Materiale
Lart Aparteidi Materiale

 

Ruanda
El Salvador
ai 1999
Guatemala


 

Tė drejtat e njeriut

Materialet e kursit bazė 5 (Shkeljet e tė Drejtave tė Njeriut)

Pėr fat tė keq, shembujt mbi shkeljet e tė drejtave tė njeriut anembanė botės nuk janė tė rrallė. Organizatat e ndryshme ndėrkombėtare pėr tė drejtat e njeriut e kanė bėrė detyrė tė tyre parėsore publikimin e pėrgjegjėsve tė kėtyre shkeljeve. Nė faqet e internetit tė kėtyre organizatave mund tė gjeni njė sėrė materialesh rreth kursit bazė 5.

World Wide Web

Nė faqet e internetit tė amnesty international, Human Rights Watch dhe OneWorld mund tė kaloni nėpėrmjet linklistės sė kėtij serveri edukues. Atje do do tė gjeni tė dhėna mbi organizatat pėrkatėse dhe faqet e tyre tė internetit.

Nė serverin tonė mund tė gjeni edhe materialet e mėposhtme mbi temėn Shkeljet e tė drejtave tė njeriut:

Raporti i njė vajze nga Ruanda

Pjesė nga raporti i "amnesty international" mbi vrasjet, torturat dhe zhdukjet nė El Salvador

Informacione nga raporti vjetor 1999 i "amnesty international"

Pėrveē kėsaj, mund tė gjeni edhe pjesėn tjetėr me raporte, intervista dhe kėngė nga Guatemala (pjesa mė e madhe e tyre nė gjuhėn angleze).

Udhėzim: Pėr pasurimin e mėsimdhėnies ka mjaft kėngė dhe filma mbi temėn Dėnimi me vdekje, temė e cila pėrshtatet si hyrje nė diskutimet e temės "Tė drejtat e njeriut dhe shkeljet e tyre". Veēanėrisht tė rekomandueshme janė:

bullet

kėnga "Billy Austin" tė Steve Earle (MCA Records 1990, Steve Earle and the Dukes "The Hard Way")

bullet

filmi "Dead Man Walking" (USA 1995, 120 min, Regjia: Tim Robbins, luajnė: Susan Sarandon, Sean Penn)

Tekstet nė vazhdim trajtojnė dy forma shumė tė rėnda tė shkeljeve tė tė drejtave tė njeriut: zhdukja dhe tortura. Materiale tė tjera mbi temėn "Shkeljet e tė Drejtave tė Njeriut" mund tė gjeni nė serverin edukues nė kuadrin e temės  shtjelluese Tė drejtat e fėmijėve (Kursi bazė 3).

Tekst mbi temėn Zhdukja

Tekst mbi temėn Tortura

BuchauszugZhdukja

"Unė isha i pranishėm nė vitin 1973 kur kjo fjalė u fut pėr herė tė parė nga ne nė pėrdorim nė Kili si: "Terminus technicus". Ndodhi gjatė arrestimeve nėpėr shtėpi gjatė orės policore tė natės. Dėshmitarė ishte e tėrė familja, e nganjėherė edhe fqinjėt. Personat qė futeshin nėpėr shtėpi, shpesh ishin civilė. Ata nuk legjitimoheshin dhe nuk kishin urdhėr arresti. Ata legjitimoheshin ndryshe: me automatikė dhe lėvizje tė lirė gjatė orės policore. Vetėm policia e fshehtė apo personat e tjerė zyrtarė mund t'i rrėmbenin njerėzin nėn rrethana tė tilla. Edhe pse nuk mund tė vėrtetohej, njė gjė ishte e qartė: Ishte aktiviteti i dorės sė zgjatur tė shtetit.

Anėtarėt e mbetur tė familjes, shokėt dhe fqinjėt, nė fillim nuk mund tė ndėrmerrnin asgjė. Ora policore i pengonte ata qė tė dilnin pėr tė kėrkuar tė afėrmit e tyre tė rrėmbyer. Kėrkimi fillonte vetėm pas pėrfundimit tė orės policore.

Sė pari nė rajonin mė tė afėrt tė policisė. Pėrgjigjja: "Nuk dimė asgjė".
Nė qendrėn tjetėr zyrtare: "Nuk dimė asgjė".
Nė Ministrinė e Brendshme: S`ka pėrgjigje.
Nė kazermėn ushtarake: "Nuk kemi informacione".
Nė burg: "Nuk ėshtė sjellė kėtu".
Nė morg: As atje nuk ėshtė regjistruar.
Rezultati: "Zhdukur".
Dhe askush nuk e merr pėrgjegjėsinė pėrsipėr?!

Pohimi zyrtar i qeveritarėve, sipas tė cilit ata nuk i kanė arrestuar personat e zhdukur, dhe fakti se ata nuk ndėrmerrnin asgjė pėr sqarimin e kėtyre krimeve, aktorėve tė tyre u jepte dritėn e gjelbėr qė tė bėnin ēfarė tė donin me viktimat e tyre. Kėshtu edhe ndodhi."

[Helmut Frenz, Menschenrechte — Anspruch und Wirklichkeit, nė: Gisela Klent-Kozinowski u.a. (Hrsg.), Das Recht, ein Mensch zu sein, Baden-Baden 1988, 27f.]

[Kreu i faqes]

BuchauszugTortura

"Ai qė e ka pėrjetuar torturėn, nuk mund ta ndiejė mė veten asnjėherė mirė nė kėtė botė." Kjo shprehje e Zhan Ameri shpjegon se sa tė vėshtirė e kanė tė torturuarit ta gjejnė veten nė shoqėri; se sa tė vėshtirė e kanė ta gjejnė vendin e tyre. Tortura iu ka grabitur, pėr tė cilin ēdo njeri ka nevojė pėr tė jetuar: ata kanė humbur besimin nė atė qė ėshtė njerėzore pėr njeriun. 

[Helmut Frenz, Wer der Folter erlag, nė: Thomas Becker u.a. (Hrsg), Eine Welt für alle. Lesebuch Dritte Welt, Reinbeck 1990, 82]

[Kreu i faqes]    [Fotografi ekspozuese]

 

Temat Tė drejtat e njeriut  I  Modele  I  Demokracia  I  Partitė  I  Evropa  I  Globalizimi  I  Kombet e Bashkuara  I  Qėndrueshmėria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat

     

Kjo ofertė Online mbi edukimin politik u zhvillua nga agora-wissen, Shoqata e Shtutgartit pėr pėrēim dijesh pėrmes mediave te reja dhe edukimit politik. Nė rast pyetjesh apo vėrejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.