Mediat

Partitë

Teksti në vijim merret me rolin e mediave në bashkëndikimin e tyre me partitë. Mediat quhen shpesh "pushtet i katërt" në shtet (përballë ekzekutivit, legjislativit dhe gjyqësorit), ndërsa demokracitë moderne "demokraci të mediave". Çfarë fshihet pas këtyre cilësimeve? Sa pushtet kanë mediat realisht? Si mund të përshkruhen funksionet e tyre në bashkëveprimin me pjesët e tjera të sistemit ndërmjetës, në radhë të parë me partitë?

Në shtetet dhe shoqëritë moderne të masave politika nuk mund të mendohet më pa mediat. Ndryshe nga Athina antike, qytetarët më nuk kanë mundësinë të mblidhen në agora për të diskutuar rreth marrjes së vendimeve.

Politika bëhet në mënyrë masmediale. Njohuritë politike mbi vendin tonë ne kryesisht i kemi fituar përmes televizionit, radios dhe gazetave. Mediat për këtë arsye luajnë rol qendror në sistemin ndërmjetës.

Shoqatat dhe partitë bëjnë punë publike, d.m.th. pëprpiqen qëllimisht të shfrytëzojnë mediat. Kjo tregon qartë se sa të lidhura ngushtë dhe të varura nga njëra- tjetra janë pjesët e ndryshme të sistemit ndërmjetës.

Partitë dhe mediat

Fabula e shërbëtores dhe pushtetit të katërt

Na ishte njëherë një vend demokratik me dy parti të mëdha, të cilat udhëhiqnin popullin nëpërmjet parlamentit. Ky i fundit ato i quante pushtet të parë. Më të diturit e partive formulonin botëkuptimet e tyre në formën e programeve të bukura si mesazh për popullin. Dhe, kur vinte koha e duhur, populli zgjidhte programin më të mirë; partia e zgjedhur fitonte në këtë mënyrë pushtetin për katër vjet dhe qeveriste ashtu siç kishte premtuar më parë. Qeveria quhej pushteti i dytë, dhe në mënyrë që çdo gjë të ketë saktësinë e vet, ekzistonte edhe drejtësia si pushtet i tretë, e cila kujdesej që askush të mos e mashtronte tjetrin.

Me qëllim që të informoheshin qytetarët nëpër qytete dhe provinca me punën e qeverisë dhe propozimet e opozitës, ekzistonte shtypi. Ky mjet u shërbente politikanëve për transmetimin e lajmeve dhe mesazheve të tyre. Mediat ishin pra në një farë mënyre shërbëtorja e politikës. Kuptohet që pas meshës pëshpërisnin nëpër kuzhina dhe kafene mbi udhëheqësit e tyre. Kjo quhej komentim. Ndërkaq secili e kishte të qartë se cila ishte detyra e tij, pra përgatitja e lajmeve e jo komentimi. Shkurt: mediat e konsideronin veten si kronistë dhe heroldë, si rojtarë të demokracisë dhe nganjëherë edhe si të marrë (të respektuar) në perandorinë tonë. Në këtë mënyrë, ato e quanin veten pushtet të katërt, edhe pse një pozitë e tillë nuk ka bazë kushtetuese.

Kaq përsa i përket fabulës së bukur të kohës së artë të demokracisë, në të cilën çdo gjë ishte aq e thjeshtë. Qeveria qeveriste, opozita ishte kundër, gjyqet balanconin të tërën, ndërsa shtypi raportonte »all the news that fit to print« (kjo është motoja e publikuar rregullisht në faqen e parë të gazetës New York Times), në mënyrë që publiku ta kishte të qartë se për çfarë bëhej fjalë. Realiteti sot? Jo, gabim: debati mbi realitetin e sotëm? Partitë i ka përfshirë kriza, qeveritë instrumentalizojnë mediat. Mediat përziejnë me njëri- tjetrin komentin, lajmin dhe argëtimin; ato interesohen vetëm për renditet dhe kuotat e recipientëve. Ekziston një lloj gazetarie e paguar, politikanët flasin madje edhe për gazetarinë e derrave. Mediat raportojnë vetëm për persona, spektakle dhe skandale, për politikën simbolike, siç quhet ajo në zhargonin shkencor, e jo për botën reale. Ato kanë edhe redaksi lajmesh, të cilat shërbejnë për infotainment. Gjykatat e ndjekin të pafuqishme gjithë këtë, apo edhe më keq, ato jo rrallë edhe marrin vendime konfuze. Publiku manipulohet dhe mashtrohet nga të gjithë. Edhe pak kohë dhe jo vetëm »Mr. Chance« si në filmin e njohur do të besojë se situatat e padëshirueshme të botës reale mund të »mposhten« përmes telekomandës së televizorit.

Cili është morali i këtij rrëfimi? Mos i beso fabulës së vjetër! As përrallës së shtypit si shërbëtore e as asaj për pushtetin e katërt të fuqishëm si zëdhënës i popullit. Që të dyja nuk kanë ekzistuar asnjëherë në një formë të tillë idealtipike (...). Realiteti ka qenë gjithmonë shumë më i komplikuar. Me rezerva duhen marrë edhe disa mite të reja shkencore mbi ndikimin e madh në të ardhmen të multimediave dhe mbi politikën në cyberspace të CNN-it dhe Berluskonit. Një vështrim në historinë e mediave bën të qartë se edhe Bismarku reagonte në mënyrë po aq virtuoze në manipulimet e mediave dhe se Machiavelli gjithashtu i dinte në parim të gjitha (dhe i shkroi në veprën e tij "Principe").

(...) Politika simbolike nuk është absolutisht asgjë e re (...). Unë dua ta tërheq vëmendjen në ndryshimet e shumta të rëndësishme dhe konkrete. Revolucionet e vërteta janë shumë më të rralla seç mendojnë protagonistët e tyre. Çfarë ndodh në të vërtetë në marrëdhëniet mes partive, mediave dhe publikut?

[Nga: Ulrich von Alemann, Parteien und Medien, in: O. Gabriel u.a. (Hg.), Parteiendemokratie in Deutschland, Bonn BpB 1997]

Katër modele

Pyetja e tyre kryesore është: kush e vendos axhendën politike? Partitë, mediat apo publiku vetë?

	TOP-DOWN	Sipas modelit top-down janë aktorët politikë brenda partive dhe në qeveri ata që me vendimet e tyre ndikojnë botën reale, pranojnë reagimet dhe formulojnë prej tyre rendin politik të ditës dhe ia japin atë mandej mediave për t'ia transmetuar publikut. [...kalo në tekstin mbi modelin top-down]
	MEDIOKRACIA	Sipas modelit të mediokracisë vetë masmediat ndikojnë në masë të madhe në formimin e opinionit publik dhe në këtë mënyrë edhe të agjendës politike. Ato pranojnë efektet e vendimeve politike nga bota reale dhe pasqyrojnë reagimet prapë në politikë nga njëra anë dhe në publik nga ana tjetër. [...kalo në tekstin mbi modelin e mediokracisë]
	BOTTOM-UP	Sipas modelit bottom-up vetë publiku (qytetarët, zgjedhësit, opinioni, populli, pa marrë parasysh se si emërtohet ai) regjistron problemet nga bota reale dhe ndikon opinionin publik dhe në këtë mënyrë edhe në atë të publikuar. Publiku pra krijon në mënyrë direkte dhe indirekte nëpërmjet mediave opinionin dhe vendimet e politikanëve dhe të partive. [...kalo në tekstin mbi modelin bottom-up]
	BIOTOPI	Modeli biotop niset nga një varësi e ngushtë e ndërsjelltë mes politikanëve dhe mediave, nërsa publiku mbetet në radhët e spektatorëve. [...kalo në tekstin mbi modelin b iotop]

Një tekst tjetër merret gjithashtu në mënyrë të përgjithshme me lidhjen mes demokracisë, publikut dhe opinionit publik:

Teksti: Formimi i lirë i opinionit publik -
kusht dhe shprehje e formës demokratike të jetesës

Temat: Të drejtat e njeriut  I Modele I Demokracia I Partitë I Evropa I  Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat



Kjo ofertë Online mbi edukimin politik u zhvillua nga a gora-wissen, Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave te reja dhe edukimit politik. Në rast pyetjesh apo vërejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.