|
1910 |
Themelimi i Unionit
tė Afrikės sė Jugut
(Kap, Natal, Transvaal dhe Shteti i Lirė Oranje; konventat dhe zakonet e
deriatėhershme tė politikės sė ndarjes u kodifikuan me ligj nga
parlamenti i Afrikės sė Jugut.
Nė kėtė periudhė u vunė bazat e ndarjes sipas racave: ndarja e tyre
territoriale, si dhe dėmtimi social, ekonomik dhe politik i jo tė bardhėve. |
|
1948 |
Fitorja e
Partisė Kombėtare;
Intensifikimi dhe radikalizimi i politikės sė deriatėhershme tė aparteidit. |
|
1949 |
Prohibition of Mixed Marriages Act;
Ndalimi i martesave tė pėrziera |
|
1950 |
Population Registration Act;
klasifikimi racor i tė gjithė popullsisė
Group Areas Act; ndarja e vendbanimeve
nė qytete nė bazė tė racave pėrkatėse
Suppression of Communism Act; e drejta
e qeverisė pėr ndalimin e organizatave "komuniste" |
|
1953 |
Reservation of Separate Amenities Act;
aparteidi i "vogėl": institucionet publike ndahen sipas racave
Black Education Act; Ristrukturimi i
sistemit shkollor tė zezakėve nga ministriaė e arsimit |
|
1956 |
Mines and Work Act;
Ashpėrsimi dhe zgjerimi i kufizimeve tė pengesave pėr punėsimin e jo
tė bardhėve |
|
1958 |
Promotion of Black Self-Government Act;
zgjeron tė drejtat pėr vetėqeverisje tė Homelands; fillon zhvendosja
agresive e detyrueshme e popullsisė zezake |
|
1960 |
Masakra
Sharpeville;
gjatė demonstratave tė paarmatosura kundėr ligjeve tė pasaportave
vriten 69 demonstrantė; pėr herė tė parė lindin trazirat nė tė
gjithė vendin, por kjo rezistencė shuhet |
|
1971 |
Black Homeland Citizenship Act;
zezakėt bėhen shtetas tė Homelands dhe humbin nė kėtė mėnyrė shtetėsinė
e Afrikės sė Jugut dhe tė drejtat e lidhura me tė; nė tė njėjtin
vit, katėr nga dhjetė Homelands shpallen shtete tė pavarura |
|
1976 |
Kryengritja
e Soweto-s;
pas paralajmėrimit tė futjes sė gjuhės afrikaans si gjuhė zyrtare nė mėsimdhėnie
nisin trazirat e nxėnėsve
dhe studentėve, fillimisht nė Soėeto, e mė pas edhe nė pjesėt e tjera tė
vendit. Udhėheqėsi i South Africa Student Organisation (SASO) dhe njėri
nga udhėheqėsit e Black Consciousness Movement, Steve Biko, vdesin nė
organet e policisė; deklarata zyrtare: grevė urie |
|
1984 |
Kushtetuta e
re e Afrikės sė Jugut me parlament tridhomėsh;
megjithatė shumica zezake mbetet ende e pėrjashtuar nga qeveria; rritet
presioni mbi Afrikėn e Jugut. Ideologjia e aparteidit zhvlerėsohet
gjithnjė e mė tepėr. Anulohen gjithnjė e mė shumė ligje tė aparteidit, edhe pse nė fillim vetėm ata mė pak elementarė |
|
1989 |
De Klerk zėvendėson
Bota-n
si president shteti |
2 shkurt |
De Klerk shpall dėshtimin
e politikės sė aparteidit |
|
11 shkurt 1990 |
Lirimi i
Mandelės; legalizohen
organizatat politike, deri atėherė tė ndaluara, anulohen ligjet klasike
tė aparteidit, ANC-ja shprehet pėr heqjen dorė nga dhuna. Kjo hap
rrugėn e bisedimeve |
|
1994 |
Zgjedhjet e
para tė lira nė Afrikėn e Jugut;
Nelson Mandela shpallet presidenti i parė i "Afrikės sė re" |
|
1997 |
Hyn nė fuqi kushtetuta e
re |
|
1999 |
Zgjedhjet e
dyta; vėrtetohet pozita e ANC-sė; Thabo Mbeki,
pasardhėsi i Mandelės, shpallet president i shtetit tė Afrikės sė
Jugut |
