Homelands

Të drejtat e njeriut

Aparteidi

Pjesët përbërëse të regjimit të aparteidit (I): Homelands

Guri i themelit i i ndarjes territoriale racore u vu në vitin 1923 me të ashtuquajturin "Black Urban Areas Act". Me anë të këtij ligji u instalua në gjithë vendin detyrimi për mbajtjen e pasaportës dhe kontrollit doganore, të cilat janë njëherazi edhe elementet kryesore të zhvillimit të ndarë dhe diskriminimit ligjor. Ky ligj u zgjerua në vitin 1950 me aprovimin e të ashtuquajturit "Group Areas Act", i cili katër përcaktonte rajone të ndryshme banimi për të katër grupet e ndryshme etnike dhe çdo banor i Afrikës së Jugut e kishte të ndaluar të banonte apo të kishte pasuri në rajonin e një race tjetër. Kryeministri i parë i Partisë Kombëtare, prifti Malan, ligjin për përcaktimin e rajoneve të grupeve e quante "zemra e aparteidit".

Në vitet 50, në Afrikën e Jugut, pasaporta u shndërrua në një dokument voluminoz. Pasaporta e urryer, zyrtarisht e emëruar në dy gjuhë me emrin "reverence book – bewysboek", i përcaktonte çdo afrikani afrikano-jugor përkatësinë e prejardhjes dhe rezervatin, pavarësisht nga lidhjet e tij me të. Atij i jepej leja e qëndrimit, shënimet mujore dhe adresa e vendit të tij të punës, shënimet mbi pagesën e taksave dhe të dhënat e policisë. Me qindra mijëra persona u dënuan me heqje lirie apo gjobë në të holla ose me dëbim nga "rajoni i të bardhëve" vetëm për shkak të mungesës apo shënimeve të pasakta në pasaportë, ose vetëm ngaqë mbajtësi i saj e kishte harruar në shtëpi. Sipas një studimi të kundërshtarëve anglezë të aparteidit, gjatë viteve 1960-1967 janë dënuar 4,5 milionë vetë për shkak të sshkeljes së ligjit të racave!

[Kreu i faqes]

Group Areas Act, parë më hollësisht është vetëm një pjesë e "zemrës së aparteidit"; pjesa tjetër u zhvillua në vitin 1959 me të ashtuquajturin "Promotion of Black Self-Government Act". Ky ligj i detyronte afrikanët zezakë të kultivonin traditën dhe të drejtat e tyre politike vetëm brenda kombeve të tyre, të ashtuquajtura Homelands.

Përveç kësaj, zezakëve iu dha edhe një pjesë si rezervat. Ajo përbente 13% të territorit të shtetit, ndërsa zezakët përbënin 75% të numrit të përgjithshëm të popullsisë! Harta e mëposhtme tregon ndarjen e territoreve të shtetit (Homelands janë shënuar me ngjyrë gri:

[Homelands në Afrikën e Jugut në kohën e aparteid]

[Kreu i faqes]

"Njollat e zeza" në lokalitetet e banuara kryesisht nga të bardhët u shpallën si "të bardha" dhe banorëve të tyre iu mor pasuria. Vendbanimet shumëracëshe u shkatërruan, banorët e tyre u zhvendosën në mënyrë të detyruar. Vendosja e zezakëve në qytete vazhdoi të kufizohej me ligj: Vetëm ata që kishin jetuar më tepër se dhjetë vjet në qytet apo kishin punuar të paktën 15 vjet për të njëjtin punëdhënës, kishin të drejtë të banonin në qytet. Të gjithë të tjerët ("surplus people") largoheshin pa konsultime nga qyteti në Homelands. Në mënyrë të tillë janë shpërngulur rreth 3,5 milionë vetë.

Qëllimi i politikës së lartpërmendur ishte heqja hap pas hapi e shtetësisë së rreth 25 milionë zezakëve. Në fazën e dytë të zhvillimit, nëpërmjet të ashququajturit "Black Homelands Citizenship Act", në vitin 1971, të gjithë zezakët e Afrikës së Jugut e humbën shtetësinë e tyre të Afrikës së Jugut dhe u bënë shtetas të njërit nga dhjetë Homelands, të krijuar nga të bardhët. Në fazën e dytë të zhvillimit, sipas konceptit të qeverisë, në këtë mënyrë planifikohej të lejohej pavarësia e Homelands dhe lejimi i ekzistencës së tyre si kombe të pavarura.

[Kreu i faqeve]

Katër nga dhjetë Homelands, së bashku me qeveritë përkatëse, në vitet vijuese u financuan madje si "shtete te pavarura" nga qeveria e Pretorias. Këto shtete nuk u njohën nga asnjë vend i botës. Megjithatë, koncepti Homelands ishte i destinuar të dështonte për shumë arsye:

	Në shumicën e rasteve, qeveritë në Homelands përbëheshin nga elita zezake, ishin shpesh qeveri autoritare, të cilat pranoheshin vetëm në mënyrë të kufizuar nga popullsia.
	Prodhimi bujqësor nuk mjaftonte për të siguruar furnizimin e popullsisë.
	Homelands nuk ishin të zhvilluar industrialisht. Kjo solli migrimin e burrave të aftë për punë në Afrikën e Jugut të të bardhëve. Në këtë mënyrë, Homelands u shndërruan në "kampe" të banuara vetëm nga pleqtë, gratë dhe fëmijët.

[Përmbledhja e vogël e fotografive mundohet ta paraqes mënyrën e jetesës në Homelands]

[Kreu i faqes]

Vjersha e mëposhtme jep përshtypje rreth jetës në Homelands:

Femrat në Homelands

Ajo zgjohet çdo mëngjes
Nga zhurma e krimbave të drurit
Apo e shqetësuar nga alarmi i rremë.

Hiri në vatër është ftohur
Dhe e kujton atë
Për menunë e përditshme të ushqimit:
Një ushqim që s'ngop askënd.

I huaj, mund ta imagjinosh
Tingëllimën e zorrëve të barkut të zbrazur?

Ajo lan fytyrën
Me ca pika pështymë

A mund ta imagjinosh i huaj
Djegien e trupit
Kur uji për t'u larë mungon?

[Lindiwe Mabuza]

[Kreu i faqes]

[Në një faqe të veçantë mund të gjeni fotografi, të cilat më mirë se fjalët shpjegojnë gjendjen e pangushëllueshme të Homelands.]

[Pjesë tjera të regjimit të aparteidit: Klassifikimi, shoqëria, ekonomia, politika]

[Kreu i faqes]

Temat: Të drejtat e njeriut  I Modele I Demokracia I Partitë I Evropa I  Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat



Kjo ofertë Online mbi edukimin politik u zhvillua nga a gora-wissen, Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave te reja dhe edukimit politik. Në rast pyetjesh apo vërejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.