Zhvillimi

Lloji i partive	Partitë e elitave klasa të vjetra politike të bazuara në pronësi dhe fitim (përafërsisht deri më 1918)	Partitë e masave të bazuara në konfliktet e qarta të klasave (rreth 1918-1960)	Partitë popullore të formuara me shkrirjen e rrymave të vjetra (rreth 1960-1980)	Partitë profesioniste (parti të politikanëve profesionistë) të lindura pas formimit të shumë rretheve, me tendencë krijimin e një shtrese të re politike (përafërsisht që nga viti 1980)
Ideja përfaqësuese	"Trustee" pa mandate (pronarë të mandateve të lira, të vendosura në bazë të bindjes së tyre të lirë personale)	Delegat (agjent i zgjedhësve, i cili vepron sipas instruksioneve të tyre)	Përfaqësues i lirë (person i besueshëm, jo domosdoshmërisht i zgjedhur)	Përfaqësues i ngritur, i cili e kompenson këtë në demokracinë e akorduar përmes veprimit përgjegjës (= të orientuar në nevojat dhe kërkesat e zgjedhësve)
Qëllimi kryesor i partisë	Sigurimi i privilegjeve përmes pushtetit apo mënjanimi i privilegjeve përmes kundërpushtetit	Lufta për realizimin e koncepteve shoqërore alternative	Realizimi i vendimeve të fragmentuara politike	Realizimi i vendimeve të fragmentuara politike
Kualifikimi i elitës	Fitimi i statusit në bazë të përkatësisë në shtresat e pronësisë dhe të fitimit	Program i bazuar ideologjikisht; karizma	Besimi në kompetencën në fusha të kufizuara politike	Ndërmarrës me sigurim shtetëror të rrezikut
Struktura e anëtarëve	Parti të shtresave; vetëm në partitë e pushtetit të kundërt shenja të partive të masave (lëvizja e punëtorëve)	Partitë masash të mobilizuara; kontrolli nga poshtë i udhëheqësisë	Akumulimi i udhëheqësve fillon ta zhvendosë kontrollin nga poshtë në parti; kontrolli përqendrohet në institucione shtetërore dhe në media	Përgjigjshmëri në vend të mandatit për përfaqësuesit e siguruar në aspekltin kohor, të cilët tani nuk janë më nën kërcënimin e pandërprerë të shuarjes së parlamentit
Fushata zgjedhore	Aktivitet jo shumë i rëndësishëm dhe pa angazhim të madh financiar dhe fizik	Betejë materialesh, angazhim intensiv	Betejë materialesh me efekt medial, angazhim intensiv fizik dhe financiar	Fushatë profesioniste, angazhim intensiv financiar; aktivistët çlirohen nga funksionet
Financimi	Kapital vetjak dhe patronazh i të interesuarve	Anëtarësi dhe donacione	Subvencione shtetërore dhe donacione	Financim shtetëror dhe fundraising intensiv; Shtim i korrupsionit gjatë kryerjes së detyrave publike
Qëndrimi ndaj mediave	Kontakte klikash	Agjitacion në rrjetet e brendshme partiake të komunikimit dhe në mediat e organizatave kyçe	Penetrim i mediave publike	Marrëdhënie të komercializuara me mediat private, me heqjen në rritje të rregullave edhe me mediat publike