillohet procesi brendapartiak i formimit tė vullnetit nga lartė nė drejtim tė bazės. Grumbullimi i posteve e nė kėtė mėnyrė edhe i pushtetit pėrbėn njė problem tė madh pėr ēdo parti tė madhe (...). Pėr heqjen e strukturave tė ngurta partiake, si dhe pėr pėrmirėsimin e shkėmbimit brendapartiak tė ideve ėshtė i domosdoshėm mobilizimi mė i madh i anėtarėve.

Tendencat oligarkike nė radhėt e partive tė mėdha demokratike, deri nė njė masė tė caktuar janė edhe rezultat i mungesės sė gatishmėrisė sė pjesėmarrjes sė shumė qytetarėve. Pėr t'u anėtarėsuar ėshtė e gatshme vetėm njė pjesė e vogėl e votuesve dhe e simpatizantėve tė njė partie (...).

Megjithatė nuk do tė ishte e drejtė tė supozohej se partitė demokratike nuk i marrin si shtytje pėr reforma organizative kritikat nė rritje dhe mosinteresimin e madh tė qytetarėve ndaj partive, tė cilat shprehen veē tė tjerash nė rėnien e numrit tė anėtarėve tė qėndrueshėm dhe tė anėtarėve nė pėrgjithėsi, si dhe nė rezonancėn e zvogėluar dukshėm nė radhėt e brezave tė rinj. Partitė popullore nuk kanė qėndruar duarkryq nė kėtė aspekt (...). Tema diskutimi janė masat reformuese si: miratimi i pėrcaktimeve pėr kufizimin e kohėzgjatjes sė mandatit dhe pėr pengimin e akumulimit tė mandateve; zgjerimi i mundėsive tė ndikimit tė simpatizantėve tė partisė pa anėtarėsi formale; pėrfshirja intensive e femrave dhe e tė rinjve nė kongreset dhe organet partiake.

[Uwe Backes/Eckhard Jesse, nga: Informationen zur politischen Bildung 207, Parteiendemokratie, Bonn BpB 1997]

[Kreu i faqes]

 

Temat Tė drejtat e njeriut  I  Modele  I  Demokracia  I  Partitė  I  Evropa  I  Globalizimi  I  Kombet e Bashkuara  I  Qėndrueshmėria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat

     

Kjo ofertė Online mbi edukimin politik u zhvillua nga agora-wissen, Shoqata e Shtutgartit pėr pėrēim dijesh pėrmes mediave te reja dhe edukimit politik. Nė rast pyetjesh apo vėrejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.