Shkrirja e pushtetit nė
vend tė
ndarjes sė tij
"Legjislativi,
siē tregon edhe emri i tij, i zgjedhur pėr
krijimin e ligjeve, nė realitet qėndron para
detyrės kryesore tė formimit dhe mbajtjes nė funksionim tė ekzekutivit."
Me kėtė pikėpamje vizionare, Valter
Bagehot ka prekur njė tipar tė modelit Westminster,
si qenie tė "fshehtė"
dhe fshehtėsi efektive tė sė cilės ai cilėson "shkrirjen
e funksioneve legjislative dhe ekzekutive".
Kabineti, i cili ėshtė pėrgjegjės kolektivisht
para Dhomės sė Ulėt (House of Commons) dhe qė mund tė sanksionohet
nga qytetarėt vetėm mė
vonė nėpėrmjet zgjedhjes sė partisė opozitare, pėr
shkak tė sė drejtės zgjedhore me aftėsi tė
krijimit tė shumicės, nė kushte tė zakonshme pėrbėhet nga udhėheqėsit e
vetėm njė partie politike, pa detyrimin e hyrjes
nė koalicion. Sistemi i thjeshtė mazhoritar, i
cili funksionon pa vėshtirėsi vetėm nė linjat sociale
njėdimensionale, edhe pse dėmton partitė mė tė
vogla, megjithatė tolerohet nga njė shumicė e madhe e
popullsisė, nė interes tė krijimit tė njė ekzekutivi tė aftė pėr tė
vepruar.
Qeveria britanike, e cila sipas
zakonit tė detyrueshėm dhe traditės duhet tė
pėrbėhet ekskluzivisht nga parlamentarė (e jo si
nė sistemin presidencial, nė tė cilin mund tė ketė edhe joparlamentarė),
ka njė zbrazėtirė formale pushteti, nė krahasim
ndėrkombėtar tė pazakonshėm (faktikisht sipas gjendjes brenda
dhe jashtėpartiake tė ndryshueshme). Kėtu
ndokojnė:
1.
Sistemi i zgjedhjeve, i cili (nė shumicėn e rasteve)
shndėrron njė pakicė votash nė shumicė absolute tė mandateve;
2. Mungesa e njė kundėrpushteti federal;
3. Mungesa e Gjykatės Kushtetuese (nė
kushte tė rishqyrtimit veē e veē pėrgjithėsisht nė rritje tė
bazės ligjore tė veprimeve tė ministrave nga ana e gjykatave);
4. Kontrolli i bazuar nė rregulloret parlamentare tė
punės i Dhomės sė Ulėt nga kabineti;
5. Kufizimi i mundėsisė sė vetos sė Dhomės sė Lartė.
[Nga:
Herbert Döring: Präsidentialisierung des parlamentarischen Systems?
Westminster und Whitehall in der Ära Thatcher; nė: Aus Politik und
Zeitgeschichte 28/1991]