Ekonomia

Të drejtat e njeriut

Aparteidi

Pjesët përbërëse të regjimit të aparteidit (IV): Dëmtimi ekonomik

Të lidhura ngushtë me nevojën për fuqi jo të bardhë punëtore dhe me synimin e ndarjeve edhe gjatë procesit të punës të të bardhëve nga jo të bardhët ishin ligjet, të cilat siguruan ndarjen racore të jetës ekonomike.

Vend kryesor në këtë aspekt zë i ashtuquajturi "Mines and Works Act" i vitit 1911, i cili përjashtonte jo të bardhët nga një sërë aktivitetesh ("job reservation"). Në "Mines and Works Amendment Act" të vitit 1926, qeveria u përpoq të preferonte punëtorët e bardhë dhe mulatë, duke iu dhënë vetëm këtyre diploma dhe certifikata, e jo zezakëve dhe indianëve. Së bashku me të ashtuquajturin "Apprenticeship Act", të miratuar në vitin 1922, i cili rregullonte sistemin e formomit profesional dhe disa vendime të tjera, i ashtuquajturi "Mines and Works Amendment Act" bëri të mundur "rezervimin" e vendeve të preferuara të punës për të bardhët. Një shembull i ndikimit të këtyre ligjeve është hekurudha e Afrikës së Jugut.

[Kreu i faqes]

Shembull: Hekurudha e Afrikës së Jugut

Ndryshimet në numrin e të punësuarve sipas përkatësisë racore 1924-1933

Të punësuar / Viti	1924	1933	Ndryshimet në %
Punëtorë zezakë	37.564	22.008	- 41,4 %
Punëtorë të bardhë	4.760	17.683	+ 271,5 %

Në fund të viteve 50, koncepti i "rezervimit të vendeve të punës" përjetoi një rilindje të vërtetë. Por në kohën e zhvillimit të shpejtë ekonomik të viteve 1960-70, qeveria e bardhë u detyrua të lehtësonte ligjet diskriminuese kundër jo të bardhëve: Zhvillimi i fuqishëm ekonomik kërkonte gjithnjë e më shumë fuqi të kualifikuar punëtore, e cila më nuk mund të fitohej vetëm nga radhët e popullsisë së bardhë të Afrikës së Jugut.

Këto ligje kishin për qëllim mbrojtjen e punëtorëve të bardhë nga konkurrenca e lirë me punëtorët zezakë. Njëkohësisht, ligjet në fjalë kishin për qëllim krijimin e kushteve ligjore për një shfrytëzim të pakufizuar të zezakëve. Kjo u arrit duke mos u dhënë organizatave sindikaliste të drejtën e grevës dhe autonomisë tarifore. Interesant të përmendet në këtë aspekt është përkrahja e sipërmarrësve gjatë përpjekjeve për heqjen e këtyre diskriminimeve.

[Kreu i faqes]

Sipërmarrësit kundër aparteidit

Punëdhënësit e industrisë së hekurit dhe çelikut të Afrikës së Jugut arritën në verën e vitit 1978 (...) së bashku me sindikatat të realizonin marrëvesjen që përjashtonte kriterin e ngjyrës së lëkurës gjatë ndarjes së vendeve të punës. Njëkohësisht, "Bashkimi i dhomave tregtare të Afrikës së Jugut" kërkoi nga pjesa tjetër e industrisë që të ndiqte shembullin e degës së industrisë së hekurit dhe çelikut dhe të hiqte kriteret e diskriminimit racor. Përveç kësaj, udhëheqësit e dhomave kërkuan edhe njohjen e sindikatave të zezakëve si partnerë të barabartë. Siç shihet: Sipërmarrësit u angazhuan për të drejtat themelore sindikaliste! (...).

Kjo gjë ishte një shok për sindikatat e të bardhëve (...). Shefi i sindikatave, Arrie Paulus, u shpreh se ai dhe shokët e tij do të luftonin deri në pikën e fundit të gjakut kundër "tradhtisë që iu bë njeriut të bardhë".

[Nxjerrë nga: Erich Wiedemann, "Wir reiten, bis wir im Blut versinken", Rassenstaat Südafrika, Hamburg 1981, 44-45]

[Kreu i faqes]

Pagesa e ndryshme

Shembull i një shkalle mujore të pagave — Miniera e qymyrit Rietspruit

Kategoria	Paga mujore	Pushim vjetor / ditë	Të bardhët	Zezakët
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12	356- 381 383- 396 417- 485 485- 561 562- 671 672-1078 714-1225 905-1665 1134-1959 1168-1923 1316-2472 1428-2852	21 21 21 21 24 28 34 37 42 37-45 37-45 42-52	174 162 144 111 144 214 107 53 13 18 2 3	- - - 2 3 31 17 13 44 112 7 40

Kategoritë e vendeve të punës:

1 = Personeli i pastrimit

2 = Mbikqyrësi, punëtori sanitar

3 = shoferi i mjetit të transportit

4 = Kuzhinieri, shoferi i mjetit furnizues

5 = Asistenti i makinës 45R, shofer kamioni

6 = Shofer

7 = shofer buldozeri, nëpunësi zyrtar administrativ (shkalla 2)

8 = Mbikqyrësi i të dhënave, mbikqyrësi i minierës, shoferi i lopatës mekanike

9 = shoferi i makinës 1570, nëpunësi zyrtar i personelit, mbikqyrësi financiar

10 = Asistenti i personelit, inspektori financiar

11 = Kopshtari, punëtori zyrtar për çështjet e transportit

12 = Asistenti i kontabilitetit, metalurgu

[Nxjerrë nga: Südafrikanische Digest, Nr.15/1987, 9]

[Kreu i faqes]

[Pjesë tjera përbërëse të regjimit të aparteidit: Homelands, klasifikimi, shoqëria, politika]

[Kreu i faqes]

Temat: Të drejtat e njeriut  I Modele I Demokracia I Partitë I Evropa I  Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat



Kjo ofertë Online mbi edukimin politik u zhvillua nga a gora-wissen, Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave te reja dhe edukimit politik. Në rast pyetjesh apo vërejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.